Από το Γουδί στον φάκελο της Κύπρου
λένε αυτοί που ξέρουν να διαβάζουν σωστά την ι-
στορία. Και προσθέτουν ότι στόχος των νικητών είναι
να δικαιολογήσουν λάθη και εγκλήματα του παρελ-
θόντος και να κερδίσουν δόξα και πλούτη για το μέλ-
λον. Ο φάκελος της Κύπρου, ο φάκελος του εγκλή-
ματος και της τραγωδίας του 1974, είναι άγνωστο αν
θα μπορέσει να ξεφύγει από αυτόν τον κανόνα. Οι α-
ντιπαραθέσεις που ξέσπασαν ανάμεσα στα κόμματα,
με τόση σφοδρότητα, μάλλον έρχονται να επιβεβαι-
ώσουν τον κανόνα.
➧ Ύστερα από πολλά χρόνια ερευνών, περίεργων δια-
λειμμάτων και λίγους μήνες πριν τις βουλευτικές ε-
κλογές, οι «νικητές» ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ, με πρω-
τοστάτη τον πρόεδρο της Επιτροπής για τον Φάκελο
της Κύπρου, Μαρίνο Σιζόπουλο, ετοιμάζουν πόρι-
σμα, στο οποίο θα αποκαλύπτονται επισήμως οι
πρωτεργάτες που συντέλεσαν στο έγκλημα και έφε-
ραν τους Τούρκους στην Κύπρο. Ο «ηττημένος»
ΔΗΣΥ αντέδρασε με σφοδρότητα, με όπλο την περι-
πτωσιολογία και τις καταγγελίες για προεκλογικές
σκοπιμότητες. Ο βουλευτής Γιώργος Γεωργίου, για
να στοιχειοθετήσει τη διαφωνία του, αποκάλυψε
δύο συνταρακτικές διφορούμενες μαρτυρίες στρα-
τιωτών. Καταγγέλλουν τους τότε διοικητές τους ότι
είτε ήταν πράκτορες των Τούρκων είτε εμπόδισαν
την υπεράσπιση της πατρίδας. Και οι δύο, ο ένας νε-
κρός και ο άλλος ζωντανός, θεωρούνται ήρωες και
τιμούνται ιδιαιτέρως.
➧ Πριν από μερικές εβδομάδες στην Ελλάδα εκδόθηκε
μια δικαστική απόφαση που ανατρέπει την ιστορία,
ύστερα από 88 ολόκληρα χρόνια. Ο Άρειος Πάγος α-
πάλλαξε τους καταδικασθέντες και εκτελεσθέντες
πολιτικούς και στρατιωτικούς για τη Μικρασιατική Κα-
ταστροφή. Οι έξι ήταν οι Πρωθυπουργοί Πρωτοπαπα-
δάκης, Γούναρης και Στράτος, οι υπουργοί Θεοτόκης,
Μπαλτατζής και ο αρχιστράτηγος Χατζηανέστης. Κα-
ταδικάστηκαν σε θάνατο στις 15-11-1922 από Έκτακτο
Επαναστατικό Στρατοδικείο για εσχάτη προδοσία και
εκτελέστηκαν στο Γουδί. Η αθωωτική απόφαση στη-
ρίχθηκε σε δηλώσεις πολιτικών και στρατιωτικών της
εποχής και σε βιβλία του Αρχηγείου Στρατού και άλ-
λων ερευνητικών ιδρυμάτων.
➧ Στην Κύπρο υπάρχουν πολλές ιστορίες νεκρών αν-
θρώπων, οι οποίοι σήμερα θεωρούνται είτε ήρωες
είτε προδότες, χωρίς να αποδεικνύεται πάντα η αλή-
θεια. Κορυφαίο παράδειγμα αποτελεί Αριστερός
στρατιώτης που σκοτώθηκε επιτιθέμενος στο Προε-
δρικό. Ο άνθρωπος και υπέφερε από τους πραξικο-
πηματίες και θυσιάστηκε για κάτι που διαφωνούσε.
Μια άλλη ιστορία αφορά δύο αξιωματικούς με συγ-
γενική, κατά τ’ άλλα, σχέση. Ο Κύπριος κατηγορεί τον
Ελλαδίτη ότι ενώ ήταν πληγωμένος, τον έκλεισε σε
ένα ερμάρι, για να πεθάνει. Ο Ελλαδίτης απαντά ότι
τον έκρυψε με αυτόν τον τρόπο και στη συνέχεια τον
έστειλε με δικό του αυτοκίνητο στο νοσοκομείο, ό-
που και τελικά σώθηκε. Ωστόσο, μέχρι σήμερα και οι
δύο είναι θανάσιμοι εχθροί. Ανάλογες ιστορίες, με α-
φανείς ήρωες και προδότες, μαθαίνει κανείς συνομι-
λώντας με ανθρώπους που έτυχε να συναντηθούν
με τραγικά ιστορικά γεγονότα.
➧ Στην Ελλάδα ο φάκελος της Κύπρου συντάχθηκε επί
Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά παραμένει εδώ και δεκα-
ετίες καταχωνιασμένος στα υπόγεια της Βουλής των
Ελλήνων. Η κυπριακή Βουλή εδώ και δεκαετίες ζητά
τον φάκελο της Κύπρου, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Η
Αθήνα βρίσκεται μακριά και σίγουρα οι άνθρωποι ε-
κεί ακολουθούν πρώτα τη λογική και μετά το συναί-
σθημα. Στην Κύπρο οι πληγές του πολέμου ακόμη
ρέουν αίμα, ο πόνος συνεχίζει να διαλύει ανθρώ-
πους και το συναίσθημα ψάχνει αιτία για να εκτονω-
θεί. Οι πιο ψύχραιμοι καταλαβαίνουν ότι τυχόν απο-
κάλυψη λεπτομερειών πολύ πιθανόν να τινάξει στον
αέρα ό,τι απέμεινε από την εισβολή των Τούρκων.
Πέρα από ενοχές και συναισθηματισμούς, το μόνο
σίγουρο είναι ότι την αλήθεια και τη δικαιοσύνη μπο-
ρεί να τις βρει κανείς μόνο σε μεταφυσικό επίπεδο
και μόνο σε επίπεδο θείας δίκης.
Σχόλια