Ο ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ
Ο φωτισμένος πνευματικός καθοδηγητής
.
"Γιε μου είδες θάλασσα, είδες δέντρα, είδες
ομορκιάν γυρόν μας; Είδες γιε μου; Είναι για να λυπάται ο άνθρωπος πάνω στούντη
γη γιε μου;"
Ήταν απόγευμα θυμάμαι. Παρά τις περιπέτειες, το φορτίο ενός βίου εν πολλοίς ανερμάτιστου, εγωπαθούς και συγχυσμένου είχα πολύ αναπαυτεί. Ίσως για πρώτη φορά συνάντησα την όντως χαρά. Τη βίωνα βλέποντας, ακούγοντας, αφουγκραζόμενος τους κτύπους της καρδιάς του παπά-Αναστάση. Πήγα κι άλλες μέρες κοντά του. Και άλλα μεσημέρια και απογεύματα τα πέρασε ακούγοντας με στο στενό δωματιάκι, εξομολογητήριο της ενορίας. Βγαίνοντας στον περίβολο ένοιωθα την ανάγκη να γελώ, να χαμογελώ, στους δρόμους, να χορεύω...
Η ελαφρά συνάφεια με το Θεό. Η ειλικρινής καρδιακή όχι συμφεροντολογική πίστη. Αυτά πάσκιζε να μου εξηγήσει καθώς άνοιγε δρόμους στα προβλήματα μου, καθώς με ορμήνευε πώς να χειριστώ τις παλαιές μου αστοχίες. "Να έχεις κρυφό θησαυρό για την άνοδο. Να πεις θέλω τη χαρά μου, την πρόοδο, την πνευματική ελευθερία".
Φαντάζει σχεδόν αδύνατο το εγχείρημα. Να γράψω έστω και λίγα για τον πατέρα Αναστάσιο Χαραλάμπους. Σε αντίθεση με άλλους πολύ λίγο τον γνώρισα κι ας θυσίασε τόσες ώρες για μένα κι ας με αγαπούσε τόσο.
Σκέφτομαι τι τον έκανε να ξεχωρίζει. Τι ήταν όλη αυτή ή γλυκύτητα και ή ηρεμία πού μετέδιδε. Να ήτανε τα πολλά χαρίσματα, οι δωρεές που έλαβε από το Θεό. Η λαϊκή αγροτική του καταγωγή, οι δοκιμασίες του βίου, η μεγάλη πείρα στις δεκαετίες της διαποίμανσης, η απερίσπαστη διακονία στο ιερό λειτούργημα του πρεσβυτέρου. Η από καρδιάς συνάφεια με τον ανθρώπινο βίο, τον πόνο και την οικογενειακή ζωή με τις χαρές, τις μέριμνες και τις δυσκολίες της.
Λίγες ήμερες προτού φύγει τα είπαμε με αγάπη ένα πρωί. Με περίμενε. Είχε καιρό να βρεθούμε. Μα λες και τα λέγαμε κάθε πρωί, με άνεση και αισιοδοξία. Μας ήξερε τόσο καλά και τόσο πολύ, γνώριζε τις δυνάμεις και περισσότερο τις αδυναμίες μας. Γι' αυτές φρόντιζε, για την χωρίς πανικό ανατροπή τους. Ο παππούς άνοιγε δρόμους, ανέτρεπε διακριτικά πλάνες και φοβίες, αγαπούσε πολύ και αληθινά. Η εξομολόγηση κοντά του δεν χαραζόταν ποτέ από εκείνο το σκληρό κλίμα φόβου που ταλαιπωρεί ακόμη και σήμερα κάποιους από τους Ορθοδόξους. Πέρα από την αισιόδοξη ματιά που χαρακτήριζε και πλούμιζε ολάκερη τη ζωή του ο παππούς βοηθούσε ουσιαστικά καλλιεργώντας μια θεώρηση του βίου μας και των δυσκολιών στα πραγματικά τους μεγέθη. Κόντρα στην θεωρητικολογία που χαρακτηρίζει αρκετούς από μας τους "νεοφώτιστους" της τελευταίας δεκαετίας,με γλώσσα απλή, λαϊκή, προσγείωνε τις σκέψεις και τις προτεραιότητες στη γη, στα όντως προβλήματα μας και στις συχνά ιλαροτραγικές πηγές τους. Νοσταλγώ την παρουσία και τους λόγους του, το παράδειγμα και την ελπίδα του, το περπάτημα του πάνω στη γη, την σχέση του με την πραγματικότητα, τον τρόπο που ξεκαθάριζε τ' αληθινό από το φαντασιώδες, την χάρη με την οποία μας απεγκλώβιζε από τις σκιαμαχίες και τις πλάνες,
"Γιε μου πόσες ώρες χαίρεσαι, πόσες ώρες πλήττεις; Τι έχεις δικό σου; Τίποτα. Είσαι εξαρτώμενος από το θείο. Να νοσταλγούμε το θείο, για να 'χουμε γαλήνη και ηρεμία. Να έχεις κρυφό θησαυρό για την άνοδο. Η πράξη εν δύσκολη. Χρειάζεται προσευχή".
