«Αντρόσσια» στις Τράπεζες

«Αντρόσσια» στις Τράπεζες

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

 ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 22.3.2026

Οι παππούδες μας, ξυπνούσαν και κοιμόντουσαν, βάζοντας κατάρες στους τοκογλύφους, οι οποίοι τους άρπαζαν το βιός και τα χωράφια τους. Σήμερα δεν είναι λίγοι, οι οποίοι καταριούνται τις Τράπεζες, οι οποίες τους κατατρέχουν εδώ και χρόνια, με χρεώσεις επί χρεώσεις και με τόκους επί τόκων. «Κάθε φτωχός και μοίρα του» λέει η παροιμία, αλλά και «όλα εδώ πληρώνονται» λέει κάποια άλλη, η οποία επιβεβαιώνεται χωρίς εξαιρέσεις, στο διάβα του χρόνου. Δεν ξεχνούσαν οι παππούδες μας, ότι αν έφταιγαν οι ίδιοι, οι κατάρες επέστρεφαν σε αυτούς. Ωστόσο σπάνια έκαναν λάθος. Το μεγάλο κακό στην Κύπρο, ξεκίνησε ουσιαστικά μετά το 1974, με τα οικονομικά σκάνδαλα, να διαδέχονται το ένα το άλλο. Πρώτα η ξεχασμένη διαχείριση των χρημάτων τα οποία έστελνα οι «μεγάλοι» για τους πρόσφυγες. Ακολούθως ο «ανήθικος» πλουτισμός από τα πετροδολάρια του Ιράκ, τα δολάρια του Μιλόσεβιτς και τα κλεμμένα χρήματα πολλών άλλων λαών. Αποκορύφωμα, το ατιμώρητο χρηματιστηριακό σκάνδαλο, η ύποπτη φορολογική αμνηστία, οι πονηρές συγχωνεύσεις Τραπεζών, η κατάρρευση της οικονομίας και το κούρεμα των καταθέσεων. Τα χρόνια περνούν, οι ευσυνείδητοι άνθρωποι πεθαίνουν από το άγχος τους και οι κρυφοί πρωταγωνιστές των σκανδάλων, βυσσοδομούν από την «κακή τους τύχη», υποφέροντας όχι από την ανθρώπινη δικαιοσύνη, αλλά από την πνευματική δικαιοσύνη, την θεία δίκη, όπως θα έλεγαν και πρόγονοι μας.

 

Από το 2013, εδώ και 16 χρόνια, υπάρχει αυτή η «μαύρη ιστορία» με τις εκποιήσεις πρώτων κατοικιών και μικρών επιχειρήσεων, για δάνεια τα οποία κατέστησαν προβληματικά, λόγω του κουρέματος των καταθέσεων και της κατάρρευσης της οικονομίας. Στην ζωή μας μπήκαν οι περίφημες «σκοτεινές» εταιρίες εξαγοράς πιστώσεων, τα λεγόμενα «funds», τα οποία αγοράζουν «τσάμπα» τα κόκκινα δάνεια και προσπαθούν να πάρουν στο πολλαπλάσιο πίσω τα χρήματα τους, είτε πιέζοντας δανειολήπτες και εγγυητές, είτε πουλώντας περιουσίες. Το παράδοξο είναι ότι όλα αυτά έπρεπε να γίνουν σε λίγους μήνες ή σε λίγα χρόνια. Ωστόσο η ιστορία τραβά για χρόνια και φαίνεται ότι όλοι είναι ευχαριστημένοι, γνωστοί και άγνωστοι, εκτός από τους ευσυνείδητους «άτυχους» δανειολήπτες, οι οποίοι πίστεψαν τους «κουμπάρους» των Τραπεζών και είτε συνήψαν δάνεια, είτε αγόρασαν «αμαρτωλά» αξιόγραφα. Τα χρόνια περνούν, οι χρεώσεις προστίθενται στις χρεώσεις, οι τόκοι στους τόκους, δηλαδή όλα αυτά τα οποία ονομάζονται εύσχημα «καταχρηστικές ρήτρες». Οι Τραπεζίτες, οι δικηγόροι, οι σύμβουλοι και ένα σωρό άλλοι παρατρεχάμενοι, έχουν δουλειά και όλα φορτώνονται στα «υποζύγια» τα οποία πήραν δάνεια, είτε από καλή πρόθεση, είτε από αλαζονεία, είτε από «πελλάρα».

