Η ανατροπή
του «γκουγκλαρίσματος»
ΤΟΥ
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
10/12/2017
Οι
παππούδες μας, μιλούσαν άλλοτε με περηφάνια και άλλοτε με δυσφορία, για τα
μαθητικά τους χρόνια. Ο τρόπος μάθησης ήταν πολύ απλός και στηριζόταν στον
κανόνα, ότι γνώση είναι η μνήμη. Έπρεπε είτε, να μάθουν το μάθημα, τα κείμενα,
«απ’ έξω», δηλαδή από μνήμης, είτε να «φαν» άγριο ξύλο, είτε με βίτσα (βέργα)
είτε από τα σκληροτράχηλα χέρια του
δασκάλου. Αλλά και σήμερα, οι προ ίντερνετ άνθρωποι, θυμούνται τα μαθητικά τους
χρόνια, πολλές φορές με πίκρα, αφού αναγκάζονταν να «παπαγαλίζουν» να μαθαίνουν
από μνήμης, ακατανόητα κείμενα και παράξενες έννοιες, απλά και μόνο γιατί
έπρεπε να περάσουν το μάθημα. Η θλιβερή αυτή ιστορία, ακόμη και σήμερα που όλοι
μιλούν για την κριτική σκέψη, ανατρέπεται από «παλιομοδίτικους» δασκάλους και
καθηγητές, οι οποίοι επιμένουν και περιορίζουν την μάθηση, στην καλή μνήμη των
μαθητών. Σε αυτό τον κανόνα, υπήρχαν και υπάρχουν οι εξαιρέσεις ανθρώπων, οι
οποίοι έχουν και είχαν το χάρισμα της φωτογραφικής μνήμης. Ωστόσο συνήθως αυτοί
οι άνθρωποι, διαθέτουν πολλά και σπουδαία πτυχία και διπλώματα και συνήθως
αδυνατούν είτε να διδάξουν αυτά που ξέρουν, είτε να εφαρμόσουν στην πράξη τις
γνώσεις που απέκτησαν. 
Με
την εισβολή του διαδικτύου στην ζωή μας, πριν από τρεις περίπου δεκαετίες και
την επινόηση των μηχανών αναζήτησης και ειδικότερα το περίφημο Google, το ξακουστό
«γκουγκλάρισμα», ανατράπηκαν πρακτικές αιώνων. Σε πανεπιστημιακό επίπεδο,
χρησιμοποιούνται προγράμματα σε υπολογιστές, τα οποία εντοπίζουν αυτόματα, αν
ένας φοιτητής, αντέγραψε μια εργασία ή ακόμη και μια πρόταση από το διαδίκτυο.
Οι νέοι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, απαιτούν πρωτότυπα κείμενα από τους φοιτητές,
αποτέλεσμα της κριτικής και συνθετικής σκέψης. Πιο απλά, θα πρέπει οι φοιτητές
να μελετήσουν πολλά βιβλία, να διαβάζουν πολλά κείμενα στο διαδίκτυο και να
γράψουν πρωτότυπες εργασίες, οι οποίες να απεικονίζουν τις γνώσεις, τις σκέψεις
και τις ικανότητες τους. Αλλά και σε επίπεδο καθημερινής διασκέδασης, σε όλο
τον κόσμο, ειδικότερα στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο, υποχωρούν ή και
εξαφανίζονται τα παιγνίδια γνώσεων, δηλαδή μνήμης και αντικαθιστούνται από
παιγνίδια στρατηγικής και τύχης.
Η
σημαντικότερη όμως ανατροπή που έφερε το «γκουγκλάρισμα», αφορά τις εργασιακές
σχέσεις και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Οι προσλήψεις και οι προαγωγές
δεν γίνονται στην βάση της ικανότητας των υποψηφίων να θυμούνται κανόνες και
νούμερα, αλλά στη βάση της ικανότητας τους, να ανταπεξέλθουν σε δύσκολες
καταστάσεις και να επιλύουν σύνθετα προβλήματα. Ο περίφημος δείκτης ευφυΐας,
υποβαθμίστηκε σε μεγάλο βαθμό, αφού εντοπίστηκαν πολλοί άλλοι δείκτες
ικανοτήτων, ψυχολογικών και σωματικών, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερη σημασία στην
παραγωγικότητα ενός υπαλλήλου και κυρίως ενός διευθυντή. Στην Αμερική ή και σε
άλλες προηγμένες οικονομίες, τα μεταπτυχιακά διπλώματα, προσφέρονται στους
φοιτητές, αφού προσκομίσουν πιστοποιητικά εργασιακής πείρας, η οποία σήμερα
έχει αξία ισάξια από τις πανεπιστημιακές γνώσεις.
Στην
Κύπρο άρχισαν να γίνονται δειλά βήματα, κυρίως στην δημόσια υπηρεσία, ώστε να
αξιολογούνται οι υπάλληλοι, με βάση τις ικανότητες τους, στην εκτέλεση της
εργασίας τους και όχι με βάση τα διπλώματα ή την προϋπηρεσία τους. Ωστόσο το
τραγικό στην υπόθεση, είναι ότι ακόμη δεν εφαρμόζονται σύγχρονα συστήματα
αξιολόγησης και καταγραφής της αποδοτικότητας των υπαλλήλων. Εξάλλου και τα
κατ’ εξοχήν σώματα προσλήψεων και προαγωγών στο δημόσιο, η Επιτροπή Δημόσιας
Υπηρεσίας και η Εκπαιδευτική Υπηρεσία, ακολουθούν «παλιομοδίτικους κανόνες»,
ίσως δεμένες από «παλιομοδίτικους» νόμους, όπου πρώτο κριτήριο στις προσλήψεις
είναι τα διπλώματα και στις προαγωγές η αρχαιότητα και όχι η πραγματική
ικανότητα ενός υπαλλήλου. Ακόμη και αυτή η περίοδος δοκιμασίας, χάνεται πίσω
από κομματικές ή άλλες σκοπιμότητες. Στον ιδιωτικό τομέα, η κατάσταση είναι
υποχρεωτικά καλύτερα, αφού όσοι δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν, υποχρεωτικά
απολύονται από τις επιχειρήσεις. Παρόλο που η οικογενειοκρατία και τα πάθη των
διοικούντων, όχι σπάνια, διαλύουν σπίτια και επιχειρήσεις. Το μόνο ευτύχημα
είναι ότι ο κόσμος γυρνά και ουδείς δεν είναι αναντικατάστατος.
Σχόλια