Χιούμορ και σάτιρα για θεραπεία της εξουσίας

Χιούμορ και σάτιρα για θεραπεία της εξουσίας

.

---

"ΓΙΑ ΟΛΑ φταίνε οι γκόμενες, οι πρώην και οι επόμενες..." τραγουδά ο Κηλαϊδόνης και για όλα φταίνε, οι δημοσιογράφοι, οι σατιρικοί συγγραφείς, οι ελεγκτές της εξουσίας, οι πρώην και οι επόμενοι... Όλα αλλάζουνε και όλα τα ίδια μένουν, όχι μόνο σε αυτό τον τόπο, αλλά σε όλο τον κόσμο. Η εξουσία ήταν, είναι και θα είναι, πάντα το πιο ισχυρό αφροδισιακό. Αν οι φορείς της εξουσίας, έστω και αν εξουσιάζουν ελέω Θεού, όπως λένε, δεν ελέγχονται και αν δεν περιορίζεται η δύναμή τους, φτάνουν σε καταστάσεις ασυδοσίας, αλαζονείας και τελικά σε θηριώδεις συμπεριφορές.

ΣΤΟ ΧΩΡΟ της Εκκλησίας και ειδικότερα στο επίπεδο της Εκκλησιαστικής διακονίας - Επισκόπων, Ιερέων, Διακόνων, Μοναχών και γενικά των πνευματικών ανθρώπων - η λέξη εξουσία πρέπει να είναι άγνωστη. Όλα ξεκινούν και τελειώνουν στη λέξη αγάπη, η οποία είναι συνώνυμη με το Θεό και μεταφράζεται σε προσφορά, σε θυσία ακόμη και σε αυτοθυσία για τον άλλο. Ο αδελφός ανοίγει το δρόμο για τον παράδεισο και ο άλλος - ο συγγενής, ο διπλανός, ο συνάδελφος, ο προϊστάμενος, ακόμη και ο εχθρός - είναι αυτός που φέρνει την ευτυχία και την παραδείσια χαρά.

"ΤΟ ΚΛΑΜΑ έχει μια συγγένεια με το γέλιο. Και το ένα και το άλλο, μας ελευθερώνουν...", λέει ο Ιταλός νομπελίστας Ντάριο Φο και προσθέτει ότι "τόσο το ένα, όσο και το άλλο είναι γεννήματα της υπερβολής". Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, ως πρώτοι διδάξαντες, εισήγαγαν τον όρο κλαυσίγελος, ως ένα μυστικό που κινά τη ζωή, που δίνει δύναμη στη φαντασία, που φέρνει την τελειότητα της μεσότητας. Και οι Πατέρες της Εκκλησίας, προχώρησαν στον όρο χαροποιόν πένθος, ορίζοντας ότι η φαινομενική πορεία πόνου και πάθους, είναι στην ουσία πορεία χαράς και ευτυχίας.
ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ είναι υγεία και εσωτερική δύναμη, λένε οι επιστήμονες της ψυχής και στο χώρο της εκκλησιαστικής ζωής, όπου η υγεία ψυχής και σώματος είναι εξίσου σημαντική, το χιούμορ δεν λείπει. Πολλοί είναι αυτοί που έπαθαν την "πλάκα" τους όταν άκουσαν Παπάδες και Δεσποτάδες, ξακουστούς για την αγιότητα του βίου τους, να κάνουν χιούμορ και να διδάσκουν με ανέκδοτα και πειράγματα. Ωστόσο, πάντα η μεσότης και το μέτρο κυριαρχούν, και ποτέ το χιούμορ δεν μεταπίπτει σε αισχρολογία ή βωμολοχία. Τα πάντα γίνονται για χάρη του υψηλού σκοπού, τα πάντα υπηρετούν την αγάπη, την προσφορά στήριξης στους "ασθενείς" ανθρώπους, που αναζητούν παρηγοριά και στήριξη.

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ Έλληνες, παιδεύοντας τη ζωή και το μυαλό τους δημιούργησαν την κωμωδία, την ύψιστη αυτή έκφραση ανθρώπινης διανόησης και διδασκαλίας, προστατεύοντας ταυτόχρονα το δρώμενο από την αισχρολογία και τη ρυπαρότητα. Εισήγαγαν την πολιτική σάτιρα, η οποία μάλιστα παρουσιαζόταν μπροστά στα "θύματά" της, χωρίς ωστόσο ποτέ, τουλάχιστον από ό,τι ξέρουμε, να ενοχλούσε κανένα. Το χιούμορ μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο καταλύτης στις σχέσεις των ανθρώπων, μπορεί να χαρακτηριστεί ως η ανθρώπινη βάση πάνω στην οποία μπορεί ο άνθρωπος να ξεκουραστεί, να ακουμπήσει και να αποβάλει τη μιζέρια της καθημερινότητας.

ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ απαιτεί άνοδο ψυχική, απαιτεί θέαση του κόσμου από ψηλά, όπου οι ατέλειες χάνονται και η αρμονία έρχεται να σκεπάσει την πλάνη της καθημερινότητας. Όσο και αν φαίνεται παράξενο, λίγοι άνθρωποι θα βρεθούν να πουν ότι συνάντησαν πνευματικό άνθρωπο, φωτισμένο πιστό, που να μην διέθετε το απαραίτητο χιούμορ. Οι αρχαίοι Έλληνες έλεγαν ότι μόνο οι "μικροί" γράφουν. Οι μεγάλοι μιλούν μόνο και τα λόγια τους τα καταγράφουν άλλοι. Ίσως γι αυτό το λόγο, το χιούμορ των πατέρων της Εκκλησίας δεν πέρασε στα έργα τους, τα οποία συχνά πυκνά έγραφαν άλλοι και όχι οι ίδιοι. Αλλά μήπως υπάρχει τρόπος το χιούμορ να μεταφερθεί στο χαρτί; Είναι το ίδιο, όπως να ζητά κάποιος να μεταφέρει τη ζωή, στο άψυχο υλικό.