Το θαύμα άλλοτε και τώρα
Δραματικός λόγος του Μητροπολίτου Μόρφου κ. Νεοφύτου για το Σεφέρη, την Κύπρο και την Ορθοδοξία
.
Με την Χάριν του Θεού ετελέσαμε το μεγάλο θαύμα της Θείας Λειτουργίας, τη μεταβολή του άρτου και του οίνου εις σώμα και αίμα Χριστού. Καλούμαι αυτήν τη στιγμή, ως πρόσφυγας Επίσκοπος της Μόρφου, να ομιλήσω για το θαύμα, το οποίο ακόμα δεν συνετελέσθη εις τον τόπον τούτον και εις τη νήσον αυτήν.
Όταν προ πολλών ετών, εν έτει 1954, επισκέφτηκε τη νήσον μας, ο μεγάλος ποιητής του έθνους μας, ο Γεώργιος Σεφέρης, ο οποίος είχεν την ικανότητα να έχει αμφιλαφή γνώση και γνώμη των πραγμάτων, και όταν λέω αμφιλαφή εννοώ πως έβλεπε τα πράγματα πολύπλευρα και από τις δύο όψεις, όχι μόνο τη λογοτεχνική και την ποιητική αλλά και τη ρεαλιστική και την πολιτική, γιατί εκτός από ποιητής ήταν και διπλωμάτης και πολιτικός. Όταν λοιπόν επισκέφτηκε την Κύπρο το 1954, μιαν Κύπρο πολύ διαφορετική ακόμη και απ' αυτήν του 1974, ιδού τι έγραψε στο ημερολόγιο του: «Επισκέφτηκα έναν τόπο όπου ακόμη λειτουργεί το θαύμα». Ο λόγος αναφερόταν στους πατέρες μας και στους παππούδες. Αυτή η αίσθηση του θαύματος, που στο μεν Μητροπολιτικό Ελληνισμό μειώθηκε δραματικά, στη δε Μικρά Ασία χάθηκε με τη γνωστή καταστροφή του 1922, λειτουργούσε ακόμη στη μεγαλόνησο Κύπρο. Και αυτό το λέει ένας Μικρασιάτης, ο Σεφέρης ο Σμυρνιός. Τι σήμαινε ο λόγος τούτος, ο βαρυσήμαντος, ο μεταφυσικός θεολογικός, αλλά ποιητικός και πολιτικός;
Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ
Σ' έναν τόπο, μάς έλεγε ο Σεφέρης, λειτουργεί το θαύμα μόνο όταν οι άνθρωποί του πιστεύουν πέρα από τις δικές τους δυνάμεις. Ένας λαός ο οποίος δεν εμπιστεύεται μόνο τα όπλα του, τους συσχετισμούς δυνάμεων και τα χρήματά του και ο οποίος ξέρει να προσπερνά την πραγματικότητα και να ελπίζει σε κάτι ανώτερο, στον Κύριον Του και Θεόν Του, τότε αυτός ο λαός όντως πιστεύει στο θαύμα και το θαύμα φανερώνεται μέσα στη ζωή του. Και ο Σεφέρης άκουσε και είδε τη λειτουργική του θαύματος στην Κύπρο το 1954. Συνάντησε ένα λαό, ταπεινωμένο, συντετριμμένο κάτω από το ζυγό του Άγγλου κατακτητή. Ο ένδοξος απελευθερωτικός αγώνας της ΕΟΚΑ ακόμη δεν είχε αρχίσει.
