Η Κύπρος των
ημικρατικών και των μονοπωλίων
ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
ΚΑΠΑΡΗ
«Καλά άραγε
ξέρουν τι κάνουν, οι 800 ευυπόληπτοι πολίτες, που έστειλαν βιογραφικά στο
προεδρικό, προσδοκώντας μια από ζηλευτές θέσεις στα συμβούλια των ημικρατικών
οργανισμών;» Η απορία καφενόβιου, ο οποίος απολάμβανε τον χειμερινό ήλιο, είχε
και συνέχεια. «Δεν ξέρουν ότι οι τρεις μεγαλύτεροι η CYTA, η ΑΗΚ και η Αρχή Λιμένων, με τον ένα ή
άλλο τρόπο, θα πρέπει να πουληθούν σε ιδιώτες; Δεν γνωρίζουν ότι οι μικρότεροι
οργανισμοί θα πρέπει να κλείσουν γιατί ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους; Δεν
υπολογίζουν ότι όσοι ημικρατικοί θα παραμείνουν στο κράτος, θα πρέπει να
αναδιοργανωθούν και άρα κάποιοι υπάλληλοι, είτε θα πρέπει να απολυθούν, είτε να
δυσαρεστηθούν, αφού θα πρέπει να αλλάξουν συνήθειες εργασίας;»
Η κουβέντα των
αδκιασερών του καφενέ είχε και πικρές διαπιστώσεις. «Καλά αυτοί οι εκλεκτοί που
διορίστηκαν στις καυτές καρέκλες, δεν ξέρουν ότι θα βρεθούν στον μάτι του
κυκλώνα και αντιμέτωποι με οργισμένους ανθρώπους, οι οποίοι κανένας δεν ξέρει
πως θα αντιδράσουν όταν χάσουν τις δουλειές και τα προνόμια τους;» Ο πιο
προχωρημένος καφενόβιος, προχώρησε ακόμη ένα βήμα. «Για δεκαετίες οι διορισμοί
αποτελούσαν τον προθάλαμο για βουλευτικές έδρες και άλλα αξιώματα, μέσω των
διορισμών και προαγωγών. Σήμερα μάλλον αποτελούν εισιτήριο για να σε διαγράψουν
οι ψηφοφόροι. Άρα το όνειρο για τον παράδεισο της εξουσίας, μάλλον καταντά
σπρωξιά για την κόλαση της πολιτικής απαξίωσης.»
Όλοι λένε ότι η
κρίση αποτελεί ευκαιρία για αλλαγές. Αλλά το ερώτημα, είναι αν οι αλλαγές θα
είναι προς το συμφέρον των ημικρατικών οργανισμών, των εργαζομένων και στο
τέλος της ημέρας της οικονομίας του τόπου.
Τα παραδείγματα άλλων χωρών, όπου οι ιδιωτικοποιήσεις αποτέλεσαν «ιερή
αγελάδα» δεν έφεραν πάντα τα καλύτερα αποτελέσματα. Καλύτερο παράδειγμα η
Βρετανία της Θάτσερ, όπου ιδιωτικοποιήθηκαν σχεδόν τα πάντα, με φοβερό πείσμα
και με προσφορά μετοχών στους εργαζόμενους. Ωστόσο το πείραμα δεν άντεξε για
πολλά χρόνια, αφού πολλές επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, όπως η υδατοπρομήθεια
επέστρεψαν ξανά στο δημόσιο.
Στην Κύπρο η
προσπάθεια ιδιωτικών επιχειρήσεων, να ανταγωνιστούν δημόσιες επιχειρήσεις, δεν
είχαν τα καλύτερα αποτελέσματα, παρόλο που σε αυτές συμμετείχαν πολλές φορές
άνθρωποι της πολιτικής και οικονομικής ελίτ του τόπου. Από το τραγικό
παράδειγμα της αεροπορικής εταιρίας «Ήλιος», η οποία θέλησε να ανταγωνιστεί τις
Κυπριακές Αερογραμμές, μέχρι την κινητή τηλεφωνία, η οποία δεν κατάφερε να ανταγωνιστεί
την δημόσια επιχείρηση. Ο κύπριος έχει εμπιστοσύνη, καλώς ή κακώς, στις
δημόσιες επιχειρήσεις, ενώ βλέπει με καχυποψία τους ιδιώτες επιχειρηματίες, οι
οποίες έχει την εντύπωση ότι το μόνο που σκέφτονται είναι τις «αρπακτές» και
την εκμετάλλευση των εργαζομένων. Η τραγική ιστορία του χρηματιστηρίου και η απίστευτη
ακόμη κατάρρευση των Τραπεζών, ίσως κλόνισαν οριστικά την εμπιστοσύνη των
πολιτών προς τους ιδιώτες.
Η πολιτική
εξουσία, σε όλα τα επίπεδα, εν είδη αυτοκριτικής, παραδέχεται ότι απαιτείται
αναδιοργάνωση των οργανισμών δημόσιας ωφέλειας και συνειδητοποιεί ότι η κομματοκρατία,
διαλύει το σύστημα και απαξιώνει το πολιτικό κατεστημένο. Και το «αθάνατο»
πολιτικο-οικονομικό κατεστημένο, σε μια κίνηση πανικού, επιχειρεί να παραδώσει
τους οργανισμούς κοινής ωφελείας, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στα ιδιωτικά
κεφάλαια. Γιατί άραγε δεν δοκιμάζει να αλλάξει τις «κεφαλές» αφού το «ψάρι από
το κεφάλι βρωμά», γιατί δεν προσπαθεί να σώσει εκ των έσω τους οργανισμούς.
Στην Κύπρο των μονοπωλίων και της κουμπαροκρατίας, ο ιδιωτικός τομέας δεν έχει
και την καλύτερη «εξωθεν καλή μαρτυρία» για να σώσει την οικονομία και τον
τόπο. Εκτός και αν όλα αυτά που τεκταίνονται, υποκρύπτουν «αφρικανικά» όνειρα,
όπου οι λίγοι βασιλεύουν και οι πολλοί πεινούν. Μόνο που στην περίπτωση της
Κύπρου, οι λίγοι θα είναι ξένοι και οι πολλοί οι κύπριοι. Λίγη ψυχραιμία και
λίγη περισσότερη πονηριά δεν βλάπτει.
Σχόλια