Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε.
Διαφορετικά δεν εξηγείται η «σχιζοφρένεια» που
δέρνει την κυπριακή κοινωνία. Εκεί που νομίζαμε ότι
οι γενιές των παθών του εμφυλίου σπαραγμού και
των ηττημένων μυαλών του 1974 σιγά-σιγά εγκατα-
λείπουν τα εγκόσμια, έρχονται πανευρωπαϊκές έ-
ρευνες συμπεριφοράς να επιβεβαιώσουν ότι τα «γο-
νίδια» αυτού του τόπου αναγεννώνται με έναν «τρε-
λό» τρόπο. Είμαστε ο πιο θρησκευόμενος λαός στην
Ευρώπη, αλλά κατέχουμε την πρωτιά στον ρατσισμό
και την ξενοφοβία. Είμαστε πρώτοι στην τηλεθέαση,
αλλά τελευταίοι στην ανάγνωση εφημερίδων. Έχου-
με εμπιστοσύνη στους πολιτειακούς θεσμούς, αλλά
απορρίπτουμε τη σεξουαλική διαφορετικότητα και τα
παιδιά εκτός γάμου. Δεχόμαστε και άλλους φόρους,
φτάνει να δοθούν περισσότερες κοινωνικές παρο-
χές, ενώ συμπεριφερόμαστε στις ξένες οικιακές
βοηθούς σαν να είναι δούλες. Και τα παράδοξα δεν
έχουν τελειωμό, κάνοντας εκρηκτικό το μείγμα συ-
μπεριφορών των σύγχρονων Κυπρίων.
➧ Η έρευνα είναι επαναλαμβανόμενη και γίνεται σε 30
χώρες της Ευρώπης. Στην Κύπρο την ευθύνη έχει το
Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο και σε αυτήν λαμβάνουν
μέρος 1600 νοικοκυριά. Η Επιτροπή για την Εγκλη-
ματικότητα της Βουλής, προς τιμήν της, ενημερώθη-
κε για την έρευνα και συγκλονίστηκε από τα ευρή-
ματά της. Στα συμπεράσματα της έρευνας γίνεται λό-
γος για «ηχηρότατο σήμα κινδύνου» και με γλαφυρό
τρόπο σημειώνεται ότι «πρόκειται για μια κοινωνία
που διακρίνεται για τον ατομικισμό της, την επιδει-
κτική κατανάλωση, τη θεόληπτη συμπεριφορά και
την τηλετύφλωση. Κοινωνία με ξενοφοβικά και ρα-
τσιστικά σύνδρομα που απώλεσε τα στοιχεία της ορ-
γανικής αλληλεγγύης και της αγάπης για τον συνάν-
θρωπο που διέθεταν οι προηγούμενες γενιές».
➧ Άραγε οι Κύπριοι ανταποκρίθηκαν στην έρευνα με
ειλικρίνεια ή άλλα έλεγαν και άλλα εννοούσαν όταν
απαντούσαν στο μεγάλο ερωτηματολόγιο; Πάντως, οι
Ευρωπαίοι επιστήμονες που εξέτασαν τη μεθοδολο-
γία της έρευνας, την έκριναν ως την καλύτερη σε ό-
λη την Ευρώπη και τη βράβευσαν. Ωστόσο, η εμπει-
ρία λέει ότι οι Κύπριοι στις δημοσκοπήσεις και τις έ-
ρευνες δεν λένε πάντα την αλήθεια. Δεν είναι τυχαίο
το γεγονός ότι άλλα έδειχναν οι δημοσκοπήσεις στις
τελευταίες προεδρικές εκλογές και άλλα κατέγρα-
ψαν οι κάλπες, τουλάχιστον στον πρώτο γύρο. Αλλά
και πολλοί ξένοι μεσολαβητές για το Κυπριακό ομο-
λογούσαν, μετά το πέρας της θητείας τους, ότι άλλα
αιτήματα άκουγαν από τους διαπραγματευτές και άλ-
λα έπρατταν οι ενδιαφερόμενοι όταν ικανοποιούνταν
τα αιτήματά τους.