Ήταν στα γεννητούρια του. Τότε ο λαός μας ετοιμαζόταν να ανέλθει στην επιφάνεια της ιστορίας. Και ο Σεφέρης συνάντησε τότε ένα λαό ο οποίος επίστευε στο θαύμα και αισθάνθηκε, λέει, ότι η ένωσις με την Ελλάδα λειτουργούσε. Πώς ελειτουργούσε όμως, αφού ο λαός ήταν σκλαβωμένος;
Ο Σεφέρης βέβαια είχε μεγαλύτερες ικανότητες από τις δικές μας και έβλεπε ότι σ' αυτήν τη νήσον της Μέσης Ανατολής, την περικυκλωμένη από ισλαμισμό, από κατακτητές, από ξένους πάροικους και ντόπιους, ο λαός εζούσε ελληνικά και ανάπνεε ορθόδοξα. Και όπου υπάρχει μια τέτοια ζήση και μια τέτοια αναπνοή, η ένωση λειτουργεί. Το θαύμα λειτουργεί, γίνεται. Άρχισε εκείνος ο ένδοξος αγώνας του 1955-59 που ο σημερινός τιμώμενος και μνημονευόμενος ήρωας της Ζώδιας Νικόλας Π. Γιάγκου, πάντας ημάς συνεκάλεσε από περάτων έως περάτων της Κύπρου για να ενθυμηθούμε πώς ελειτουργούσε τότε το θαύμα εκείνου του αγώνα. Αφού λοιπόν τέτοιοι άνθρωποι εζούσαν τότε στη δεκαετία του '50 που επίστευαν στο θαύμα, δεν ήταν παρά μπορετό το θαύμα εκείνο να συντελεστεί. Και συντελέστηκε. Ήταν, όμως, θαύμα αυτό, το οποίο έγινε τότε, διότι οι Κύπριοι, οι πρωτινοί πατέρες μας και παππούδες μας, επίστευαν πρώτα στο θαύμα της πίστεως και μετά σε οποιοδήποτε άλλο πολιτικό θαύμα, το της ελευθερίας. Εβίωσαν την έννοια της ελευθερίας όπως οι πατέρες οι Ορθόδοξοι, οι Άγιοι της Εκκλησίας που υπέταξαν εκουσίως τον εαυτό τους σε άσκηση πολλή. Σε προσευχή και νηστεία ώστε να απελευθερωθούν από τα πολλά πάθη τους και να καταστούν όντως ελεύθεροι. Δεν εννοούσαν την ελευθερία όπως εμείς φιλοσοφικά, ιδεολογικά, πολιτικά, αλλά μια άλλη ελευθερία πάνω από πάθη και εγωισμούς. Και λένε, οι Πατέρες της Εκκλησίας, ότι η ελευθερία που εζητούσε ο Νικόλαος Π. Γιάγκου και όλοι οι ήρωες και ζητούν ακόμη, διότι είναι ζωντανοί ενώπιον του Θρόνου του Θεού, δεν ήταν τίποτε άλλο παρά οντολογική ιδιότητα του Θεού. Τι είναι ο Θεός; Είναι το τέλειο Ον, ο τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, ο οποίος έχει τις ιδιότητες της τελείας αγάπης και της τελείας ελευθερίας. Είναι παντοδύναμος ο Θεός, είναι ο μόνος πραγματικά ελεύθερος. Εμείς είμαστε σχετικά ελεύθεροι. Και αυτή λοιπόν τη σχετική ελευθερία εζήτησαν οι άνθρωποι της Κύπρου της δεκαετίας του '50 και οι πιο παλαιοί της γενιάς του '30 από τον Θεόν, γιατί τους ανήκε. Τους ανήκε η ελευθερία, όχι μόνο επειδή ήταν Έλληνες αλλά περισσότερο διότι ήταν Χριστιανοί Ορθόδοξοι και κάθε άνθρωπος είναι φτιαγμένος κατ' εικόνα του Θεού και κάθε ορθόδοξος μπορεί να ομοιάσει του Θεού και αφού ο Θεός είναι ελεύθερος δεν μπορεί παρά και εμείς να απαιτούμε την ελευθερία μας και να τη θέλουμε. Τότε από τους Βρετανούς, τώρα από τους Τούρκους.
