Κούρεμα και των
κουμπάρων
ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
ΚΑΠΑΡΗ
Για αιώνες, ο
ισχυρότερος όρκος των κυπραίων, ήταν ο «λόος του αδρώπου». Αλλά επί εποχής μας,
εξευτελίστηκε επανειλημμένως, ανατράπηκε βιαίως και κατάντησε ανέκδοτο, με
πρωταγωνιστές τους ηγέτες του τόπου. Για αιώνες, ο ισχυρότερος κοινωνικός
δεσμός, ήταν η κουμπαριά, η οποία ήταν πολλές φορές, πάνω και από τις οικογενειακές σχέσεις. Καθόλου τυχαία, δεν είναι η
παροιμία «καλύτερα να σου βγει το μάτι, παρά το όνομα». Στην εποχή μας, ανατράπηκαν όχι μόνο οι οικογενειακοί δεσμοί, αλλά διαλύθηκαν
και οι κουμπαριές, ελέω οικονομικής καταστροφής.
Για αιώνες, οι
Εκκλησίες και τα σχολεία, κυρίως στα χωριά, κτίζονταν με εθελοντική δωρεάν
δουλειά, όλων των κατοίκων. Το ίδιο και με τα σπίτια των πάλαι ποτέ
νοικοκυραίων, τα οποία για να κτιστούν χρειαζόταν τουλάχιστον μια δεκαετία και
έπρεπε να συνεισφέρουν όλοι οι συγγενείς, όλοι οι χωριανοί και κυρίως οι
κουμπάροι. Καθόλου τυχαίο δεν είναι και το γεγονός, ότι σχεδόν όλοι στην Κύπρο,
είναι κουμπάροι και κουμέρες. Το γεγονός επισημοποιείτο στους γάμους, όπου κάθε
νέο ζευγάρι, είχε δεκάδες κουμπάρους και κουμέρες, οι οποίοι μάλιστα, μέχρι
πριν μερικά χρόνια, υπέγραφαν και κορδέλα που ξεκινούσε από τα στέφανα.
Η παράδοση συνεχιζόταν
τις τελευταίες δεκαετίες, με τους εγγυητές στα δάνεια. Αδέλφια, συγγενείς,
συνάδελφοι, φίλοι, κουμπάροι, ακόμη και γνωστοί, πήγαιναν στην Τράπεζα, έβαζαν
κάμποσες υπογραφές, για τους αγαπημένους τους, συνήθως σε άδειες φόρμες και
κατά κανόνα χωρίς να ρωτούν για το ύψος του δανείου. Οι Τραπεζίτες, ούτε που
ρωτούσαν για το αξιόχρεο του εγγυητή, ενώ διαβεβαίωναν ότι όλα είναι τυπικά. Οι
Τράπεζες ήταν συνώνυμες της εμπιστοσύνης και στην συνείδηση των πολιτών, ήταν
«ιερές». Οι τραπεζίτες ήταν σεβαστά και ευυπόληπτα πρόσωπα στην κοινωνία. Στις
Συνεργατικές οι επικεφαλής, αναδεικνύονταν στις τοπικές κοινωνίες, ως
μουχτάριδες και αζάδες, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις, έφθαναν και μέχρι το αξίωμα
του βουλευτή.
Η οικονομική
κρίση, δεν «κούρεψε» μόνο τα χρήματα των ανθρώπων, αλλά «κούρεψε» κυρίως τις
κοινωνικές και αδελφικές σχέσεις. Κανένας δεν υπογράφει ως εγγυητής για κανένα.
Πολλοί αποφεύγουν τους κουμπάρους και τους φίλους που ζητούν δανεικά. Και το
χειρότερο, ξεκίνησαν τα «μαχαιρώματα» μεταξύ αδελφιών, φίλων, συναδέλφων και
κουμπάρων. Οι «αδίστακτες» Τράπεζες, στέλλουν σωρηδόν επιστολές σε εγγυητές και
απειλούν με ξεπούλημα χωραφιών, οικοπέδων, εξοχικών και σπιτιών, για να
πληρωθούν τα χρέη ατόμων, που δεν πληρώνουν τα χρέη του. Τα πρόσωπα, τα
αδέλφια, οι κουμπάροι, μετατράπηκαν σε άτομα και «εχθρούς».
Οικογενειακές
τραγωδίες, εμφανίζονται καθημερινώς, από ανομολόγητα μυστικά, τα οποία έρχονται
στην επιφάνεια, από τις απειλητικές επιστολές των «κακών» Τραπεζών. Συνήθως ο
σύζυγος υπέγραφε ως εγγυητή, για τον φίλο, για τον κουμπάρο, χωρίς να το ξέρει
η σύζυγος. Με την αποκάλυψη του μυστικού, ύστερα από δεκαετίες, ξεκινά ένας
πόλεμος, με γκρίνια, ατέλειωτες κατηγορίες, ενώ δεν λείπουν και τα διαζύγια.
Υπάρχουν και τα χειρότερα με αρρώστιες και άλλα τρελά. Να πληρώνεις για δικές
σου αμαρτίες είναι συνήθως αποδεκτό και κατανοητό. Αλλά να πληρώνεις για
αμαρτίες των άλλων –όταν μια ζωή ζεις σε στερήσεις- είναι δύσκολο να το
αποδεχθείς.
Σε λίγες μέρες,
αναμένεται να ψηφιστούν τα πολύκροτα νομοσχέδια, για το λεγόμενο πλαίσιο
αφερεγγυότητας. Σε απλά ελληνικά, είναι ο νόμος που καθορίζει τον τρόπο που θα
φτωχεύουν οι προβληματικοί δανειολήπτες και θα καλούνται οι εγγυητές να
πληρώνουν για τα χρέη των κουμπάρων, των φίλων και των συγγενών. Οι Τράπεζες
δύο και πλέον χρόνια, μετά το κούρεμα των καταθέσεων και το κούρεμα μισθών, το
μόνο που κάνουν, είναι να καταγράφουν στα κατάστιχα τους, τόκους και πανωτόκια
και να αυξάνουν λογιστικά τα χρέη. Τώρα θα αρχίσουν τα δύσκολα με τις
εκποιήσεις ακινήτων και τώρα που αρχίσουν οι κοινωνικές εκρήξεις. Και ο Θεός να
βάλει το χέρι του.
Σχόλια