Ζωή χωρίς πόνο, είναι ζωή χωρίς χαρά

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

Χωρίς τον διάβολο δεν υπάρχει σωτηρία, χωρίς τον αγώνα δεν υπάρχει νικητής, χωρίς τον πόνο δεν υπάρχει η χαρά, χωρίς την προσφορά δεν υπάρχει ευτυχία, και ζωή χωρίς προβλήματα, είναι απλά ένας παρατεταμένος θάνατος. Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται παράλογα και παράξενα. Ωστόσο η εμπειρία της ζωής και οι καημοί του βίου, επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Μόνο όσοι έπαθαν και έμαθαν, μπορούν να μιλήσουν για το δρόμο που οδηγεί στην αληθινή ευτυχία. Ο Θεός δεν είναι «σαδιστής» για να βασανίζει τα παιδιά του. Αλλά από αγάπη και μόνο από αγάπη, παραχωρεί στο μέτρο των δυνατοτήτων κάθε ανθρώπου να δοκιμάζεται, να ταλαιπωρείται, να υποφέρει, ώστε τελικά να μπορέσει να λάμψει όπως λάμπει το χρυσάφι μέσα στην φωτιά, ώστε τελικά να μπορέσει να εισέλθει στον παράδεισο, ο οποίος αρχίζει από αυτή την ζωή και συνεχίζεται στην αιώνια. Ο σπουδαίος συγγραφέας Βίκτωρ Ουγκώ, έλεγε ότι «δεν μπορεί κανείς να δει τον Θεό, παρά μόνο με μάτια δακρυσμένα».

Ο μεγάλος σκιαθίτης κοσμοκαλόγερος, ο πονεμένος κυρ Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, κατέγραψε την μεγάλη αλήθεια της ζωής, με την συγκλονιστική φράση: «νάχαν ποτέ τελειωμό τα πάθια και οι καημοί του κόσμου...» Αυτή η φράση περικλείει όλο τον κύκλο της ζωής, την ανάβαση στον ουρανό της ευτυχίας και την κατάβαση στον βυθό της θλίψης. Όλοι άνθρωποι, έχουν τον δικό τους ξεχωριστό σταυρό, την δική τους δοκιμασία, το δικό τους σαράκι, το οποίο τους «κυνηγά» μέχρι το τέλος, μέχρι το θάνατο. Άλλος μια ασθένεια, άλλος ένα πάθος, άλλο μια σωματική ατέλεια, άλλος μια πνευματική αδυναμία και ο κατάλογος συνεχίζεται και είναι ίσος με τον αριθμό των ανθρώπων. "Πάσχω άρα υπάρχω" έλεγαν οι σπουδαίοι Ρώσοι συγγραφείς Ντοστογιέφσκι και Μπερντιάεφ καταγράφοντας την ορθόδοξη αλήθεια του χαροποιού πένθους, του Σταυρού που οδηγεί στην Ανάσταση.

Ο Θεός δημιούργησε τα πάντα «καλά λίαν», τα πάντα με τελειότητα. Τον άνθρωπο τον έφτιαξε «κατ’ εικόνα» -με λογική και με λόγο- και του έδωσε την δυνατότητα να φθάσει στο «καθ’ ομοίωσιν», δηλαδή να γίνει κατά χάριν Θεός. Και επιπλέον του πρόσφερε το μοναδικό δώρο της ελευθερίας, δηλαδή της δυνατότητας να στραφεί ακόμη και εναντίον του δημιουργού του. Δεν υπάρχει το κακό, λένε οι Πατέρες της Εκκλησίας, ως αυθύπαρκτη ύπαρξη, αλλά αυτό που υπάρχει είναι η έλλειψη του καλού. Για να κατανοήσει ο άνθρωπος, την εύκολη νοητικά, αλλά δύσκολα υπαρξιακά αλήθεια, οι Πατέρες χρησιμοποιούν το παράδειγμα του σκοταδιού και του φωτός. Μπορεί το σκοτάδι να προκαλεί τρόμο, αλλά μπροστά και στην μικρότερη φλόγα, διαλύεται και εξαφανίζεται. Ο άνθρωπος καλείται να γίνει φως, να ανακλάσει το θείο φως και με αυτό τον τρόπο να φωτίσει τα σκοτάδια της αμαρτίας. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, λέει ότι "ουκ ενδέχεται ποτέ χωρίς οδύνης είναι την ηδονήν", δηλαδή, χωρίς την οδύνη δεν υπάρχει ηδονή.