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑ
Μέσα από τέτοιες προϋποθέσεις, πνευματικές, οντολογικές, θεολογικές, ελειτούργησε το θαύμα εκείνης της γενιάς. Εκείνη η γενιά, η μετά – αποικιακή, ανδρώθηκε επιπλέον μέσα από τη δεκαετία του '60 και του '70. Κι όμως κάτι πήγε στραβά τότε. Ελειτούργησε πλέον όχι το θαύμα, αλλά η συναισθηματική σκέψη και, όπως λέει ένας σύγχρονος σοφός, πρέπει να αποβάλουμε να αποβάλουμε τη συναισθηματική σκέψη και να αποκτήσουμε θετική σκέψη. Να είμεθα δηλαδή πιο ρεαλιστές απέναντι στα πολιτικά πραγματικά δεδομένα της εκάστοτε εποχής και ταυτοχρόνως να συνεχίσουμε να πιστεύουμε στο θαύμα. Δύσκολος συνδυασμός αλλά απαραίτητος, εάν θέλουμε να είμεθα όντως εντός της ιστορίας, αλλά ταυτοχρόνως και με όραμα ελευθερίας. Θετική σκέψη όμως και πολιτικός ρεαλισμός χωρίς να λειτουργεί το θαύμα στη ζωή μας είναι ηττοπάθεια και συμβιβασμός χωρίς όραμα ελευθερίας.
Αυτά είναι πολύ σημαντικά, είναι το βάθος της πίστεώς μας, αλλά πρέπει να είναι και η πρακτική της πολιτικής μας σκέψης. Και η γενιά εκείνη που ανδρώθηκε στο 1960 αγνόησε αυτήν τη διάσταση ακούσια, γιατί ακόμη ο αγώνας του '55 ήταν νωπός και η ίδια ανώριμη πολιτικά και έτσι ενίκησε δυστυχώς η συναισθηματική σκέψη και έμεινε η ελευθερία μας ανολοκλήρωτη. Για να καταλήξουμε τελικά στο 1974. Με τα τραγικά εκείνα γεγονότα του Ιουλίου, του πραξικοπήματος και της εισβολής.
Εκτοπισμένοι από τη γενέθλια γη της Μόρφου, πρόσφυγες από τόπο εις τόπο, εδώ και εκεί, διασκορπισμένοι, ανέστιοι, απωλέσαμε την πατρογονική μας εστία και έτσι τώρα συνεχώς η χαρά μας είναι λειψή και στους γάμους και στις χαρές των παιδιών μας και στις Λειτουργίες μας απουσιάζει συχνά η συλλογική αίσθηση του Θαύματος.
Ο Ελληνισμός όμως συνέχισε να ζει και μετά τα τραγικά γεγονότα και θα συνεχίσει εσαεί να υπάρχει σε αυτόν τον τόπο. Είναι υπόσχεση του Θεού στη νήσον των Αγίων. Είναι υπόσχεση δε όλων αυτών των Αγίων και Μαρτύρων της Ορθοδόξου πίστεως να υπάρχουν χριστιανοί σ' αυτόν τον τόπο άχρι συντελείας των αιώνων. Είτε κάτω από περιπέτειες πολιτικές, είτε σε συνθήκες πτωχείας, είτε πλουτισμού, θα υπάρχουν πάντοτε εδώ άνθρωποι έτοιμοι να θυσιαστούν και να δώσουν μαρτυρία αίματος. Είναι υπόσχεση που μας την έδωσε ο ίδιος ο Θεός στην Αγία Ελένη και το περιγράφει εύστοχα ο χρονογράφος της Κύπρου Λεόντιος Μαχαιράς.
Εκείνη η γενιά που συνέχισε να υπάρχει από το 1974 και εδώθε, άρχισε να παραπαίει και να ασθενεί η συλλογική αίσθηση του θαύματος και αίφνης τη βλέπουμε να βρίσκεται αντιμέτωπη με την τραγικότητα των ημερών και την πίκρα της προδοσίας και της προσφυγιάς, αλλά παράλληλα και με την αργή και σταθερή οικονομική ανάπτυξη και ανοικοδόμηση της πατρίδας. Αυτή η γενιά λοιπόν άρχισε να γοητεύεται από το "θαύμα" της ανάπτυξης, της οικονομικής ανάπτυξης και όχι από το θαύμα της πίστεως και το θαύμα της ελευθερίας. Μιας μονόπλευρης ανάπτυξης που το χρήμα έγινε ο κυρίαρχος στόχος, αφού απωλέσαμε τη δύναμη της ανεξαρτησίας μας και επενδύσαμε στη δύναμη του χρήματος. Και έγινε η κυρίαρχη αξία και στο μέτρο που εξευρωπαϊζόμεθα και αλλάζουμε ψυχή, όχι απλώς δομές αλλά ψυχή, τότε και αυτή η αξία θα γίνεται κυρίαρχη δυστυχώς.