➧ Φαίνεται ότι, και στην περίπτωση της έρευνας, η ι-
στορία κάνει κύκλους και αποδεικνύει με τον καλύτε-
ρο τρόπο τη «σχιζοφρένεια» που δέρνει όλους τους
μεγάλους σκοπούς. Όλοι οι πόλεμοι, λένε, γίνονται
στο όνομα των θρησκειών. Έτσι και στην Κύπρο, το
βάρος του αγώνα της ΕΟΚΑ ανέλαβε η Εκκλησία και
τα παιδιά των κατηχητικών σχολείων. Είναι χαρακτη-
ριστικές οι ομολογίες πνευματικών πατέρων, οι οποί-
οι δεν έκρυψαν τη δυσκολία που είχαν στο να συμφι-
λιώσουν τα λόγια του Χριστού για αγάπη με τις διατα-
γές ακόμη και για φόνους, ώστε να ελευθερωθεί η
πατρίδα. Πριν μερικές δεκαετίες, είχαμε τους τοκο-
γλύφους, οι οποίοι βασάνιζαν τους φτωχούς και τους
καταφρονημένους και στη συνέχεια αναδεικνύονταν
ως μεγάλοι ευεργέτες. Οι σύγχρονοι νεόπλουτοι βα-
σανίζουν τις ξένες οικιακές βοηθούς, αλλά και τους
παράνομους εργάτες, οι οποίοι δεν αποτελούν είδος
προς εξαφάνιση. Ούτε τον ελάχιστο μισθό λαμβά-
νουν, ούτε και κοινωνικές ασφαλίσεις χρειάζονται,
δουλεύουν ατέλειωτες ώρες και αν τους βαρεθούν
οι αφέντες, με ένα τηλέφωνο απελαύνονται. Και κα-
τά τ’ άλλα, και τότε και σήμερα, οι πλούσιοι προσφέ-
ρουν φιλανθρωπίες στους μαύρους της Αφρικής και
είναι θρησκευόμενοι.
➧ Πέρα από όλα αυτά, υπάρχει το μεγάλο μυστικό που
θέλει το νησί –την πόρνη της Μεσογείου– να αλλάζει
πολλούς αφέντες, αλλά ποτέ να μην αλλάζει ψυχή.
Διαχρονικά οι Κύπριοι στρέφονταν προς τη θρησκεία
για να αντιμετωπίσουν τις ενοχές ή τους φόβους
τους, αλλά ποτέ δεν ξεχνούσαν ότι όλα εδώ πληρώ-
νονται. Είχαν συνείδηση της πραγματικότητας, που
θέλει τα πάντα στη φύση και στον κόσμο να ακολου-
θούν μια κυκλική πορεία. Δέχονταν τον εξουσιαστή,
αλλά ανέμεναν και την πτώση του. Πίστευαν στο
θαύμα και άντεχαν στα βάσανα της ζωής. Και σήμερα
μπορεί οι έρευνες να καταδεικνύουν μια «σχιζοφρε-
νική» συμπεριφορά, αλλά επί της ουσίας ο Κύπριος
είναι πολύ φιλοσοφημένος, πολύ διπλωμάτης και κυ-
ρίως άλλα λέει, άλλα εννοεί και άλλα αναμένει, με
σύμμαχο πάντα τον χρόνο
Διαφορετικά δεν εξηγείται η «σχιζοφρένεια» που
δέρνει την κυπριακή κοινωνία. Εκεί που νομίζαμε ότι
οι γενιές των παθών του εμφυλίου σπαραγμού και
των ηττημένων μυαλών του 1974 σιγά-σιγά εγκατα-
λείπουν τα εγκόσμια, έρχονται πανευρωπαϊκές έ-
ρευνες συμπεριφοράς να επιβεβαιώσουν ότι τα «γο-
νίδια» αυτού του τόπου αναγεννώνται με έναν «τρε-
λό» τρόπο. Είμαστε ο πιο θρησκευόμενος λαός στην
Ευρώπη, αλλά κατέχουμε την πρωτιά στον ρατσισμό
και την ξενοφοβία. Είμαστε πρώτοι στην τηλεθέαση,
αλλά τελευταίοι στην ανάγνωση εφημερίδων. Έχου-
με εμπιστοσύνη στους πολιτειακούς θεσμούς, αλλά
απορρίπτουμε τη σεξουαλική διαφορετικότητα και τα
παιδιά εκτός γάμου. Δεχόμαστε και άλλους φόρους,
φτάνει να δοθούν περισσότερες κοινωνικές παρο-
χές, ενώ συμπεριφερόμαστε στις ξένες οικιακές
βοηθούς σαν να είναι δούλες. Και τα παράδοξα δεν
έχουν τελειωμό, κάνοντας εκρηκτικό το μείγμα συ-
μπεριφορών των σύγχρονων Κυπρίων.
➧ Η έρευνα είναι επαναλαμβανόμενη και γίνεται σε 30
χώρες της Ευρώπης. Στην Κύπρο την ευθύνη έχει το
Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο και σε αυτήν λαμβάνουν
μέρος 1600 νοικοκυριά. Η Επιτροπή για την Εγκλη-
ματικότητα της Βουλής, προς τιμήν της, ενημερώθη-
κε για την έρευνα και συγκλονίστηκε από τα ευρή-
ματά της. Στα συμπεράσματα της έρευνας γίνεται λό-
γος για «ηχηρότατο σήμα κινδύνου» και με γλαφυρό
τρόπο σημειώνεται ότι «πρόκειται για μια κοινωνία
που διακρίνεται για τον ατομικισμό της, την επιδει-
κτική κατανάλωση, τη θεόληπτη συμπεριφορά και
την τηλετύφλωση. Κοινωνία με ξενοφοβικά και ρα-
τσιστικά σύνδρομα που απώλεσε τα στοιχεία της ορ-
γανικής αλληλεγγύης και της αγάπης για τον συνάν-
θρωπο που διέθεταν οι προηγούμενες γενιές».