Πέθανε ο παππούς. Δύσκολο να γράψεις για ένα τόσο γλυκό πατέρα, για την αγάπη και τα μάτια του. Τον είχα πρωτοδεί φοιτητής και ακόμη μέμφομαι τον εαυτό μου πού έχασε τότε την ευκαιρία να τον έχει συμπαραστάτη και πνευματικό από πολύ νωρίς. Μπορεί να ήταν άλλος ο βίος και τα βήματα μου. Συχνά σαν με έβρισκε στους δρόμους της Παλιάς Λευκωσίας με έπιανε στοργικά από τον ώμο και επαναλάμβανε όσα μου είχε πει και παλαιότερα: "Βιώματα γιε μου βιώματα. Βιώματα να μεν μείνεις ξερός". Όπου τον έταξε ο Θεός υπηρέτησε από καρδιάς και μ' αγάπη περισσή. Είχε πολλά περισσεύματα ή καρδιά του. Ήμερες ολάκερες με το πετραχήλι και το φωτισμό του πνευματικού, κατάκοπος και με προβλήματα υγείας βασανιστικά επέμενε να στηρίζει, να δίνει λύσεις, να φωτίζει σκότη απογνώσεως. Πολέμησε με γλυκύτητα και χάρη όσο λίγοι στην εποχή μας την απελπισία και τα σκληρά σκοτάδια της. Είναι πολλές οι γνωστές και άγνωστες φωτοπλημμύρες που σκόρπισε με τους λόγους και τις διακριτικές τομές του στα σκότη και τα ερείπια πολλών βασανισμένων υπάρξεων.
Νοιώθω να είναι κοντά μας στο πλάι συμπαραστάτης και βοηθός. Αναπαυμένος κοντά στον Αγιο Μέμνονα τον τόσο αγαπημένο του, στον Αγιο Αντώνιο, κοντά στους παλαιούς χαριτωμένους Κυπριώτες συγκαιρινούς κι αλλοτινούς ακολούθους του Θεού της αγάπης και της παρηγοριάς.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Ο βίος του πατρός Αναστασίου
Στην εντός των τειχών Λευκωσία δίπλα από την εκκλησία του Αη Αντώνη ζούσε μέχρι τα πρώτα χρόνια του ενενήντα, ένας παππούς ευλογημένα. Ιερέας της αγάπης, πατέρας πνευματικός φωτεινός εξομολόγος και δεινός ακροατής και συζητητής. Στην Κύπρο της Ανατολής ξεναγούσε δεκαετίες με διάκριση, χάρη και οικονομία πολλούς από τους ανεμοδαρμένους κυπριώτες περπατητές. Μας οδηγούσε στην απλότητα με ευαγγελική ομορφιά, μας ξεναγούσε στο φως των μικρών απλών πραγμάτων. Επιστροφή στη ζωή η διδαχή του στη ζωή του τόπου μας στην κούραση και το βίο των προπατόρων μας, στη σύγχρονη πορεία μας με τις ευκολίες από τις δυσκολίες της. Επιστροφή στα παραμελημένα και παρεξηγημένα γράμματα και θαύματα αυτού του νησιού και της εκκλησίας του χωρίς φασαρίες, πολλές δηλώσεις και θορύβους. Τον θυμήθηκα τούτες τις δύσκολες μέρες των δοκιμαστών και της ταραχής και ένα βάλσαμο πήρε να παρηγορεί την τρικυμισμένη καρδιά μου.
Ο παππούς, πατέρας για πολλούς, ο πατήρ Αναστάσιος Χαραλάμπους ζωγράφιζε με τη ζωή και τη διακονία του τον κόσμο της Κύπρου, τον κόσμο της δικής μας Ανατολής με χρώματα πονεμένα και ιλαρά, χρώματα κι αποχρώσεις ασκητικές χαρούμενες ευτυχισμένες και γεμάτες ανάπαυση. Η παράδοση που εικονογραφούσα οι λόγοι, η χαρά, οι νουθεσίες, οι εξηγήσεις και τα αστεία του δε φόβιζε, δεν πίεζε δεν καταπονούσε. Η παράδοση που ιστορούσε καθημερινά ήταν γλυκιά, έμορφη, βαθιά, αληθινή και μπολιασμένη με ένα απελευθερωτικό ρεαλισμό, μια πρακτικότητα φερμένη με χάρη από άλλους αιώνες με άλλο άρωμα και σταθερή περπατησιά. Ας έχουμε την ευχή του όσοι αρχινούμε ξανά την αναζήτηση του χαμένου θησαυρού της δικής μας ανατολής και της Κύπρου μας.