ΝΑ ΞΑΝΑΑΝΑΚΑΛΥΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ
Αισθάνομαι όμως ότι μετά από το "θαύμα" της οικονομίας που πραγματοποιήσαμε, δεν πρέπει να μας διαφεύγει το συνεχές θαύμα της Ορθόδοξης Θείας Λειτουργίας. Το μόνο θαύμα που λειτουργεί εδώ και αιώνες και το οποίο στις μέρες μας και στις μέρες που έρχονται όλο και περισσότερο θα το ζητούμε, γιατί είναι η ζωή μας και η αναπνοή μας. Ζητείται επομένως από εμάς τους ορθοδόξους μια ριζική πράξη μετάνοιας, μια προσπάθεια να ξαναβρούμε το κέντρο και την ουσία της πίστεώς μας που είναι το θαύμα. Εμείς θα πρέπει να ξανά-ανακαλύψουμε την Ορθοδοξία. Εμείς πρέπει να γίνουμε αυτό που είμαστε, μια παράκληση ενός πρόσφυγα Επισκόπου ημικατεχόμενης Μητροπόλεως. Γνωρίστε την Ορθόδοξη Κύπρο με τους Αγίους και τα θαύματά της. Μόνο έτσι θα την αγαπήσετε και ό,τι αγαπάς το σώζεις.
Απόσπασμα πανηγυρικού λόγου που εκφωνήθηκε από τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Μόρφου κ. Νεόφυτο στις 3 Οκτωβρίου 1999, κατά το μνημόσυνο του ήρωα της ΕΟΚΑ Νικόλαου Π. Γιάγκου, στον ιερό ναό Παναγίας Κάτω Πολεμιδιών.
Από το περιοδικό "Άγιος Μάμας".
Όταν προ πολλών ετών, εν έτει 1954, επισκέφτηκε τη νήσον μας, ο μεγάλος ποιητής του έθνους μας, ο Γεώργιος Σεφέρης, ο οποίος είχεν την ικανότητα να έχει αμφιλαφή γνώση και γνώμη των πραγμάτων, και όταν λέω αμφιλαφή εννοώ πως έβλεπε τα πράγματα πολύπλευρα και από τις δύο όψεις, όχι μόνο τη λογοτεχνική και την ποιητική αλλά και τη ρεαλιστική και την πολιτική, γιατί εκτός από ποιητής ήταν και διπλωμάτης και πολιτικός. Όταν λοιπόν επισκέφτηκε την Κύπρο το 1954, μιαν Κύπρο πολύ διαφορετική ακόμη και απ' αυτήν του 1974, ιδού τι έγραψε στο ημερολόγιο του: «Επισκέφτηκα έναν τόπο όπου ακόμη λειτουργεί το θαύμα». Ο λόγος αναφερόταν στους πατέρες μας και στους παππούδες. Αυτή η αίσθηση του θαύματος, που στο μεν Μητροπολιτικό Ελληνισμό μειώθηκε δραματικά, στη δε Μικρά Ασία χάθηκε με τη γνωστή καταστροφή του 1922, λειτουργούσε ακόμη στη μεγαλόνησο Κύπρο. Και αυτό το λέει ένας Μικρασιάτης, ο Σεφέρης ο Σμυρνιός. Τι σήμαινε ο λόγος τούτος, ο βαρυσήμαντος, ο μεταφυσικός θεολογικός, αλλά ποιητικός και πολιτικός;
Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ
Σ' έναν τόπο, μάς έλεγε ο Σεφέρης, λειτουργεί το θαύμα μόνο όταν οι άνθρωποί του πιστεύουν πέρα από τις δικές τους δυνάμεις. Ένας λαός ο οποίος δεν εμπιστεύεται μόνο τα όπλα του, τους συσχετισμούς δυνάμεων και τα χρήματά του και ο οποίος ξέρει να προσπερνά την πραγματικότητα και να ελπίζει σε κάτι ανώτερο, στον Κύριον Του και Θεόν Του, τότε αυτός ο λαός όντως πιστεύει στο θαύμα και το θαύμα φανερώνεται μέσα στη ζωή του. Και ο Σεφέρης άκουσε και είδε τη λειτουργική του θαύματος στην Κύπρο το 1954. Συνάντησε ένα λαό, ταπεινωμένο, συντετριμμένο κάτω από το ζυγό του Άγγλου κατακτητή. Ο ένδοξος απελευθερωτικός αγώνας της ΕΟΚΑ ακόμη δεν είχε αρχίσει.
