Στα βήματα του Γκάντι στην Ινδία
ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 19-4-2026
Ημίθεος είναι για την Ινδία, αλλά και για όλο τον πολιτισμένο κόσμο, ο Μαχάτμα Γκάντι. Το μαυσωλείο ή καλύτερα το απέριττο μνημείο του, όπου εναποτέθηκε η τέφρα του, στη μέση ενός τεράστιου πάρκου, στο κέντρο του Νέου Δελχί, προσεγγίζεται περισσότερο με κανόνες ναού ή τεμένους, δηλαδή έχει μια μεταφυσική διάσταση. Κατά την ιστορική επίσημη επίσκεψη της Πρόεδρου της Βουλής Αννίτας Δημητρίου και κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας, αποτελούμενη από τους βουλευτές Νίκο Τορναρίτη του ΔΗΣΥ, Άριστο Δαμιανού του ΑΚΕΛ και Χριστιάνα Ερωτοκρίτου του ΔΗΚΟ, αποστολή την οποία κάλυψε το ΡΙΚ για όλα τα κανάλια, ακολουθήθηκε με ευλάβεια το «τυπικό» των επισκέψεων στο χώρο. Για να εισέλθεις στο χώρο, πρέπει να βγάλεις τα παπούτσια ως ένδειξη σεβασμού, κάτι το οποίο επιβάλλεται κυρίως στα μουσουλμανικά τεμένη και χώρους λατρείας στην Παλαιά Διαθήκη.
Η παράδοση στην Ινδία, επιτάσσει το μνημείο και οι προτομές του Γκάντι σε όλο τον κόσμο, να ραίνονται με κόκκινα πέταλα από τριαντάφυλλα, κάτι το οποίο θυμίζει τους δικούς μας Επιτάφιους. Εντυπωσιάζει και παράδοση, μετά την εναπόθεση λουλουδιών στο μνημείο, οι «προσκυνητές», πάντα χωρίς παπούτσια, σιωπηλοί, να περπατούν σε ένα μεγάλο μονοπάτι, γύρω από το μνημείο. Στα μεγάφωνα μεταδίδεται, χαμηλόφωνα, μια συγκλονιστική ινδική μουσική. Η συνήθεια θυμίζει ένα ανάλογο μεγάλο διάδρομο, γύρω από το περίφημο μοναστήρι, χωρίς τείχη, του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ στο Ντιβέγιεβο της Ρωσία. Εκατοντάδες μοναχές περπατούν γύρω από την μονή προσευχόμενες, υιοθετώντας εντολή του Αγίου, η οποία λέει ότι το μοναστήρι δεν έχει ανάγκη από τείχη, αφού το προσέχει ο Θεός, με τις προσευχές των μοναζουσών.
Η ζωή και η δράση του Μαχάτμα Γκάντι, θυμίζει σε μεγάλο βαθμό, την επί γης δράση του Χριστού, αλλά και την βιωτή μεγάλων αγίων και φιλοσόφων. Ο Γκάντι είναι ο εθνικός επαναστάτης της Ινδίας, ο οποίος δεν έβαψε τα χέρια του στο αίμα. Ηγήθηκε του εθνικού κινήματος της χώρας του, για ανεξαρτησία από τους Βρετανούς, με όπλο την παθητική αντίσταση και χωρίς την χρήση βίας. Όλα αυτά ξεκινούν από τον ασκητικό βίο του Γκάντι και επεκτείνονται στην διδασκαλία του, η οποία επηρέασε όλα τα κίνημα για την ειρήνη, σε όλο τον κόσμο. Η προσωνυμία Μαχάτμα, φέρεται να αποδόθηκε το 1915 στον Γκάντι από τον Ινδό νομπελίστα ποιητή Ταγκόρ. Η λέξη στα σανσκριτικά σημαίνει «μεγαλόψυχος» και σίγουρα ήταν απόλυτα ταιριαστή, με την ζωή του. Με άλλα λόγια αν δεν μάθεις να συγχωρείς, αν δεν μάθεις να ανέχεσαι τους άλλους, αν δεν εφαρμόζεις την σύγχρονη έννοια της ενσυναίσθησης, αν δεν αγαπάς ακόμη και τους εχθρούς σου, σίγουρα δεν μπορείς ούτε να αγιάσεις, ούτε να γίνει ηγέτης, ούτε και να γράψεις ιστορία. Τραγική ειρωνεία της τύχης, ή καλύτερα το αποκορύφωμα του θαυμαστού βίου του Γκάντι, ήταν η δολοφονία του, στις 30 Ιανουαρίου 1947, από ένα φανατικό ινδουιστή, λίγο μετά την απελευθέρωση της χώρας.
Τα αποφθέγματα του Μαχάτμα Γκάντι, αναδύουν ένα μυστικισμό, ένα άρωμα υπερκόσμιων αληθειών, τις οποίες ο άνθρωπος προσέγγισε, όπως οι αρχαίοι φιλόσοφοι, με την δύναμη του μυαλού τους, ίσως και με υπερφυσική παρέμβαση. Στον Χριστιανισμό, στην Ορθοδοξία οι λόγοι των αγίων είναι θεόπνευστοι. Η παράδοση λέει ότι ο Θεός «ψιθυρίζει» στα αυτιά των αγίων πατέρων, οι οποίοι καταγράφουν στο χαρτί, τις θείες αλήθειες. Οι Ορθόδοξοι έχουν το Άγιο Βάπτισμα και τα άλλα μυστήρια της Εκκλησίας, τα οποία ενώνουν τους ανθρώπους με το Θεό. Αλλά και οι υπόλοιποι άνθρωποι, έχουν το κριτήριο της συνείδησης, τον άγραφο νόμου του σωστού και του λάθους και με αυτό πορεύονται. Ο Θεός αγαπά όλους και είναι απόλυτα δίκαιος με όλους. Όλοι αγαπημένα παιδιά του Θεού είμαστε, ακόμη και οι εχθροί της Εκκλησίας.
Μερικά από τα αποφθέγματα του Γκάντι τα οποία προκαλούν εντύπωση. Το κορυφαίο, το οποίο βρίσκεται σε πινακίδα δίπλα από το μνημείο, στο οποίο εναποτέθηκε η τέφρα του αναφέρει: «Τα εφτά που δεν πρέπει να έχεις: Πλούτο χωρίς μόχθο, Γνώση χωρίς χαρακτήρα, Πολιτική χωρίς αρχές, Απόλαυση χωρίς συναίσθημα, Εμπόριο χωρίς ήθος, Επιστήμη χωρίς ανθρωπιά, Αγάπη χωρίς θυσία.» Άλλα τα οποία ξεχωρίζουν είναι: «Μου αρέσει ο Χριστός σας. Δεν μ’ αρέσουν οι Χριστιανοί σας. Οι Χριστιανοί σας, είναι τόσο διαφορετικοί από τον Χριστό.» «Η χειρότερη μορφή βίας είναι η φτώχεια». «Η μη-βία προϋποθέτει διπλή πίστη: πίστη στον Θεό και πίστη στον άνθρωπο». «Σε θέματα συνείδησης, ο κανόνας της πλειοψηφίας δεν ισχύει». «Η ζωή μου είναι το μήνυμά μου».
Σχόλια