Αξιωματούχοι χωρίς ευθύνες, αλλά με παχουλούς μισθούς

Πριν από μερικά χρόνια, κατά τη διάρκεια μιας δημο-
σιογραφικής διάσκεψης στο Υπουργείο Εσωτερικών, έ-
τυχε να σταθμεύσω το αυτοκίνητό μου στον κενό χώρο
στάθμευσης. Μετά το πέρας της διάσκεψης, βρέθηκα
μπροστά σε έναν μαινόμενο άνθρωπο, μεγάλο στην η-
λικία, παρά τα μαύρα μαλλιά. Φώναζε γιατί κατέλαβα
τον στεγασμένο χώρο στάθμευσής του, ο οποίος να ση-
μειωθεί ότι δεν είχε το όνομά του. Η πλάκα στην όλη υ-
πόθεση είναι ότι ο συγκεκριμένος υψηλόμισθος διευ-
θυντής, μέσα στην παραζάλη του, ομολόγησε ότι ανέ-
μενε για σχεδόν δύο ώρες το «γαϊδούρι» που του πήρε
τον χώρο στάθμευσης. Ευτυχώς η περιπέτεια σταμάτη-
σε εκεί, χωρίς παρατράγουδα. Πέραν τούτων, κανένας
δεν πρόκειται να υπολογίσει το κόστος της αναμονής
του διευθυντή, δηλαδή τις χαμένες εργατοώρες, οι ο-
ποίες είναι αρκετές δεκάδες ευρώ την ώρα. Υπάρχουν
και οι έμμεσες επιπτώσεις, όπως οι καθυστερήσεις σε
πολλές υποθέσεις πολιτών. Εδώ το κόστος μπορεί να
είναι πολλές χιλιάδες ευρώ την ώρα. Και το πιο απλό,
κανένας δεν θα ρωτήσει γιατί έλειπε από το γραφείο
του ο συγκεκριμένος δημόσιος υπάλληλος. Φυσικά για
όλα φταίει «το γαϊδούρι» και όχι το άλλο «γαϊδούρι»
που δεν στάθμευσε το ακριβό του αυτοκίνητο, σε έναν
άλλο άδειο χώρο στάθμευσης.
➧ Πριν από μερικές μέρες ένας σχετικά νεαρός διευθυ-
ντής μεγάλης ιδιωτικής εταιρείας, με τεράστιες ευθύ-
νες και ατέλειωτες ώρες δουλειάς, μου έλεγε, όχι με
παράπονο, αλλά χαμογελώντας, ότι έχει τα διπλάσια
τυπικά προσόντα πολλών διευθυντών του Δημοσίου και
όμως ο μισθός του είναι στο ήμισυ διευθυντών του Δη-
μοσίου. Προχώρησε ακόμη ένα βήμα και έλεγε ότι οι
διευθυντές του Δημοσίου το μόνο που ξέρουν και κά-
νουν είναι να γράφουν επιστολές και να ετοιμάζουν χο-
ντρούς φακέλους. Δεν λαμβάνουν ποτέ αποφάσεις και
μεταβιβάζουν όλη την ευθύνη στους υφισταμένους
τους. Φοβούνται να πάρουν ένα τηλέφωνο, για να υπο-
δείξουν ένα λάθος ή να εισηγηθούν κάτι διαφορετικό,
αφού γνωρίζουν ότι κατά κανόνα οι υφιστάμενοί τους
έχουν πολύ περισσότερα προσόντα και ικανότητες από
αυτούς. Υπάρχουν βεβαίως και οι εξαιρέσεις ευσυνεί-
δητων διευθυντών του Δημοσίου, οι οποίοι παλεύουν
κατά του συστήματος, υπηρετώντας πρώτα τη συνείδη-
σή τους και έπειτα τον τόπο τους.