Ήταν στα γεννητούρια του. Τότε ο λαός μας ετοιμαζόταν να ανέλθει στην επιφάνεια της ιστορίας. Και ο Σεφέρης συνάντησε τότε ένα λαό ο οποίος επίστευε στο θαύμα και αισθάνθηκε, λέει, ότι η ένωσις με την Ελλάδα λειτουργούσε. Πώς ελειτουργούσε όμως, αφού ο λαός ήταν σκλαβωμένος;
Ο Σεφέρης βέβαια είχε μεγαλύτερες ικανότητες από τις δικές μας και έβλεπε ότι σ' αυτήν τη νήσον της Μέσης Ανατολής, την περικυκλωμένη από ισλαμισμό, από κατακτητές, από ξένους πάροικους και ντόπιους, ο λαός εζούσε ελληνικά και ανάπνεε ορθόδοξα. Και όπου υπάρχει μια τέτοια ζήση και μια τέτοια αναπνοή, η ένωση λειτουργεί. Το θαύμα λειτουργεί, γίνεται. Άρχισε εκείνος ο ένδοξος αγώνας του 1955-59 που ο σημερινός τιμώμενος και μνημονευόμενος ήρωας της Ζώδιας Νικόλας Π. Γιάγκου, πάντας ημάς συνεκάλεσε από περάτων έως περάτων της Κύπρου για να ενθυμηθούμε πώς ελειτουργούσε τότε το θαύμα εκείνου του αγώνα. Αφού λοιπόν τέτοιοι άνθρωποι εζούσαν τότε στη δεκαετία του '50 που επίστευαν στο θαύμα, δεν ήταν παρά μπορετό το θαύμα εκείνο να συντελεστεί. Και συντελέστηκε. Ήταν, όμως, θαύμα αυτό, το οποίο έγινε τότε, διότι οι Κύπριοι, οι πρωτινοί πατέρες μας και παππούδες μας, επίστευαν πρώτα στο θαύμα της πίστεως και μετά σε οποιοδήποτε άλλο πολιτικό θαύμα, το της ελευθερίας. Εβίωσαν την έννοια της ελευθερίας όπως οι πατέρες οι Ορθόδοξοι, οι Άγιοι της Εκκλησίας που υπέταξαν εκουσίως τον εαυτό τους σε άσκηση πολλή. Σε προσευχή και νηστεία ώστε να απελευθερωθούν από τα πολλά πάθη τους και να καταστούν όντως ελεύθεροι. Δεν εννοούσαν την ελευθερία όπως εμείς φιλοσοφικά, ιδεολογικά, πολιτικά, αλλά μια άλλη ελευθερία πάνω από πάθη και εγωισμούς. Και λένε, οι Πατέρες της Εκκλησίας, ότι η ελευθερία που εζητούσε ο Νικόλαος Π. Γιάγκου και όλοι οι ήρωες και ζητούν ακόμη, διότι είναι ζωντανοί ενώπιον του Θρόνου του Θεού, δεν ήταν τίποτε άλλο παρά οντολογική ιδιότητα του Θεού. Τι είναι ο Θεός; Είναι το τέλειο Ον, ο τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, ο οποίος έχει τις ιδιότητες της τελείας αγάπης και της τελείας ελευθερίας. Είναι παντοδύναμος ο Θεός, είναι ο μόνος πραγματικά ελεύθερος. Εμείς είμαστε σχετικά ελεύθεροι. Και αυτή λοιπόν τη σχετική ελευθερία εζήτησαν οι