Ήταν απόγευμα θυμάμαι. Παρά τις περιπέτειες, το φορτίο ενός βίου εν πολλοίς ανερμάτιστου, εγωπαθούς και συγχυσμένου είχα πολύ αναπαυτεί. Ίσως για πρώτη φορά συνάντησα την όντως χαρά. Τη βίωνα βλέποντας, ακούγοντας, αφουγκραζόμενος τους κτύπους της καρδιάς του παπά-Αναστάση. Πήγα κι άλλες μέρες κοντά του. Και άλλα μεσημέρια και απογεύματα τα πέρασε ακούγοντας με στο στενό δωματιάκι, εξομολογητήριο της ενορίας. Βγαίνοντας στον περίβολο ένοιωθα την ανάγκη να γελώ, να χαμογελώ, στους δρόμους, να χορεύω...
Η ελαφρά συνάφεια με το Θεό. Η ειλικρινής καρδιακή όχι συμφεροντολογική πίστη. Αυτά πάσκιζε να μου εξηγήσει καθώς άνοιγε δρόμους στα προβλήματα μου, καθώς με ορμήνευε πώς να χειριστώ τις παλαιές μου αστοχίες. "Να έχεις κρυφό θησαυρό για την άνοδο. Να πεις θέλω τη χαρά μου, την πρόοδο, την πνευματική ελευθερία".
Φαντάζει σχεδόν αδύνατο το εγχείρημα. Να γράψω έστω και λίγα για τον πατέρα Αναστάσιο Χαραλάμπους. Σε αντίθεση με άλλους πολύ λίγο τον γνώρισα κι ας θυσίασε τόσες ώρες για μένα κι ας με αγαπούσε τόσο.
Σκέφτομαι τι τον έκανε να ξεχωρίζει. Τι ήταν όλη αυτή ή γλυκύτητα και ή ηρεμία πού μετέδιδε. Να ήτανε τα πολλά χαρίσματα, οι δωρεές που έλαβε από το Θεό. Η λαϊκή αγροτική του καταγωγή, οι δοκιμασίες του βίου, η μεγάλη πείρα στις δεκαετίες της διαποίμανσης, η απερίσπαστη διακονία στο ιερό λειτούργημα του πρεσβυτέρου. Η από καρδιάς συνάφεια με τον ανθρώπινο βίο, τον πόνο και την οικογενειακή ζωή με τις χαρές, τις μέριμνες και τις δυσκολίες της.
Λίγες ήμερες προτού φύγει τα είπαμε με αγάπη ένα πρωί. Με περίμενε. Είχε καιρό να βρεθούμε. Μα λες και τα λέγαμε κάθε πρωί, με άνεση και αισιοδοξία. Μας ήξερε τόσο καλά και τόσο πολύ, γνώριζε τις δυνάμεις και περισσότερο τις αδυναμίες μας. Γι' αυτές φρόντιζε, για την χωρίς πανικό ανατροπή τους. Ο παππούς άνοιγε δρόμους, ανέτρεπε διακριτικά πλάνες και φοβίες, αγαπούσε πολύ και αληθινά. Η εξομολόγηση κοντά του δεν χαραζόταν ποτέ από εκείνο το σκληρό κλίμα φόβου που ταλαιπωρεί ακόμη και σήμερα κάποιους από τους Ορθοδόξους. Πέρα από την αισιόδοξη ματιά που χαρακτήριζε και πλούμιζε ολάκερη τη ζωή του ο παππούς βοηθούσε ουσιαστικά καλλιεργώντας μια θεώρηση του βίου μας και των δυσκολιών στα πραγματικά τους μεγέθη. Κόντρα στην θεωρητικολογία που χαρακτηρίζει αρκετούς από μας τους "νεοφώτιστους" της τελευταίας δεκαετίας,με γλώσσα απλή, λαϊκή, προσγείωνε τις σκέψεις και τις προτεραιότητες στη γη, στα όντως προβλήματα μας και στις συχνά ιλαροτραγικές πηγές τους. Νοσταλγώ την παρουσία και τους λόγους του, το παράδειγμα και την ελπίδα του, το περπάτημα του πάνω στη γη, την σχέση του με την πραγματικότητα, τον τρόπο που ξεκαθάριζε τ' αληθινό από το φαντασιώδες, την χάρη με την οποία μας απεγκλώβιζε από τις σκιαμαχίες και τις πλάνες,
"Γιε μου πόσες ώρες χαίρεσαι, πόσες ώρες πλήττεις; Τι έχεις δικό σου; Τίποτα. Είσαι εξαρτώμενος από το θείο. Να νοσταλγούμε το θείο, για να 'χουμε γαλήνη και ηρεμία. Να έχεις κρυφό θησαυρό για την άνοδο. Η πράξη εν δύσκολη. Χρειάζεται προσευχή".
