Τα οστά των αγνοουμένων

Τα οστά των αγνοουμένων

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 7/2/2016

 

Δημοσιογράφος με περγαμηνές, ομολογούσε το σοκ που υπέστη, στα πρώτα του βήματα. Πήρε συνέντευξη από τον πατέρα ενός αγνοουμένου, ένα άνθρωπο με σπουδαία ιστορία, οποίος πρόσφερε πολλά στον τόπο, πριν την εισβολή. Ο άνθρωπος μίλησε από καρδιάς και ικανοποιήθηκε από την συνέντευξη και τις έγχρωμες τότε, φωτογραφίες στο περιοδικό. Ωστόσο μόλις πήρε το περιοδικό στο σπίτι, χαμογελαστός,  για να το δείξει στην γυναίκα του, αυτή έβαλε τα κλάματα και κλείστηκε στο δωμάτιο της. Αιτία ο τίτλος και αναφορές στον χαμένο ανθυπολοχαγό, τον οποίο ανέμενε να επιστρέψει, η χαροκαμένη μάνα. Η συνέχεια ήταν πολύ δύσκολη με τα παιδιά της οικογένειας, να εξαφανίζουν το περιοδικό και να προσπαθούν να συνεφέρουν την μάνα τους. Ο καλός άνθρωπος, ο οποίος ήταν και φίλος με τον δημοσιογράφο, του ομολόγησε το «πάθημα» του, το οποίο έγινε μάθημα για τον δημοσιογράφο.

Τα τελευταία χρόνια, παρακολουθούμε σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο στις τηλεοράσεις, το δράμα των συγγενών των αγνοουμένων, οι οποίοι βιώνουν νέες τραγικές στιγμές, στις κηδείας των αγαπημένων τους προσώπων. Οι πολιτειακοί άρχοντες, διαβάζουν συνήθως ψυχρές ομιλίες, ενώ τα παιδιά, τα εγγόνια και οι συστρατιώτες, εξιστορούν τα κατορθώματα, αλλά και τις τραγωδίες των ηρώων του πολέμου. Υπάρχουν και εξαιρέσεις, συνήθως από εμπνευσμένους Επισκόπους, οι οποίοι δίνουν ελπίδα στους ζωντανούς και δύναμη για να αντέξουν την «παράξενη» διαδικασία του πένθους. Εξάλλου οι εξόδιες ακολουθίες, οι τελετές των κηδειών, δεν γίνονται μόνο για την ανάπαυση των ψυχών των νεκρών, αλλά κυρίως για στήριξη των ζωντανών. Και η ακολουθία είναι εκπληκτική, όπως διαπιστώνουν όλοι όσοι παρακολουθούν τις τελετές.

Πριν μερικές μέρες το τρίτο μέλος της Διερευνητικής Επιτροπή για τους Αγνοουμένους, Paul Henri Arni, ο οποίος εκπροσωπεί τα Ηνωμένα Έθνη, μιλώντας από καρδιάς στο «Σπίτι της Ευρώπης» στη Λευκωσία, έλεγε ότι ο πόνος των συγγενών των αγνοουμένων, είναι πολύ μεγαλύτερος στην Κύπρο, σε σχέση με τους συγγενείς στην Βοσνία, στο Λίβανο και άλλες χώρες όπου υπηρέτησε. Αιτία η αναμονή για δεκαετίες, η οποία προκάλεσε βαθύ πόνο και ψυχολογικά τραύματα. Ο άνθρωπος προχώρησε ακόμη ένα βήμα και αποκάλυψε την ιστορία μιας γυναίκας, η οποία παντρεύτηκε τρεις βδομάδες πριν την εισβολή. Η σύζυγος περίμενε για 40 χρόνια τον άντρα της. Όταν εντοπίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν τα οστά και τελέστηκε η κηδεία, πάει καθημερινώς στον τάφο του αγαπημένου της και του εξιστορεί όλα τα νέα της ημέρας.

Παρακολουθούμε αυτές τις μέρες και τις αντιδράσεις και τα παράπονα των συγγενών των αγνοουμένων, οι οποίοι λαμβάνουν ελάχιστα οστά, από τους αγαπημένους τους. Τώρα ποια είναι η διαφορά, αν πάρουν όλα τα οστά ή μόνο μερικά για να τα θάψουν, σίγουρα δεν μπορεί να υπάρξει λογική απάντηση. Αυτό που απαιτείται είναι η θεολογική ανάλυση του θανάτου και η εξήγηση στους συγγενείς, ότι οι προσευχές είναι για τις ψυχές των αγαπημένων τους και όχι για τα οστά. Και σίγουρα απαιτείται και η ψυχολογική στήριξη των συγγενών, οι οποίοι βιώνουν σήμερα την επώδυνη διαδικασία του πένθους, για ένα θάνατο που επισυνέβη πριν δεκαετίες. 

Καλό θα ήταν να μελετηθεί και το ενδεχόμενο ανέγερσης μιας εκκλησίας στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας για όλους τους ήρωες του 1974. Αυτές οι ατέλειωτες σειρές από κενοτάφια, τα οποία ανεγέρθηκαν πριν μερικά χρόνια, δεν εξυπηρετούν τίποτα, δεδομένου ότι οι νεκροί αγνοούμενοι θάβονται στους χώρους που διαμένουν οι συγγενείς τους. Αυτή η πρακτική ακολουθείται σε πολλές χώρες και αποτελεί ίσως την καλύτερη παρηγοριά για όλους τους συγγενείς. Έξω από την Μόσχα υπάρχει μια μικρή Εκκλησία, πάνω σε ένα ομαδικό τάφο με 250 χιλιάδες νεκρούς. Σε αυτή την Εκκλησία τελούνται καθημερινώς, εδώ και δεκαετίες, Θείες Λειτουργίες για τους νεκρούς. Ο χώρος και ο ναός είναι ξακουστός, ειδικότερα για την εικόνα της Παναγίας, η οποία μυροβλίζει και φανερώνει το θαύμα, αφού στον ομαδικό τάφο, σύμφωνα με μαρτυρίες, τάφηκαν και πολλοί άγιοι άνθρωποι. Και σίγουρα, πολλοί από τους ήρωες μας, βρίσκονται στον παράδεισο.