Ανεβαίνοντας στον Αγιο Γεώργιο τον Ριγάτη

 Δεν χορταίνεις να παρακολουθείς τις εναλλαγές του φωτός και των χρωμάτων στους βράχους

Η περιπέτεια στα κατεχόμενα ήταν γεμάτη ομορφιά και χάρη. Η ανάβαση στους κακοτράχαλους λόφους, όπου βρίσκεται η μισοκατεστραμμένη μονή του Αγίου Γεωργίου του Ριγάτη κρύβει μεγάλες συγκινήσεις. Η καλή παρέα και η ανάγνωση κατά τη διαδρομή της περιγραφής του ρώσου μοναχού Βασίλειου Μπάρκσυ, αποτελεί το μυστικό νάμα που συνδέει το χθες με το σήμερα και προσφέρει την ελπίδα ότι σύντομα αυτό το άγριο αλλά πανέμορφο μέρος θα γεμίσει με ανθρώπους και η πετρόκτιστη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου θα ξαναλειτουργήσει.

Η σωματική κούραση από την ανάβαση αποτελεί μια μοναδική εμπειρία, αφού σε μεταφέρει σε άλλες παλαιότερες εποχές, όπου το προσκύνημα σε μια Μονή αποτελούσε ένα πραγματικό σωματικό και ψυχικό άθλο. Η ανάβαση στον Άγιο Γεώργιο Ριγάτη, προσφέρει αληθινές εμπειρίες, ανάλογες με αυτές της μετάβασης στον Απόστολο Αντρέα, όπου το ταξίδι διαρκούσε μια βδομάδα ή της ανάβασης στη Μονή του Σταυροβουνιού, όπου το απότομο ύψος απαιτούσε ιδιαίτερη σωματική αντοχή.  Στο τέλος της διαδρομής για τον Άγιο Γεώργιο τον Ριγάτη ένα μπουκαλάκι νερό και ένα γλυκό αποτελούν ό,τι πιο όμορφο μπορεί να προσφέρει στο σώμα η ανάβαση.

 

Στην Κυρά

 

 

Το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου του Ριγάτη βρίσκεται μερικά χιλιόμετρα από το κατεχόμενο χωριό Κυρά της Μόρφου. Για να μεταβεί κανείς στη Μονή θα πρέπει να διαθέτει αυτοκίνητο τύπου τζιπ, αφού ο χωματόδρομος δεν είναι σε καλή κατάσταση. Είναι καλύτερα να συνοδεύεται και από ένα άτομο που γνωρίζει καλά την περιοχή αφού δεν υπάρχουν πινακίδες. Ο προσκυνητής θα πρέπει να περάσει δίπλα από ένα τουρκικό στρατόπεδο, ενώ δεν υπάρχουν άλλοι άνθρωποι σε μεγάλη απόσταση. Είναι ένα μοναχικό ταξίδι πραγματικά προς το άγνωστο. Ο δρόμος σταματά στους πρόποδες των λόφων και οι προσκυνητές θα πρέπει να συνεχίσουν την ανάβαση με τα πόδια. Ένα μονοπάτι οδηγεί κατ΄ αρχή στη δεξαμενή, ένα πανέμορφο τοπίο, δίπλα στο μοναστήρι, όπου ακόμη και το φθινόπωρο ρέει καθάριο νερό.

Στο πετραύλακο (ανοικτό πέτρινο αυλάκι μέσα στο οποίο κυλούσε το νερό) ο επισκέπτης μπορεί να καθίσει και να ξεκουραστεί, ώστε να ανακτήσει δυνάμεις για να συνεχίσει την ανάβαση που οδηγεί στη επιβλητική Μονή.

 

Η ελπίδα από τα ερείπια

 

Η είσοδος στη Μονή προκαλεί πραγματικό ψυχοπλάκωμα αφού τα πάντα βρίσκονται σε άθλια κατάσταση, με τα κελιά – όσα δεν έπεσαν - να μην διαθέτουν στέγη. Εκεί όμως που τα μάτια γεμίζουν δάκρυα, είναι στον δίκλιτο ναό του Αγίου Γεωργίου, όπου η ορδές του Αττίλα και η πονηριά των αρχαιοκάπηλων, ανακάτεψαν τα πάντα. Μια κολώνα η οποία κρατούσε μια καμάρα ρίχθηκε στο έδαφος ενώ το πάτωμα είναι γεμάτο λακκούβες από τους κυνηγούς θησαυρών. Η Αγία Τράπεζα και η Αγία Πρόθεση βρίσκονται σε άθλια κατάσταση, ενώ σε όλους τους τοίχους υπάρχουν συνθήματα, από αυτά που γράφουν συνήθως οι στρατιώτες. Σίγουρα το 1974 αποτέλεσε κατοχικό φυλάκιο.