Πέθανε ο παππούς. Δύσκολο να γράψεις για ένα τόσο γλυκό πατέρα, για την αγάπη και τα μάτια του. Τον είχα πρωτοδεί φοιτητής και ακόμη μέμφομαι τον εαυτό μου πού έχασε τότε την ευκαιρία να τον έχει συμπαραστάτη και πνευματικό από πολύ νωρίς. Μπορεί να ήταν άλλος ο βίος και τα βήματα μου. Συχνά σαν με έβρισκε στους δρόμους της Παλιάς Λευκωσίας με έπιανε στοργικά από τον ώμο και επαναλάμβανε όσα μου είχε πει και παλαιότερα: "Βιώματα γιε μου βιώματα. Βιώματα να μεν μείνεις ξερός". Όπου τον έταξε ο Θεός υπηρέτησε από καρδιάς και μ' αγάπη περισσή. Είχε πολλά περισσεύματα ή καρδιά του. Ήμερες ολάκερες με το πετραχήλι και το φωτισμό του πνευματικού, κατάκοπος και με προβλήματα υγείας βασανιστικά επέμενε να στηρίζει, να δίνει λύσεις, να φωτίζει σκότη απογνώσεως. Πολέμησε με γλυκύτητα και χάρη όσο λίγοι στην εποχή μας την απελπισία και τα σκληρά σκοτάδια της. Είναι πολλές οι γνωστές και άγνωστες φωτοπλημμύρες που σκόρπισε με τους λόγους και τις διακριτικές τομές του στα σκότη και τα ερείπια πολλών βασανισμένων υπάρξεων.
Νοιώθω να είναι κοντά μας στο πλάι συμπαραστάτης και βοηθός. Αναπαυμένος κοντά στον Αγιο Μέμνονα τον τόσο αγαπημένο του, στον Αγιο Αντώνιο, κοντά στους παλαιούς χαριτωμένους Κυπριώτες συγκαιρινούς κι αλλοτινούς ακολούθους του Θεού της αγάπης και της παρηγοριάς.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Ο βίος του πατρός Αναστασίου
Στην εντός των τειχών Λευκωσία δίπλα από την εκκλησία του Αη Αντώνη ζούσε μέχρι τα πρώτα χρόνια του ενενήντα, ένας παππούς ευλογημένα. Ιερέας της αγάπης, πατέρας πνευματικός φωτεινός εξομολόγος και δεινός ακροατής και συζητητής. Στην Κύπρο της Ανατολής ξεναγούσε δεκαετίες με διάκριση, χάρη και οικονομία πολλούς από τους ανεμοδαρμένους κυπριώτες περπατητές. Μας οδηγούσε στην απλότητα με ευαγγελική ομορφιά, μας ξεναγούσε στο φως των μικρών απλών πραγμάτων. Επιστροφή στη ζωή η διδαχή του στη ζωή του τόπου μας στην κούραση και το βίο των προπατόρων μας, στη σύγχρονη πορεία μας με τις ευκολίες από τις δυσκολίες της. Επιστροφή στα παραμελημένα και παρεξηγημένα γράμματα και θαύματα αυτού του νησιού και της εκκλησίας του χωρίς φασαρίες, πολλές δηλώσεις και θορύβους. Τον θυμήθηκα τούτες τις δύσκολες μέρες των δοκιμαστών και της ταραχής και ένα βάλσαμο πήρε να παρηγορεί την τρικυμισμένη καρδιά μου.
Ο παππούς, πατέρας για πολλούς, ο πατήρ Αναστάσιος Χαραλάμπους ζωγράφιζε με τη ζωή και τη διακονία του τον κόσμο της Κύπρου, τον κόσμο της δικής μας Ανατολής με χρώματα πονεμένα και ιλαρά, χρώματα κι αποχρώσεις ασκητικές χαρούμενες ευτυχισμένες και γεμάτες ανάπαυση. Η παράδοση που εικονογραφούσα οι λόγοι, η χαρά, οι νουθεσίες, οι εξηγήσεις και τα αστεία του δε φόβιζε, δεν πίεζε δεν καταπονούσε. Η παράδοση που ιστορούσε καθημερινά ήταν γλυκιά, έμορφη, βαθιά, αληθινή και μπολιασμένη με ένα απελευθερωτικό ρεαλισμό, μια πρακτικότητα φερμένη με χάρη από άλλους αιώνες με άλλο άρωμα και σταθερή περπατησιά. Ας έχουμε την ευχή του όσοι αρχινούμε ξανά την αναζήτηση του χαμένου θησαυρού της δικής μας ανατολής και της Κύπρου μας.
Σχόλια