➧ Τις τελευταίες μέρες, διαβάζοντας τα έγγραφα για την
τραγωδία στο Μαρί και μαθαίνοντας τα διαδραματισθέ-
ντα στην κλειστή συνεδρία της Επιτροπής Άμυνας της
Βουλής, το πρώτο που αντιλαμβάνεται κανείς είναι ότι
γίνονταν διαπιστώσεις, γίνονταν επιμέρους εισηγήσεις
και ουδέποτε λήφθηκαν ουσιαστικές αποφάσεις για ε-
πίλυση του προβλήματος. Τα ονόματα των ανθρώπων
που λάμβαναν μέρος στις συσκέψεις καταγράφονταν
στον χώρο των παρουσιών, αλλά δεν αναφέρονταν
στον χώρο των αποφάσεων, δηλαδή ποιος θα κάνει τι.
Η δεύτερη διαπίστωση είναι ότι το κόστος των συνε-
δριάσεων, σε εργατοώρες, τόσων πολλών υψηλόμι-
σθων αξιωματούχων θα μπορούσε να καλύψει πολλές
φορές το κόστος του στεγάστρου για τα οπλικά συστή-
ματα και τα πυρομαχικά, το οποίο αποφασίστηκε να γί-
νει, αλλά ποτέ δεν έγινε, λόγω περικοπών μερικών δε-
κάδων χιλιάδων ευρώ από το Υπουργείο Οικονομικών.
➧ Κάθε κρίση είναι και μια ευκαιρία για τομές και αλλα-
γές σε ένα αρρωστημένο γραφειοκρατικό σύστημα, το
οποίο το μόνο που ξέρει να κάνει είναι να εδραιώνει το
ρουσφέτι και να γιγαντώνει τη διαφθορά. Η ισχυρότε-
ρη συμβατική έκρηξη που έγινε ποτέ στον κόσμο, η έ-
κρηξη στο Μαρί, πρέπει να γίνει επιτέλους πολιτική έ-
κρηξη, για να αλλάξει λίγο, όχι πολύ, αυτός ο έρμος τό-
πος. Απαιτούνται θεσμικές αλλαγές, για τις οποίες τη
μεγαλύτερη ευθύνη έχει η Βουλή, η οποία δεν είναι
μόνο ελεγκτής των κακών, αλλά είναι συνυπεύθυνη για
το κατάντημα αυτού του τόπου.
➧ Μερικές προτάσεις, που δεν είναι πρωτότυπες, αλλά ε-
φαρμόζονται στις σοβαρές χώρες του κόσμου, είναι οι
εξής:
• Να τεθούν περιορισμοί στις θητείες των εκλελεγμένων
αξιωματούχων, όπως συμβαίνει στην Αμερική. Η εξουσία
φθείρει και διαφθείρει και ηγέτες, οι οποίοι ξεκίνησαν
ως σωτήρες της πατρίδας τους, αλλά κατάντησαν αδίστα-
κτοι τύραννοι.
• Οι υπουργοί και οι ανεξάρτητοι αξιωματούχοι, που επι-
λέγονται από τον εκάστοτε Πρόεδρο, να τυγχάνουν της έ-
γκρισης της Βουλής. Σε περίπτωση που δεν κατέχουν τα
προσόντα και τις ικανότητες, να μη διορίζονται. Η πρακτι-
κή αυτή εφαρμόζεται και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχου-
με το παράδειγμα ατόμου, το οποίο προτάθηκε από την
προηγούμενη κυβέρνηση για ανώτατη θέση, αλλά δεν
μπόρεσε να περάσει τις «εξετάσεις» της Ευρωπαϊκής Επι-
τροπής.
• Να σταματήσουν οι φωτογραφικές προσφορές, με την
προκήρυξη προσφορών, με γενικούς τίτλους και χωρίς τις
απίστευτες λεπτομέρειες που παραπέμπουν σε ελάχι-
στους προσφοροδότες και σε συγκεκριμένες φίρμες.
• Να αποκτήσει δύναμη και ισχύ η υπογραφή επιστημό-
νων, όπως αρχιτεκτόνων, μηχανικών και άλλων, οι οποίοι
δεν χρειάζεται να υποβάλλουν και αναμένουν μήνες, για
να εξασφαλίσουν μια άδεια και να τύχουν έγκρισης επι-
στημόνων, δημοσίων υπαλλήλων, που είναι αμφίβολο αν
έχουν τις δυνατότητες ελέγχου. Το κράτος να ελέγχει εκ
των υστέρων και να έχει τη δύναμη να επιβάλλει τη θέ-
λησή του.