 

Οι Τράπεζες και οι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί αποτελούν, λένε, την ατμομηχανή της οικονομίας και χωρίς Τράπεζες δεν μπορεί να λειτουργήσει το σύστημα. Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε σε εποχές ανταλλαγής προϊόντων. Αλλά και κάπου πρέπει να υπάρχει ένα μέτρο και μια λογική και κάποιος ουσιαστικός έλεγχος. Έχουμε την Κεντρική Τράπεζα, έχουμε το Υπουργείο Οικονομικών, έχουμε την Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού, έχουμε την Υπηρεσία Προστασία του Καταναλωτή, έχουμε τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο, έχουμε ένα σωρό «χρησοπληρωμένους» αξιωματούχους για να προστατεύουν τους πολίτες. Αλλά μάλλον όλα πάνε στράφι. Οι Τράπεζες εξαγοράστηκαν από ξένα κεφάλαια, τα ολιγοπώλια κατάντησαν μονοπώλια, με παρόμοιες χρεώσεις. Και οι «ατύχοι» κύπριοι, διερωτώνται, αν δεν είναι αυτοί οι οποίοι πλήρωσαν με τις καταθέσεις τους ή τις αποκοπές μισθών τους, για να σωθούν οι Τράπεζες, κατά το πρώτο παγκόσμιο αποτυχημένο πείραμα «κουρέματος» καταθέσεων, όχι όμως δανείων. Και το χειρότερο, είναι οι χρεώσεις στους παππούδες, οι οποίοι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα μηχανήματα, για να πάρουν λίγα λεφτά από την «μίζερη» σύνταξη τους.

 

Η Βουλή, έστω και παραμονές εκλογών, επιχειρεί και πάλι να θέσει «αντρόσσια» - αναχώματα στους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς, ώστε να γλιτώσουν κάποιοι «άτυχοι» τις πρώτες κατοικίες τους. Η έξωση μιας οικογένειας από το σπίτι της, δεν είναι μόνο οικονομικό θέμα, αλλά είναι πρώτα και κύρια κοινωνικό, με τεράστιες ψυχολογικές και σωματικές επιπτώσεις, στα μέλη της οικογένειας. Από τις 26 προτάσεις νόμου, τις οποίες συζητά η Επιτροπή Οικονομικών, η σημαντικότερη είναι η επαναφορά νομοθεσίας, η οποία καταργήθηκε γύρω στο 2000, με την οποία τα δάνεια σταματούν να αυξάνονται, όταν διπλασιαστεί το αρχικό ποσό. Με αυτό τον τρόπο, θα αναγκαστούν οι Τράπεζες να ρυθμίζουν δάνεια και να μην τα αφήνουν το χρόνο να περνά, ώστε να πολλαπλασιάζονται οι οφειλές. Σημαντικές είναι και οι προτάσεις νόμου, ώστε να απαλλάσσονται οι δανειολήπτες και οι εγγυητές, όταν εκποιούνται οι περιουσίες τους.  Μόνο έτσι θα «τιθασευτούν» οι απαιτήσεις των Τραπεζών και των χρηματο-οικονομικών οργανισμών. Από εκεί και πέρα, εκτός από τους ανθρώπινους νόμους, υπάρχουν και οι «σίγουροι» πνευματικοί νόμοι.

Παναγιώτης Καπαρής