Τις μεγάλες αλήθειες είναι εύκολο να τις λες, αλλά είναι δύσκολο να τις αποδεχθείς. Τα βουνά με τα προβλήματα, έρχονται και πλακώνουν το σώμα και την ψυχή. Το μεγάλο γιατί, πάντα προβάλλει στο προσκήνιο και πάντα κατατρύχει τις ψυχές και τις συνειδήσεις. Μήπως φταίω εγώ, μήπως φταίνε οι άλλοι, μήπως είναι οι αμαρτίες μου, μήπως η αγάπη του Θεού και οι αμφιβολίες και τα γιατί δεν έχουν τέλος. Ωστόσο αρκεί μια στιγμούλα, μια λάμψη θεϊκής παρέμβασης, είτε απευθείας, είτε συνήθως μέσω των διπλανών μας ανθρώπων και κυρίως μέσω των πνευματικών, για να ανοίξουν τα μάτια μας, για να μετατραπεί ο πόνος και η θλίψη, σε ανεκλάλητη χαρά, σε μυστική ευτυχία, που δροσίζει την ψυχή και αναπαύει το σώμα.

Η γερόντισσα Γαβριηλία με το λαγαρό της λόγο έλεγε: «Ο άνθρωπος πρέπει να περάσει οπωσδήποτε από τον πόνο και την λύπη για να τελειοποιηθεί. Ο άνθρωπος είναι αμαρτωλός και είναι πάρα πολύ εύκολο να παρασυρθεί από την αμαρτία και να νομίσει ότι όλα πάνε πρίμα! Κι αυτό ωραίο… Και το άλλο ωραίο… Κι έτσι, να ξεχάσει τον προορισμό του.» Η αγία γερόντισσα, σημείωνε ακόμη: «Ποτέ να μην λές «γιατί περνώ αυτό»; Ή όταν βλέπεις τον άλλο με τη γάγγραινα, τον καρκίνο ή την τύφλωση, να μην λες «γιατί το περνά αυτό»; Αλλά να παρακαλείς τον Θεό να σου χαρίσει το όραμα της άλλης όχθης. Τότε θα βλέπεις όπως οι Άγγελοι τα γινόμενα εδώ όπως πραγματικά είναι: Όλα στο σχέδιο τού Θεού. Όλα». Και συνέχιζε: «Αν κάτι ανάποδο μας συμβεί, να μη ρωτήσουμε ποίος φταίει. Γιατί μόνο εμείς φταίμε. Στην προσευχή μας, αν το ζητήσουμε, θα ανακαλύψουμε τον λόγο. Ή δεν αγαπήσαμε όσο έπρεπε, ή παραβήκαμε κάποια άλλη εντολή, ή λάθος χειρισμό κάναμε, ή προηγηθήκαμε εκεί που δεν έπρεπε, ή βασιστήκαμε εκεί που δεν έπρεπε».

Η γερόντισσα δεν μένει εδώ αλλά δίνει και την απάντηση στους λόγους που υποφέρει ο άνθρωπος: «Στην μεγάλη Του Αγάπη για τον άνθρωπο, ο Θεός πρέπει να τον εκπαιδεύσει σιγά-σιγά. Άλλον, τον εκπαιδεύει με μια αποτυχία ερωτική. Άλλον, μ’ ένα χάσιμο μιας από τις αισθήσεις. Άλλος, αρρωστά και μένει στο κρεβάτι ενάμισυ χρόνο και κάθεται και σκέπτεται για την ζωή του, κ.λ.π…. Σ΄ εκείνους που μπορούν να πάρουν μαθήματα από την ζωή, υπάρχουν όλα αυτά τα μέσα για την εκπαίδευση. Αλλά το κάνει με τόση αγάπη ο Θεός, που ούτε το καταλαβαίνουμε…»