Μέσα από το σκοτάδι της καταστροφής αναδύεται το φως της ελπίδας. Το άναμμα μερικών κεριών, η ευωδία του θυμιάματος και το ψάλσιμο μερικών τροπαρίων καθώς και του απολυτίκιου του Αγίου Γεωργίου, ανατρέπουν τα πάντα. Η χάρις του Αγίου Γεωργίου και η ελπίδα ότι σύντομα θα ξαναλειτουργήσει το μοναστήρι, δίδουν χαρά και απαλύνουν τον πόνο.

Η αποχώρηση από τη Μονή, αυτή τη φορά από διαφορετικό μονοπάτι, προσφέρει και άλλες εκπλήξεις. Διάφορες σπηλιές στους απότομους γκρεμούς, παραπέμπουν σε εικόνες των αββάδων της Αιγύπτου. Εικόνες που ζωγραφίζονται συνήθως πίσω από ασκητές. Η κατάβαση συνοδεύτηκε από το ηλιοβασίλεμα, το οποίο φώτισε με ένα απίστευτο κόκκινο χρώμα την Μονή. Δεν χορταίνεις να παρακολουθείς τις εναλλαγές του φωτός και των χρωμάτων στους βράχους, αλλά και δεν παύεις να περπατάς για να μην σε βρει το σκοτάδι στο χαμένο στο πουθενά τόπο.

 

 

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

 

 

Ο Μπάρσκυ γράφει για το Ριγάτη

 

Ο Ρώσος μοναχός Βασίλειος Γρηγόροβιτς Μπάρσκυ, που περιδιάβασε όλα σχεδόν τα μοναστήρια της Κύπρου κατά το 18ο αιώνα, γράφει: Ανεβαίνοντας σε ψηλούς λόφους, πήγα σε άλλο μοναστήρι. Είναι ιδρυμένο προς τιμήν του μεγαλομάρτυρας αγίου Γεωργίου, από παλαιούς Χριστιανούς πρίγκιπες (σύμφωνα με την παράδοση), κατά την εποχή της κυριαρχίας των Βενετών όταν αυτοί είχαν την Κύπρο στα χέρια τους. Το μοναστήρι δεν κυβερνάται από τους τοπικούς επισκόπους, αλλά από τον πατριάρχη Ιεροσολύμων, διότι έχει αφιερωθεί και προσφερθεί στον Τάφο του Κυρίου ημών, ένας διαχειριστής αποστέλλεται από εκεί [από τα Ιεροσόλυμα] και αντικαθίσταται κάθε τέσσερα χρόνια. Το μοναστήρι ευρίσκεται σε ένα ψηλό οροπέδιο, στην κορυφή απομονωμένου ψηλού λόφου, από τον οποίο ξεκινά μια θαυμάσια πεδιάδα, που οριοθετείται από μερικά αγριοκυπαρίσσια. Τα οικοδομήματα ευρίσκονται πάνω σε σκληρό βράχο, περιβαλλόμενα από τετραγωνικό χαμηλό περιτείχισμα· η νότια πλευρά του περιτειχίσματος, που υψώνεται πάνω από τα χαλάσματα κυλιομένων βράχων, υποβαστάζεται από πολλά στηρίγματα για περισσότερη ασφάλεια και αναμφισβήτητη σταθερότητα, αλλά το όλο έργο δεν είναι συμπληρωμένο και είναι στενό. Το μοναστήρι ευρίσκετο ακόμη υπό κατασκευήν όταν άρχισαν οι πόλεμοι [με τους Τούρκους], Θεού επιτρέποντος, λόγω των ανθρωπίνων αμαρτιών. Ολόκληρο το νησί κατακτήθηκε από τους Μουσουλμάνους και όλα απεδείχθησαν μάταια. Ως εκ τούτου, δεν υπήρχε χρόνος για να ανεγερθούν τα κάτω κελλιά, μόνο δύο ή τρία κελλιά στο δυτικό τμήμα του περιτειχίσματος. Η πύλη του μοναστηριού είναι θαυμάσια. Η οροφή του προπυλαίου είναι περίτεχνα και με ευφυΐα κτισμένη με ομοιόμορφες πελεκητές πέτρες. Υπάρχουν λιθόκτιστα σκαλοπάτια μπροστά από το προπύλαιον και ένα φοινικόδεντρο παρουσιάζει ωραία θέα.

