Εκ γυναικός τα φαύλα και εκ γυναικός τα κρείττονα

Εκ γυναικός τα φαύλα και εκ γυναικός τα κρείττονα

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

* Ο ιστορικός διάλογος μεταξύ της Κασσιανής και του Θεόφιλου, αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο ύμνο για το γυναικείο φύλο, αλλά και φανερώνει την αλήθεια για την αξία της γυναίκας. Η πανέμορφη Κασσιανή ήταν αρχόντισσα στην Κωνσταντινούπολη, όταν ο αυτοκράτορας Θεόφιλος έψαχνε για νύφη. Είχε ορισθεί από την αυλή ως μια από τις υποψήφιες βασίλισσες. Ο Θεόφιλος στην πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση που είχε, της πέταξε το μισογύνικο πείραγμα: "Εκ γυναικός (της Εύας) ερρύη τα φαύλα" (τα χειρότερα εννοώντας την έξοδο από τον παράδεισο). Η αντίδραση της νεαρής κοπέλας, η οποία παρόλο που κοκκίνισε (ερυθρίασε, λέγουν οι ιστορικοί), δεν τα έχασε, ούτε υπολόγισε ότι θα έχανε το θρόνο, ούτε δέχθηκε να προδώσει την αλήθεια και το φύλο της. Απάντησε ότι "και διά γυναικός (της Θεοτόκου) πηγάζει τα κρείττω" (τα καλύτερα εννοώντας την Παναγία η οποία στάθηκε η αιτία της επαναφοράς στον παράδεισο, με τη Γέννηση του Χριστού). Φυσικά ο Θεόφιλος, ως μέσος άντρας, γύρισε την πλάτη στη σοφή Κασσιανή και διάλεξε τη Θεοδώρα, η οποία ήταν στα δικά του μέτρα ή τουλάχιστον ήταν εκείνη τη στιγμή σύμφωνη με τα γούστα του. Η Κασσιανή τράβηξε το δρόμο της μοναχικής ζωής για να αναδειχθεί σε μεγάλη Αγία και σπουδαιότατη ποιήτρια.

* Στην Παλαιά Διαθήκη και στο σπουδαιότερο ερωτικό ποίημα που γράφτηκε ποτέ - έτσι τουλάχιστον υποστηρίζουν φιλόλογοι - διαβάζουμε ότι η αγάπη είναι ισχυρή όπως ο θάνατος: "Βάλε εμένα, την αγάπη σου, μέσα στην / καρδιά σου, ως πολύτιμη σφραγίδα, και ως / τέτοια βάλε με και στον βραχίονά σου διότι / η αγάπη είναι ισχυρή όσο και ο θάνατος, η δε / φλόγα της αγάπης είναι αχόρταγη ως ο Άδης... / όσο πολύ κι αν τρέξει το νερό, δεν μπορεί να / σβήσει τη φλόγα της αγάπης ακόμα και όλοι / οι ποταμοί αν πλημμυρίσουν, δεν μπορούν να / σβήσουν τη φλόγα της αγάπης μου για σένα..." Από το "Άσμα Ασμάτων" (Κεφάλαιο 8, 6-7)

* Πίσω από κάθε μεγάλο άντρα κρύβεται μια γυναίκα, λέει ο λαός. Αλλά κανένα άλλο πλάσμα σ' αυτή τη γη, δεν δοξάστηκε και δεν αγαπήθηκε περισσότερο, από τις γυναίκες. Ανεράδες στον έρωτα σκορπούν τη χαρά και τη ζωή, αλλά και μάγισσες στη φαυλότητα φέρνουν τον πόνο και τον θάνατο. Η κυπριακή λογοτεχνία δεν στερείται μύθου και μυστηρίου για τη γυναίκα. Χαρακτηριστική είναι η ιστορία της αδικοθανατωμένης Χριστινούς της Θερμοκρήνης, της όμορφης κόρης του κυρ - Παπά. Χτενιζόταν λέει στο παραθύρι, την είδαν οι Τούρκοι κι εβγήκε διαταγή να την πάρουν στη Χώρα. Ίσαμε να πάει ξεψύχησε. Δεν ξέρουμε πώς. "Αχ, Χριστινού της Θερμοκρήνης, π' αρρωτούσιν ούλοι, ίντα γίνεις;". Τα ίδια διαβάζουμε και για την περίφημη ανεράδα του Βασίλη Μιχαηλίδη. "Αντάν με είδεν έφεξεν/τζι ο νους μου εφεντζιάστηκεν/τζ' εφάνην κόσμος φωτερός./Αντάν μου χαμογέλασεν/ παράδεισος επλάστηκεν/ ομπρός μου τζι έμεινα ξερός".

* Ιστορικά, ο χριστιανισμός ήταν αυτός που ανέδειξε τη γυναίκα. Από αντικείμενο (res) και πλάσμα υποδεέστερο του άντρα, την ανύψωσε δίπλα στον σύντροφό της. "Ουκ ένι άρσεν και θήλυ", εκήρυξεν ο Απόστολος Παύλος, αλλά ακόμη δεν έχει γίνει πλήρως αποδεκτή η φυσική αυτή αρχή, στον κόσμο. Ο ίδιος ο Χριστός διάλεξε την Παναγία, μια γυναίκα για να κατέβει στη γη και να ανεβάσει τον άνθρωπο στον ουρανό. Οι πρώτοι χριστιανοί έβαλαν τη γυναίκα μέσα στα άγια των αγίων του ναού, την έκαναν διακόνισσα για να υπηρετεί στο θυσιαστήριο. Ωστόσο, οι λόγοι που οι γυναίκες δεν αξιώθηκαν να γίνουν ιερείς, είναι περισσότερο ιστορικοί και φυσικοί και σίγουρα όχι φυλετικοί. Ζούμε σε μια κοινωνία πατριαρχική, όπου ο άντρας είναι ακόμη ο αρχηγός και η γυναίκα η συναισθηματική δύναμη.

* Ο Θεός σώζει τους ανθρώπους, δίνει σε όλους ίσες ευκαιρίες για σωτηρία και ευτυχία. Δεν είναι οι πλούσιοι περισσότερο ευτυχισμένοι από τους φτωχούς, αλλά και οι φτωχοί δεν στερούνται χαράς από τους πλουσίους. Το μυστικό βρίσκεται αλλού, στη συνειδητοποίηση της ανθρώπινης φύτρας, στην ενδοσκόπηση, στη φιλοσοφία της καθημερινότητας που οδηγεί στην αιωνιότητα. Αν και τα Ηνωμένα Έθνη, κατέταξαν τις γυναίκες στην κατηγορία των μειονοτήτων και τους αφιέρωσαν ημέρα, δεν σημαίνει ότι έχουν ανακαλύψει την αλήθεια για τις γυναίκες.