Αναπολώντας Αλέκο Μαρκίδη

Αναπολώντας Αλέκο Μαρκίδη

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

 ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 28.6.2026

Ουδείς αναντικατάστατος, αλλά και όλοι οι άνθρωποι είναι μοναδικοί. Οι εξουσίες έρχονται και παρέρχονται, τα πλούτη στοιβάζονται και διασκορπίζονται, η δόξα ανακτάται και ανατρέπεται, οι έρωτες θεριεύουν και σβήνουν και απλά η ζωή συνεχίζεται. Με τα ανθρώπινα κριτήρια, οι άνθρωποι τιμώνται, αλλά και ατιμάζονται και εν ζωή και μετ’ θάνατον. Μόνο με τα κριτήρια του Θεού, οι άνθρωποι καταξιώνονται και απαξιώνονται και σε αυτή και στην άλλη και την αιώνια ζωή. Οι άνθρωποι της εξουσίας, κατά κανόνα, παλεύουν για την υστεροφημία του, λες και ένα άγαλμα ή μια πινακίδα στον δρόμο, θα τους οδηγήσει, είτε στον παράδεισο, είτε στην κόλαση.

 

Ένας ευπατρίδης της πολιτικής και της νομικής επιστήμης, ήταν ο αείμνηστος Αλέκος Μαρκίδης. Τώρα αν το κομματικό του κριτήριο και η ευγενής φιλοδοξία του για τον Προεδρικό θώκο, δεν ήταν τόσο ισχυρά, αυτό δεν μειώνει την αξία του ανθρώπου. Ακόμη και την ώρα της δικής του «επανάστασης», όταν διεκδίκησε την Προεδρία της Δημοκρατίας, απέναντι στον Γλαύκο Κληρίδη, φανέρωσε το πολιτικό του ήθος και παραιτήθηκε από την Νομική Υπηρεσία, ένα αξίωμα για πολλούς ισχυρότερο και από αυτό του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ωστόσο δεν έχει την αίγλη, την προβολή και το εύρος των εξουσιών, του ύπατου αξιώματος.

 

Οι παλαιότεροι, όλοι όσοι πέρασαν ή περνούν ακόμη καθημερινώς, από την «βάσανο» του κοινοβουλίου, είτε ως βουλευτές, είτε ως εργαζόμενοι, είτε ως κοινοβουλευτικοί συντάκτες, αναπολούν συχνά πυκνά, το ήθος, την σοφία και την νομική δεινότητα του Αλέκου Μαρκίδη. Όταν υπηρετούσε στο πανίσχυρο αξίωμα του Γενικού Εισαγγελέα, σχεδόν καθημερινά παρευρισκόταν στις συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών. Έδιδε γνωματεύσεις, έλυνε προβλήματα και καθόριζε σε μεγάλο βαθμό την πορεία αυτού του τόπου. Οι νομοθέτες, δεν ανέμεναν για μήνες ή και για χρόνια γνωματεύσεις, δεν στοιβάζονταν θέματα και προβλήματα και κυριότερο, η κοινωνία «γλύτωνε» πολλά εκατομμύρια ή καλύτερα δισεκατομμύρια ευρώ, στο φαύλο κύκλο της γραφειοκρατίας και του πολέμου μεταξύ υπηρεσιών και διευθυντών του δημοσίου. Το γράμμα του νόμου, ποτέ δεν ήταν πάνω από το συμφέρον των πολιτών και του τόπου και η δημόσια υπηρεσία προχωρούσε σίγουρα με γοργότερους ρυθμούς. Τότε ούτε λόγος για Αρχή Κατά της Διαφθοράς, ούτε κουβέντα για υφυπουργεία και «επιτροπάτα», ούτε και για ένα σωρό άλλους θεσμούς, οι οποίοι ταλαιπωρούν, αντί να διευκολύνουν την καθημερινότητα των πολιτών. Ο Αλέκος Μαρκίδης, ποτέ δεν απέφευγε τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και πάντα προέβαινε σε δηλώσεις, έστω και αν δυσκόλευε τους κοινοβουλευτικούς συντάκτες με την νομική του δεινότητα. Τότε δεν υπήρχε ούτε αίθουσα τύπου στη Βουλή και οι δηλώσεις γίνονταν συνήθως στην είσοδο του Κοινοβουλίου.

 

Μετά τον Αλέκο Μαρκίδη, οι εκάστοτε Γενικοί Εισαγγελείς, «απαξίωναν» σε πολλές περιπτώσεις την Βουλή και αραιά προσέρχονταν στο κοινοβούλιο. Μερικοί έλεγαν ότι είναι νομικοί σύμβουλοι της κυβέρνησης και όχι της Βουλής. Έστελναν ανώτερους λειτουργούς, οι οποίοι αναγκαστικά στηρίζονται μόνο στο γράμμα του Συντάγματος και του Νόμου, ύστερα πάντα από πολλές μελέτες. Αποτέλεσμα η Βουλή, να αναγκαστεί αρχικά να προσλάβει νομικό εγνωσμένου κύρους και ακολούθως να λαμβάνει γνωματεύσεις από ιδιώτες δικηγόρους. Το κόστος είναι «τρελό», ενώ και η αξιοπιστία των γνωματεύσεων, όπως είναι πολύ φυσικό, δεν φθάνει στο ύψος των γνωματεύσεων της Νομικής Υπηρεσίας. Αποτέλεσμα να οδηγούνται πολλά νομοθετήματα στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο είναι και ο τελικός κριτής της συνταγματικότητας των νόμων. Συνεπακόλουθα η απουσία «νομικής αυθεντίας» στο κοινοβούλιο, πολλαπλασίασε τις συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών, αλλά και των ωρών εργασίας νομοθετών και εργαζομένων στο κοινοβούλιο.

 

Στην μετά Μαρκίδη εποχή, εκτός από τους Γενικούς Εισαγγελείς, πολλοί είναι και Υπουργοί οι οποίοι αποφεύγουν τον ναό της Δημοκρατίας. Εξαίρεση Υπουργοί οι οποίοι υπηρέτησαν ως βουλευτές, οι οποίοι πολλές φορές έρχονται και χωρίς πρόσκληση. Ακόμη, υπουργοί συστηματικά αποφεύγουν τις δηλώσεις στην αίθουσα τύπου, αφού εκεί φαίνεται ότι δέχονται δύσκολες ερωτήσεις. Η δημοσιογραφία αποτελεί συστατικό στοιχεία της σύγχρονης δημοκρατίας και αποκαλείται σχηματικά και τέταρτη εξουσία. Όχι γιατί είναι εξουσία, αλλά γιατί μπορεί να «ελέγχει» με ερωτήσεις την εξουσία, να συμβάλει στον διάλογο, μεταξύ των «αντίπαλων» δυνάμεων και να μειώνει την αλαζονεία της εξουσίας, όταν η ίδια δεν πέφτει στην παγίδα της αλαζονείας. Στην ζωή όλα φαίνονται σχετικά και τυχαία. Ωστόσο ποτέ δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η αξία του ανθρώπου. Όταν ο άνθρωπος καταφέρει να αλλάξει τον εαυτό του, μπορεί  να αλλάξει και όλο τον κόσμο. Η αριστεία δεν είναι «κουβέντα» αλλά συνεχής αγώνας ζωής.  Και από εκεί και πέρα απλά ότι κάνεις βρίσκεις, όπως θα έλεγαν και οι παππούδες μας.

Παναγιώτης Καπαρής