Το μυστικό στις σκεπαστές αγορές

Το μυστικό στις σκεπαστές αγορές

 

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

 

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 15/8/2020

 

Έξυπνος νέος, με πολλές σπουδές και όχι και τόσο ευκαταφρόνητο οικογενειακό πορτοφόλι, θέλησε να πραγματοποιήσει ένα νεανικό του όνειρο. Να ανοίξει μια καφετέρια. Μοντέρνα και ολίγον εναλλακτική. Για το κέφι του, για τους φίλους του, για τις αγωνίες και τις κρυφές του επιθυμίες. Ο νεαρός μαζί με τους φίλους του, βρήκαν ένα ωραίο μαγαζάκι, ιδανικό για τα γούστα τους, στην παλιά Λευκωσία. Ενημέρωσαν και τον χουβαρντά μπαμπά, ο οποίος θα τσόνταρε, με μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ, για το κέφι του γιού του. Ο πολύπειρος μπαμπάς, πριν διαθέσει τις οικονομίες μιας ζωής, πριν υπογράψει την επιταγή, συνέστησε στην νεανική παρέα, να φωνάξουν ένα ειδικό από την Ελλάδα, για να τους συμβουλεύσει για τον χώρο. Οι νεαροί ευχαρίστως πλήρωσαν μερικές χιλιάδες ευρώ και έφεραν τον ειδικό. Προς έκπληξη τους, πήραν αρνητική γνωμάτευση. Ο ειδικός σε πολυσέλιδη έκθεση, έγραψε πρώτα και κύρια, ότι ο προσανατολισμός του μαγαζιού δεν ήταν κατάλληλος, ότι οι χώροι εντός του μαγαζιού δεν μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες για καφετέρια, ότι δεν υπήρχε κοντά χώρος στάθμευσης, ότι η επένδυση δεν θα μπορούσε να αποσβεστεί και ότι το εγχείρημα θα οδηγούσε σε χρεοκοπία. Υιοθέτησαν τις υποδείξεις και ματαίωσαν το εγχείρημα. Το μαγαζάκι ήταν όμως «μούρλια» και κάποιος άλλος έξυπνος πλήρωσε το αδρό ενοίκιο και έκανε την μεγάλη επένδυση. Όμως τα αποτέλεσμα ήταν τραγικό, αφού σε μερικούς μήνες χρεοκόπησε η επιχείρηση.  

 

Ο προσανατολισμός και οι χώροι μιας επιχείρησης δεν είναι κάτι το ασήμαντο, ακόμη και στην εποχή των κλιματιστικών και των έξυπνων επινοήσεων, ό,τι και αν ονειρεύονται οι μεγάλοι μηχανικοί και σχεδιάζουν σπουδαίοι αρχιτέκτονες. Στην Λευκωσία, οι ταγοί της πρωτεύουσας, εδώ και δεκαετίες, φαίνεται ότι ζήλεψαν την δόξα του Προκρούστη, ξεχνώντας την γεωγραφική θέση του νησιού. Οι μεν «τραβούν» την πόλη, κτίζουν και χαλούν, για να την μετατρέψουν σε βορειο-ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Οι δε, «κουντούν» την πόλη, χαλούν και κτίζουν, για να την μετατρέψουν σε αφρικανική μεγαλούπολη. Στο όνομα των εγκαινίων και της εφήμερης δόξας, φαίνεται ότι ξεχνούν ότι η φύση είναι πάνω από τις ανθρώπινες αδυναμίες και φιλοδοξίες.

 

Το γεναικοπάζαρο της Χώρας (της Λευκωσίας) ήταν ο χώρος όπου εμπορεύονταν οι γυναίκες την πραμάτεια τους και λειτουργούσε κοντά στην Εκκλησία της Παναγίας της Φανερωμένης. Σε παλιές φωτογραφίες, βλέπει κανείς μια όμορφη και κομψή, μάλλον ξύλινη κατασκευή, ένα είδος πέργολας και από κάτω γυναίκες  να διαλαλούν τα γεννήματα τους. Ανάλογης αρχιτεκτονικής προσέγγισης είναι το Παντοπωλείο του Αγίου Αντωνίου. Στην κατεχόμενη Λευκωσία, ακόμη λειτουργεί το παντοπωλείο δίπλα από την Εκκλησία της Αγίας Σοφίας. Παρόμοια κτίσματα οικοδομήθηκαν και σε άλλες πόλεις της Κύπρου. Σε όλες τις χώρες της Μεσογείου, οι κατασκευές αυτές, ονομάζονταν «σκεπαστές αγορές» και συνήθως παρέπεμπαν σε θόλους εκκλησιών, πάντα για κλιματικούς λόγους.

 

Στην Κύπρο οι πολυσπουδαγμένοι αρχιτέκτονες, του δεύτερου ήμισυ του 20^ου αιώνα, μέχρι και σήμερα, βάλθηκαν να ανατρέψουν σοφούς κανόνες αιώνων, ανατρέποντας και την ισορροπία των ανθρώπων. Παράδειγμα το οποίο μάλλον θα μείνει στην ιστορία, αποτελεί η «χρυσή» Πλατεία Ελευθερίας. Ακόμη δεν την είδαμε και όμως ο ήλιος ήδη καταστρέφει τα μοντέρνα παγκάκια και «καίει» και τον περιβάλλοντα χώρο. Να δούμε αν το κατασκεύασμα θα αντέξει και την πίεση των ανθρώπων. Στην είσοδο της Λευκωσίας, κτίστηκε το καύχημα της πάλαι ποτέ Λαϊκής Τράπεζας, από μέταλλο και γυαλί, στην ευρύτερη Λευκωσία, κτίστηκαν δεκάδες ψηλά κτίρια από μπετόν και γυαλί, τα οποία προκαλούν όχι μόνο με τον ήχο των τεράστιων κλιματιστικών, αλλά και με τις αντανακλάσεις του ήλιου. Τελευταίο επίτευγμα η ακριβή οδός Στασικράτους και η υπό κατασκευή λεωφόρος Μακαρίου, καθώς και άλλοι δρόμοι, οι οποίοι θυμίζουν κυριολεκτικά δρόμους χωρών της βόρειας Ευρώπης. Για τις νύκτες οι δρόμοι θα είναι μια χαρά, αλλά για τις καυτές καλοκαιρινές μέρες και τις βροχερές χειμωνιάτικες μέρες, μάλλον θα είναι πολύ δύσκολο, να επανέλθουν οι πελάτες στα ακριβά καταστήματα.

 

Οι μόνοι οι οποίοι φαίνεται ότι αντιλήφθησαν το «μεγάλο μυστικό» είναι οι ιδιοκτήτες των πολυκαταστημάτων, των Mall, οι οποίοι ακολουθώντας το παράδειγμα αιώνων, προσφέρουν τον θεσμό της σκεπαστής αγοράς, σε μοντέρνα έκδοση. Σκεπασμένος χώρος στάθμευσης, κλιματισμός στο κτίριο και κυρίως όλες οι ανάγκες για διασκέδαση, μαζεμένες σε ένα χώρο. Αν οι ταγοί της Λευκωσίας, δεν σκεφτούν έξυπνους τρόπους, για να προσφέρουν σκιά και δροσιά, τότε μάλλον δύσκολα θα ανακάμψει το κέντρο της πρωτεύουσας. Εκτός και αν έγνοια είναι μόνο οι νύκτες και όχι οι μέρες. Μόνο που τα καμώματα της νύκτας τα βλέπει η μέρα και γελά.