άνθρωποι της Κύπρου της δεκαετίας του '50 και οι πιο παλαιοί της γενιάς του '30 από τον Θεόν, γιατί τους ανήκε. Τους ανήκε η ελευθερία, όχι μόνο επειδή ήταν Έλληνες αλλά περισσότερο διότι ήταν Χριστιανοί Ορθόδοξοι και κάθε άνθρωπος είναι φτιαγμένος κατ' εικόνα του Θεού και κάθε ορθόδοξος μπορεί να ομοιάσει του Θεού και αφού ο Θεός είναι ελεύθερος δεν μπορεί παρά και εμείς να απαιτούμε την ελευθερία μας και να τη θέλουμε. Τότε από τους Βρετανούς, τώρα από τους Τούρκους.
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑ
Μέσα από τέτοιες προϋποθέσεις, πνευματικές, οντολογικές, θεολογικές, ελειτούργησε το θαύμα εκείνης της γενιάς. Εκείνη η γενιά, η μετά – αποικιακή, ανδρώθηκε επιπλέον μέσα από τη δεκαετία του '60 και του '70. Κι όμως κάτι πήγε στραβά τότε. Ελειτούργησε πλέον όχι το θαύμα, αλλά η συναισθηματική σκέψη και, όπως λέει ένας σύγχρονος σοφός, πρέπει να αποβάλουμε να αποβάλουμε τη συναισθηματική σκέψη και να αποκτήσουμε θετική σκέψη. Να είμεθα δηλαδή πιο ρεαλιστές απέναντι στα πολιτικά πραγματικά δεδομένα της εκάστοτε εποχής και ταυτοχρόνως να συνεχίσουμε να πιστεύουμε στο θαύμα. Δύσκολος συνδυασμός αλλά απαραίτητος, εάν θέλουμε να είμεθα όντως εντός της ιστορίας, αλλά ταυτοχρόνως και με όραμα ελευθερίας. Θετική σκέψη όμως και πολιτικός ρεαλισμός χωρίς να λειτουργεί το θαύμα στη ζωή μας είναι ηττοπάθεια και συμβιβασμός χωρίς όραμα ελευθερίας.
Αυτά είναι πολύ σημαντικά, είναι το βάθος της πίστεώς μας, αλλά πρέπει να είναι και η πρακτική της πολιτικής μας σκέψης. Και η γενιά εκείνη που ανδρώθηκε στο 1960 αγνόησε αυτήν τη διάσταση ακούσια, γιατί ακόμη ο αγώνας του '55 ήταν νωπός και η ίδια ανώριμη πολιτικά και έτσι ενίκησε δυστυχώς η συναισθηματική σκέψη και έμεινε η ελευθερία μας ανολοκλήρωτη. Για να καταλήξουμε τελικά στο 1974. Με τα τραγικά εκείνα γεγονότα του Ιουλίου, του πραξικοπήματος και της εισβολής.
Εκτοπισμένοι από τη γενέθλια γη της Μόρφου, πρόσφυγες από τόπο εις τόπο, εδώ και εκεί, διασκορπισμένοι, ανέστιοι, απωλέσαμε την πατρογονική μας εστία και έτσι τώρα συνεχώς η χαρά μας είναι λειψή και στους γάμους και στις χαρές των παιδιών μας και στις Λειτουργίες μας απουσιάζει συχνά η συλλογική αίσθηση του Θαύματος.
