Εκοιμήθη ο Olivier Clement ο θεολόγος της αλήθειας που ελευθερώνει
ΕΚΟΙΜΗΘΗ πλήρης ημερών στις 15 Ιανουαρίου 2009 στο Παρίσι, ο γαλλικής καταγωγής συνταξιούχος καθηγητής Θεολογίας και Ιστορικός Olivier Clement σε ηλικία 87 ετών. Ο καθηγητής Olivier Clement γεννήθηκε το 1923 από γονείς άθεους, έλαβε όμως το βάπτισμα σε Ορθόδοξη Εκκλησία του Πατριαρχείου Μόσχας στο Παρίσι, στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Ο Olivier Clement ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς θεολόγους και "μάρτυρες" της ορθοδοξίας στη Δύση, στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Πάνω από τριανταπέντε χρόνια ο Clement δίδασκε Συγκριτική και Ηθική Θεολογία, στο Ινστιτούτο Θεολογίας του Αγίου Σεργίου στο Παρίσι. Παράλληλα με τη διδασκαλία του, ο Olivier Clement ασχολήθηκε και με τη ζωή των αγίων - μαρτύρων της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Γαλλίας. Επίσης υπήρξε συγγραφέας πολλών βιβλίων και μελετών για τη Θεολογία, την Ιστορία και την Ορθόδοξη Πνευματικότητα στη γαλλική γλώσσα, τα οποία όμως μεταφράστηκαν σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Ο Olivier Clement ήταν ένας από τους ταγούς τής γαλλόφωνης ορθοδοξίας που για δεκαετίες κοσμούσε με βαθυστόχαστα θεολογικά έργα, συνεχίζοντας το δρόμο που άνοιξαν οι μεγάλοι στοχαστές της ρωσικής διασποράς στη Γαλλία. Η εξόδιος ακολουθία τού Olivier Clement τελέστηκε στις 20 Ιανουαρίου 2009, στην εκκλησία του Ινστιτούτου του Αγίου Σεργίου στο Παρίσι.
Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ Olivier Clement θα παραμείνει στην ιστορία για το περίφημο βιβλίο του "H αλήθεια ελευθερώσει υμάς" ένα βιβλίο το οποίο σκιαγραφεί την προσωπικότητα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, αλλά και δίνει το στίγμα και την προοπτική της Ορθοδοξίας στη Δύση. Αποτελεί σταθμό στην Ορθόδοξη γραμματεία, αφού αντικρίζει από μακριά και χωρίς συναισθηματισμούς την Ορθοδοξία και βλέπει αυτά που δεν μπορούν να δουν πολλές φορές αυτοί που γεννήθηκαν στον ορθόδοξο χώρο. Το βιβλίο αποτελεί επίσης έκφραση του μεγάλου ενδιαφέροντος διανοούμενων, πανεπιστημιακών, ακόμη και κληρικών, στην Προτεσταντική και Ρωμαιοκαθολική Χριστιανοσύνη, για την Ορθόδοξη Ανατολή. Ο Οlivier Clement στον πρόλογο του βιβλίου σημειώνει ότι "θα ήθελε να προτείνει μια παρουσία, την παρουσία ενός ανθρώπου, την παρουσία επίσης μιας υψηλής πνευματικής παράδοσης... Λίγα γνωρίζει κανείς για την εκκλησία αυτή, για την απέραντη θεολογική, λειτουργική, προπάντων πνευματική κληρονομιά της. Kαταγγέλλουν αδυναμίες και συμβιβασμούς, αγνοώντας το εξουθενωτικό βάρος μιας ιστορίας, στην οποία η Δύση δεν έπαιξε πάντα ρόλο λαμπρό. Διαισθάνεται ωστόσο κανείς κάτι άλλο όταν βλέπει μια Γλυκοφιλούσα, ή εκείνους τους τρεις αγγέλους που, με τη νεότητα και το κάλλος τους, συμβολίζουν το Θεό. Aν ζητήσει κανείς να καταλάβει καλύτερα -και σ' αυτό οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στη Δύση από ποικίλους κύκλους ορθοδόξων μεταναστών του 20ού αιώνα βοηθούν πολύ- ανακαλύπτει ένα χριστιανισμό ικανό να ενώσει το μυστήριο και την ελευθερία, να κάνει το κάλλος οδόν γνώσεως, να κατεργαστεί μια μέθοδο νηπτική... που φθάνει στο απόγειό της με την πλήρη αποκάλυψη του προσώπου και της κοινωνίας των προσώπων".
Ο ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ θεολόγος και ιστορικός Οlivier Clement γνώρισε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο από την εποχή που ήταν Διάκονος και από τότε ανέπτυξε μια στενή φιλία με τον Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας. Γράφει μεταξύ άλλων: "Θυμάμαι τις συζητήσεις μας μπροστά στα κολοσσιαία τείχη της Kωνσταντινούπολης, συμβολικό περίζωμα, τείχη πολιτισμού. Θυμάμαι το μικρό, στηριγμένο σε πασσάλους εστιατόριο, στην ευρωπαϊκή όχθη του Bοσπόρου, όπου δειπνούσαμε...". Ο μακαριστός σήμερα Θεολόγος γράφει: "... Kατά καιρούς η Ορθοδοξία, στριμωγμένη ανάμεσα σε δύο μεγάλες κατακτητικές δυνάμεις, την ως επί το πλείστον καθολική Δύση και το Ισλάμ, για να επιβιώσει, χρειάστηκε να συρρικνωθεί σε μια τελετουργική και λαϊκή παράδοση, η οποία διατηρείται κατά τόπους και μοιάζει κάπως γραφική στο βιαστικό βλέμμα του τουρίστα. Οι εθνικιστικές συσπάσεις χωρών που τις σφράγισε και οι οποίες, μετατρέποντάς την σε απλό εξάρτημα, τη χρησιμοποιούν για να δικαιολογούν τις βιαιότητές τους, καταλήγουν σήμερα να την παραμορφώνουν. Tην ίδια εντούτοις στιγμή, οι καλλιεργημένοι χριστιανοί της Eυρώπης και της Aμερικής θαυμάζουν εκστατικοί τους θησαυρούς της... Aυτό δεν είναι λόγος για να πει κανείς πως η Ορθοδοξία είναι ένας θησαυρός παθητικός και παρωχημένος που άλλοι θα έπρεπε να τον φέρουν στο φως και να τον οικειωθούν. Aυτή δεν έπαψε, κάθε φορά που μια τραγική ιστορία το επέτρεψε, να δείχνεται δημιουργική, καθώς έδινε τη μαρτυρία του πνεύματος που ανανεώνει, καινοτομεί και προφητεύει".
Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ Olivier Clement θα παραμείνει στην ιστορία για το περίφημο βιβλίο του "H αλήθεια ελευθερώσει υμάς" ένα βιβλίο το οποίο σκιαγραφεί την προσωπικότητα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, αλλά και δίνει το στίγμα και την προοπτική της Ορθοδοξίας στη Δύση. Αποτελεί σταθμό στην Ορθόδοξη γραμματεία, αφού αντικρίζει από μακριά και χωρίς συναισθηματισμούς την Ορθοδοξία και βλέπει αυτά που δεν μπορούν να δουν πολλές φορές αυτοί που γεννήθηκαν στον ορθόδοξο χώρο. Το βιβλίο αποτελεί επίσης έκφραση του μεγάλου ενδιαφέροντος διανοούμενων, πανεπιστημιακών, ακόμη και κληρικών, στην Προτεσταντική και Ρωμαιοκαθολική Χριστιανοσύνη, για την Ορθόδοξη Ανατολή. Ο Οlivier Clement στον πρόλογο του βιβλίου σημειώνει ότι "θα ήθελε να προτείνει μια παρουσία, την παρουσία ενός ανθρώπου, την παρουσία επίσης μιας υψηλής πνευματικής παράδοσης... Λίγα γνωρίζει κανείς για την εκκλησία αυτή, για την απέραντη θεολογική, λειτουργική, προπάντων πνευματική κληρονομιά της. Kαταγγέλλουν αδυναμίες και συμβιβασμούς, αγνοώντας το εξουθενωτικό βάρος μιας ιστορίας, στην οποία η Δύση δεν έπαιξε πάντα ρόλο λαμπρό. Διαισθάνεται ωστόσο κανείς κάτι άλλο όταν βλέπει μια Γλυκοφιλούσα, ή εκείνους τους τρεις αγγέλους που, με τη νεότητα και το κάλλος τους, συμβολίζουν το Θεό. Aν ζητήσει κανείς να καταλάβει καλύτερα -και σ' αυτό οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στη Δύση από ποικίλους κύκλους ορθοδόξων μεταναστών του 20ού αιώνα βοηθούν πολύ- ανακαλύπτει ένα χριστιανισμό ικανό να ενώσει το μυστήριο και την ελευθερία, να κάνει το κάλλος οδόν γνώσεως, να κατεργαστεί μια μέθοδο νηπτική... που φθάνει στο απόγειό της με την πλήρη αποκάλυψη του προσώπου και της κοινωνίας των προσώπων".
Ο ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ θεολόγος και ιστορικός Οlivier Clement γνώρισε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο από την εποχή που ήταν Διάκονος και από τότε ανέπτυξε μια στενή φιλία με τον Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας. Γράφει μεταξύ άλλων: "Θυμάμαι τις συζητήσεις μας μπροστά στα κολοσσιαία τείχη της Kωνσταντινούπολης, συμβολικό περίζωμα, τείχη πολιτισμού. Θυμάμαι το μικρό, στηριγμένο σε πασσάλους εστιατόριο, στην ευρωπαϊκή όχθη του Bοσπόρου, όπου δειπνούσαμε...". Ο μακαριστός σήμερα Θεολόγος γράφει: "... Kατά καιρούς η Ορθοδοξία, στριμωγμένη ανάμεσα σε δύο μεγάλες κατακτητικές δυνάμεις, την ως επί το πλείστον καθολική Δύση και το Ισλάμ, για να επιβιώσει, χρειάστηκε να συρρικνωθεί σε μια τελετουργική και λαϊκή παράδοση, η οποία διατηρείται κατά τόπους και μοιάζει κάπως γραφική στο βιαστικό βλέμμα του τουρίστα. Οι εθνικιστικές συσπάσεις χωρών που τις σφράγισε και οι οποίες, μετατρέποντάς την σε απλό εξάρτημα, τη χρησιμοποιούν για να δικαιολογούν τις βιαιότητές τους, καταλήγουν σήμερα να την παραμορφώνουν. Tην ίδια εντούτοις στιγμή, οι καλλιεργημένοι χριστιανοί της Eυρώπης και της Aμερικής θαυμάζουν εκστατικοί τους θησαυρούς της... Aυτό δεν είναι λόγος για να πει κανείς πως η Ορθοδοξία είναι ένας θησαυρός παθητικός και παρωχημένος που άλλοι θα έπρεπε να τον φέρουν στο φως και να τον οικειωθούν. Aυτή δεν έπαψε, κάθε φορά που μια τραγική ιστορία το επέτρεψε, να δείχνεται δημιουργική, καθώς έδινε τη μαρτυρία του πνεύματος που ανανεώνει, καινοτομεί και προφητεύει".
Σχόλια