Η δύναμη των Spin Off

Η δύναμη των Spin Off

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

 

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 6/8/2017

 

 

 

 

Οι φαινομενικά μικρές και ασήμαντες ειδήσεις, κρύβουν πολλές φορές, τον καλό σπόρο, ο οποίος θα φέρει πολλούς και αγλαούς καρπούς στο μέλλον. Πριν μερικές μέρες το Υπουργικό Συμβούλιο, έδωσε το δικαίωμα στα δημόσια πανεπιστήμια της Κύπρου, να συμμετέχουν ή να ιδρύουν επιχειρήσεις, οργανισμούς και συνεταιρισμούς, με σκοπό την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων, τα οποία παράγονται μέσα από την έρευνα και μέσα από επιστημονικές διαδικασίες. Ειδικότερα θα μπορούν οι ακαδημαϊκοί να συμμετέχουν σε εταιρίες τεχνοβλαστούς, γνωστές και ως «SPIN OFF» δηλαδή θα μπορούν να αξιοποιούν και να εκμεταλλεύονται εμπορικά, τα αποτελέσματα επιστημονικών ερευνών. Με απλά λόγια, οι εφευρέτες, τα δυνατά μυαλά, θα μπορούν  συμμετέχουν στις εταιρίες και να πληρώνονται αδρά. Θα έχουν ένα επιπλέον κίνητρο για τις ατέλειωτες ώρες εργασίας και δεν θα περιμένουν από τον μισθό του πανεπιστημιακού δασκάλου.

Η έρευνα καλώς ή κακώς, είναι δουλειά του κράτους, όπως συμβαίνει σε όλες τις προηγμένες χώρες του κόσμου. Στη συνέχεια, οι νέες γνώσεις, οι νέες εφευρέσεις, από τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα, διοχετεύονται στον ιδιωτικό τομέα, είτε μέσω των Spin Off, είτε μέσω άλλων οργανισμών οι οποίοι αναλαμβάνουν την εμπορική εκμετάλλευση και την απόδοση του μεριδίου των κερδών, πίσω στο δημόσιο. Στην Κύπρο τα ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι κερδοσκοπικοί οργανισμοί, σύμφωνα με την νομοθεσία και σίγουρα οι υψηλού ρίσκου επενδύσεις στον τομέα της έρευνας, δεν μπορεί να είναι ο πρώτος στόχος τους. Εξάλλου οι μέτοχοι, κύπριοι και ξένοι, αναμένουν κέρδη κάθε χρόνο. Ο κανόνας διεθνώς, λέει ότι για κάθε 100 προτάσεις για χρηματοδότηση έρευνας, έχουν αποτελέσματα, μία ή δύο και σπάνια περισσότερες προτάσεις. Ωστόσο και μία εφεύρεση να μπορέσει να κατοχυρωθεί ως πατέντα, τα κέρδη είναι πολλές φορές πολλαπλάσια, από την δαπάνη για την υλοποίηση και των 100 προτάσεων.

Το γειτονικό Ισραήλ, κατάφερε να πρασινίσει την έρημο, να πρωτοπορεί στην ιατρική, να δημιουργήσει μια φοβερή πολεμική βιομηχανία, ακόμη και να κυριαρχήσει επί των γειτόνων του, με την δύναμη του μυαλού, μερικών χαρισματικών ανθρώπων, οι οποίοι απολαμβάνουν ότι θέλουν στα εργαστήρια και επιπλέον πληρώνονται πολύ πλουσιοπάροχα. Βεβαίως τα δυνατά μυαλά, δεν είναι μόνο Εβραίοι, αλλά είναι και ξεχωριστοί κάτοχοι διδακτορικών τίτλων, οι οποίοι καλούνται στο Ισραήλ για να συνεχίσουν την έρευνα τους. Οι ίδιες πρακτικές ακολουθούνται στην Αμερική, την Ρωσία, τον Καναδά και βεβαίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία χρηματοδοτεί με τεράστια ποσά την έρευνα. Αξιοσημείωτη ήταν και διαβεβαίωση του πρύτανη του Πανεπιστημίου Κύπρου Κωνσταντίνου Χριστοφίδη, ότι σε λίγα χρόνια το Πανεπιστήμιο, θα αυτοχρηματοδοτείται μέσα από τα ευρωπαϊκά προγράμματα και άλλες χρηματοδοτήσεις. Σήμερα το Πανεπιστήμιο κατέχει την πανευρωπαϊκή πρωτιά στην άντληση ευρωπαϊκών κονδυλιών, σε σχέση πάντα με τον πληθυσμό της Κύπρου. Από τα 130 εκ. του προϋπολογισμού, τα μισά, δηλαδή 65 εκ. προέρχονται από ίδιους πόρους, κυρίως από ευρωπαϊκά προγράμματα και τα υπόλοιπα από τα δημόσια ταμεία.

Οι προοπτικές είναι τεράστιες για την Κύπρο και τα κούφια λόγια δεκαετιών, από τους πολιτικούς όλων των αποχρώσεων, για να καταστεί το νησί, τεχνολογικό και ιατρικό κέντρο, μπορούν σήμερα να εκπληρωθούν, αφού επιτέλους τίθενται οι βάσεις για να απελευθερωθούν τα χέρια των δημόσιων πανεπιστημίων, αλλά και των ερευνητών. Φτάνει μερικοί καρεκλοκένταυροι, μερικοί μανδαρίνοι, να μην ανατρέψουν και να μην δέσουν τα χέρια των δυνατών μυαλών. Στο πρόσφατο παρελθόν, είχαμε μερικές εξαιρετικές προσπάθειες από νέους ερευνητές, μέσω θεσμών της CYTA, οι οποίες ωστόσο χάθηκαν ή μετανάστευσαν στο εξωτερικό, λόγω κακών αποφάσεων και γραφειοκρατικών αγκυλώσεων ή πιο απλά, λόγω αδυναμίας των ατόμων που κρατούν τα κλειδιά των ταμείων, να προσφέρουν στήριξη στους νέους εν δυνάμει εφευρέτες. Ευτυχώς ή δυστυχώς, ο χρόνος κυλά και μοιραία φεύγουν οι άνθρωποι, που πολεμούσαν τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και μια νέα γενιά αναλαμβάνει τα ηνία και η ελπίδα άρχισε να γεννιέται.