➧ Άραγε οι Κύπριοι ανταποκρίθηκαν στην έρευνα με
ειλικρίνεια ή άλλα έλεγαν και άλλα εννοούσαν όταν
απαντούσαν στο μεγάλο ερωτηματολόγιο; Πάντως, οι
Ευρωπαίοι επιστήμονες που εξέτασαν τη μεθοδολο-
γία της έρευνας, την έκριναν ως την καλύτερη σε ό-
λη την Ευρώπη και τη βράβευσαν. Ωστόσο, η εμπει-
ρία λέει ότι οι Κύπριοι στις δημοσκοπήσεις και τις έ-
ρευνες δεν λένε πάντα την αλήθεια. Δεν είναι τυχαίο
το γεγονός ότι άλλα έδειχναν οι δημοσκοπήσεις στις
τελευταίες προεδρικές εκλογές και άλλα κατέγρα-
ψαν οι κάλπες, τουλάχιστον στον πρώτο γύρο. Αλλά
και πολλοί ξένοι μεσολαβητές για το Κυπριακό ομο-
λογούσαν, μετά το πέρας της θητείας τους, ότι άλλα
αιτήματα άκουγαν από τους διαπραγματευτές και άλ-
λα έπρατταν οι ενδιαφερόμενοι όταν ικανοποιούνταν
τα αιτήματά τους.
➧ Φαίνεται ότι, και στην περίπτωση της έρευνας, η ι-
στορία κάνει κύκλους και αποδεικνύει με τον καλύτε-
ρο τρόπο τη «σχιζοφρένεια» που δέρνει όλους τους
μεγάλους σκοπούς. Όλοι οι πόλεμοι, λένε, γίνονται
στο όνομα των θρησκειών. Έτσι και στην Κύπρο, το
βάρος του αγώνα της ΕΟΚΑ ανέλαβε η Εκκλησία και
τα παιδιά των κατηχητικών σχολείων. Είναι χαρακτη-
ριστικές οι ομολογίες πνευματικών πατέρων, οι οποί-
οι δεν έκρυψαν τη δυσκολία που είχαν στο να συμφι-
λιώσουν τα λόγια του Χριστού για αγάπη με τις διατα-
γές ακόμη και για φόνους, ώστε να ελευθερωθεί η
πατρίδα. Πριν μερικές δεκαετίες, είχαμε τους τοκο-
γλύφους, οι οποίοι βασάνιζαν τους φτωχούς και τους
καταφρονημένους και στη συνέχεια αναδεικνύονταν
ως μεγάλοι ευεργέτες. Οι σύγχρονοι νεόπλουτοι βα-
σανίζουν τις ξένες οικιακές βοηθούς, αλλά και τους
παράνομους εργάτες, οι οποίοι δεν αποτελούν είδος
προς εξαφάνιση. Ούτε τον ελάχιστο μισθό λαμβά-
νουν, ούτε και κοινωνικές ασφαλίσεις χρειάζονται,
δουλεύουν ατέλειωτες ώρες και αν τους βαρεθούν
οι αφέντες, με ένα τηλέφωνο απελαύνονται. Και κα-
τά τ’ άλλα, και τότε και σήμερα, οι πλούσιοι προσφέ-
ρουν φιλανθρωπίες στους μαύρους της Αφρικής και
είναι θρησκευόμενοι.
➧ Πέρα από όλα αυτά, υπάρχει το μεγάλο μυστικό που
θέλει το νησί –την πόρνη της Μεσογείου– να αλλάζει
πολλούς αφέντες, αλλά ποτέ να μην αλλάζει ψυχή.
Διαχρονικά οι Κύπριοι στρέφονταν προς τη θρησκεία
για να αντιμετωπίσουν τις ενοχές ή τους φόβους
τους, αλλά ποτέ δεν ξεχνούσαν ότι όλα εδώ πληρώ-
νονται. Είχαν συνείδηση της πραγματικότητας, που
θέλει τα πάντα στη φύση και στον κόσμο να ακολου-
θούν μια κυκλική πορεία. Δέχονταν τον εξουσιαστή,
αλλά ανέμεναν και την πτώση του. Πίστευαν στο
θαύμα και άντεχαν στα βάσανα της ζωής. Και σήμερα
μπορεί οι έρευνες να καταδεικνύουν μια «σχιζοφρε-
νική» συμπεριφορά, αλλά επί της ουσίας ο Κύπριος
είναι πολύ φιλοσοφημένος, πολύ διπλωμάτης και κυ-
ρίως άλλα λέει, άλλα εννοεί και άλλα αναμένει, με
σύμμαχο πάντα τον χρόνο
Σχόλια