Ο Ελληνισμός όμως συνέχισε να ζει και μετά τα τραγικά γεγονότα και θα συνεχίσει εσαεί να υπάρχει σε αυτόν τον τόπο. Είναι υπόσχεση του Θεού στη νήσον των Αγίων. Είναι υπόσχεση δε όλων αυτών των Αγίων και Μαρτύρων της Ορθοδόξου πίστεως να υπάρχουν χριστιανοί σ' αυτόν τον τόπο άχρι συντελείας των αιώνων. Είτε κάτω από περιπέτειες πολιτικές, είτε σε συνθήκες πτωχείας, είτε πλουτισμού, θα υπάρχουν πάντοτε εδώ άνθρωποι έτοιμοι να θυσιαστούν και να δώσουν μαρτυρία αίματος. Είναι υπόσχεση που μας την έδωσε ο ίδιος ο Θεός στην Αγία Ελένη και το περιγράφει εύστοχα ο χρονογράφος της Κύπρου Λεόντιος Μαχαιράς.
Εκείνη η γενιά που συνέχισε να υπάρχει από το 1974 και εδώθε, άρχισε να παραπαίει και να ασθενεί η συλλογική αίσθηση του θαύματος και αίφνης τη βλέπουμε να βρίσκεται αντιμέτωπη με την τραγικότητα των ημερών και την πίκρα της προδοσίας και της προσφυγιάς, αλλά παράλληλα και με την αργή και σταθερή οικονομική ανάπτυξη και ανοικοδόμηση της πατρίδας. Αυτή η γενιά λοιπόν άρχισε να γοητεύεται από το "θαύμα" της ανάπτυξης, της οικονομικής ανάπτυξης και όχι από το θαύμα της πίστεως και το θαύμα της ελευθερίας. Μιας μονόπλευρης ανάπτυξης που το χρήμα έγινε ο κυρίαρχος στόχος, αφού απωλέσαμε τη δύναμη της ανεξαρτησίας μας και επενδύσαμε στη δύναμη του χρήματος. Και έγινε η κυρίαρχη αξία και στο μέτρο που εξευρωπαϊζόμεθα και αλλάζουμε ψυχή, όχι απλώς δομές αλλά ψυχή, τότε και αυτή η αξία θα γίνεται κυρίαρχη δυστυχώς.
ΝΑ ΞΑΝΑΑΝΑΚΑΛΥΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ
Αισθάνομαι όμως ότι μετά από το "θαύμα" της οικονομίας που πραγματοποιήσαμε, δεν πρέπει να μας διαφεύγει το συνεχές θαύμα της Ορθόδοξης Θείας Λειτουργίας. Το μόνο θαύμα που λειτουργεί εδώ και αιώνες και το οποίο στις μέρες μας και στις μέρες που έρχονται όλο και περισσότερο θα το ζητούμε, γιατί είναι η ζωή μας και η αναπνοή μας. Ζητείται επομένως από εμάς τους ορθοδόξους μια ριζική πράξη μετάνοιας, μια προσπάθεια να ξαναβρούμε το κέντρο και την ουσία της πίστεώς μας που είναι το θαύμα. Εμείς θα πρέπει να ξανά-ανακαλύψουμε την Ορθοδοξία. Εμείς πρέπει να γίνουμε αυτό που είμαστε, μια παράκληση ενός πρόσφυγα Επισκόπου ημικατεχόμενης Μητροπόλεως. Γνωρίστε την Ορθόδοξη Κύπρο με τους Αγίους και τα θαύματά της. Μόνο έτσι θα την αγαπήσετε και ό,τι αγαπάς το σώζεις.
Απόσπασμα πανηγυρικού λόγου που εκφωνήθηκε από τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Μόρφου κ. Νεόφυτο στις 3 Οκτωβρίου 1999, κατά το μνημόσυνο του ήρωα της ΕΟΚΑ Νικόλαου Π. Γιάγκου, στον ιερό ναό Παναγίας Κάτω Πολεμιδιών.
Από το περιοδικό "Άγιος Μάμας".
Σχόλια