Το μοναστήρι ευρίσκεται σε απομονωμένο και ήσυχο μέρος· μακριά από την ανθρώπινη αναστάτωση, και ταιριάζει πολύ καλά στον μοναστικό βίο. Υπάρχουν σπήλαια στα γύρω βουνά, όχι σκαμμένα με το χέρι αλλά φυσικά. Τώρα αυτά δεν κατοικούνται από περιπλανώμενους ερημίτες, αλλά καταφεύγουν εκεί βόδια, πρόβατα και γίδια κατά τον χειμώνα, ή όταν βρέχει. Το μεγαλύτερο από αυτά τα σπήλαια, του οποίου η είσοδος φαίνεται μπροστά από το μοναστήρι στην δυτική πλευρά, εκτείνεται κάτω από τον κήπο και καταλαμβάνει ολόκληρο τον χώρο κάτω από τα θεμέλια· αυτό προκαλεί μεγάλη κατάπληξη σε όσους το δουν. Στο μέσον του μοναστηριού υπάρχουν δύο μικρές συνεχόμενες εκκλησίες· η μία από αυτές είναι πολύ παλαιά, χωρίς τρούλλο και σχεδόν ετοιμόρροπη - χωρίς εικόνες και θεία λειτουργία· η δεύτερη είναι με τρούλλο - και εκεί τελείται καθημερινά η θεία λειτουργία με αναίμακτη θυσία. Είναι επίσης μικρή, πλάτους δύο σάτζεν και μήκους τριών ή-τεσσάρων έχει τρεις μικρές εισόδους, βόρεια, νότια και δυτική. Ένα μικρό προπύλαιον με μικρή είσοδο ευρίσκεται στην δυτική πλευρά και μπροστά από αυτό υπάρχουν σκαλοπάτια κατασκευασμένα με πέτρες, σε κυκλικό σχήμα. Ολόκληρη αυτή η εκκλησία, από πάνω μέχρι κάτω, είναι καταγραφή, κοσμημένη με μάρμαρο, υποβαστάζεται δε από τέσσερεις μαρμάρινες κολώνες, πλατειές όσο το ανθρώπινο σώμα και ύψους ενός και μισού περίπου σάτζεν. Κάτω και έξω από το μοναστήρι, μεταξύ δύσεως και νότου, σε απόσταση λιθοβολής, υπάρχει μια μεγάλη πηγή με τρεχούμενο νερό, κρύο, γλυκύ και υγιεινό, που κυλά γρήγορα προς τον κήπο του μοναστηριού και συλλέγεται σε μια λίθινη δεξαμενή, από την οποία οι μοναχοί ποτίζουν τα δέντρα και τα λαχανικά, που είναι πολύ λίγα, 3 ή 4' δεν μπορούν να διατηρούν περισσότερα, λόγω των αβάσταχτων τουρκικών φόρων. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να συνεχίσουν το μοναστικό τυπικό με εκκλησιαστικούς ύμνους και παράθεση γευμάτων, οι δε μοναχοί ζουν κατά τον ίδιο τρόπο όπως σε μερικά μοναστήρια, που έχουν περιγραφεί πιο πάνω, ζώντας από την γεωργία, τα πρόβατα και τα γίδια. Βρήκα εκεί τον ηγούμενο, ένα έξυπνο, καλόγνωμο και φιλόξενο άνδρα, τον οποίο είχα συναντήσει για πρώτη φορά στα Ιεροσόλυμα· με φιλοξένησε με τιμή και αγάπη. Παρέμεινα στο θελκτικό αυτό μοναστήρι για δέκα ημέρες και, έχοντας λίγο χρόνο στην διάθεση μου, σχεδίασα την πιστή εικόνα του με μεγάλη φροντίδα, όπως μπορεί να δει κανένας στον χάρτη. Αυτό το μοναστήρι ονομάζεται στα ελληνικά «Άγιος Γεώργιος ό Ριγάτις», που σημαίνει ο άγιος αυτοκρατορικός Γεώργιος, διότι είχε ιδρυθεί από παλαιούς αυτοκράτορες, σύμφωνα με την παλαιά λαϊκή παράδοση, ή από παλαιούς πρίγκιπες, όπως ανέφερα προηγουμένως.