Ο πειρασμός της επιδότηση

Ο πειρασμός της επιδότηση

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 29/9/2019

Ο μεγαλύτερος πειρασμός διαχρονικά των Χριστιανικών Εκκλησιών, ήταν ίσως οι σχέσεις μεταξύ πολιτεία και Εκκλησίας. Ο ίδιος ο Χριστός έθεσε τα όρια, με το περίφημο «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ.»  Ωστόσο πάντα η ποιμένουσα Εκκλησία, ζητούσε την προστασία της κοσμικής εξουσίας και πάντα το οργανωμένο κράτος, αποζητούσε την βοήθεια της Εκκλησίας, κυρίως ως συνδετικού κρίκου, ανάμεσα στους πολίτες και συνήθως ως φορέα εφαρμογής της κοινωνικής πολιτικής. Η Βυζαντινή αυτοκρατορία αποτέλεσε το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, με τους αυτοκράτορες να προεδρεύουν Οικουμενικών Συνόδων και να απολαμβάνουν ιδιαίτερα προνόμια στους ιερούς ναού. Από την άλλη ο Οικουμενικός Πατριάρχης ήταν ουσιαστικά ο επικεφαλής και ο αρμόδιος για την κοινωνική πολιτική της αυτοκρατορίας, δηλαδή λειτουργούσαν υπό την ευθύνη της Εκκλησίας, τα φτωχοκομεία, τα ορφανοτροφεία και τα άλλα φιλανθρωπικά ιδρύματα.

Η συνεργασία της κοσμικής και της θρησκευτικής εξουσίας ή διακονίας, μπορεί να αναζητηθεί από την δημιουργία του κόσμου, όπου συνήθως το ίδιο πρόσωπο, είχε και την ιερατική και την κοσμική εξουσία. Στην σύγχρονη εποχή κάθε κράτος ορίζει με διαφορετικό τρόπο και με πολλά επίθετα τις σχέσεις μεταξύ των δύο θεσμών. Στην Ελλάδα υπάρχει η έννοια της συναλληλίας, στην Κύπρο υπάρχει ο διαχωρισμός, στην Βρετανία ο βασιλιάς είναι ο αρχηγός της Αγγλικανικής Εκκλησίας, το Βατικανό είναι κράτος εν κράτει, εντός της Ιταλίας, ενώ στις περισσότερες χώρες του κόσμου, εκκλησιαστικοί ταγοί ορκίζουν τους πολιτικούς ηγέτες.

Υπάρχει και η μεταφυσική διάσταση των πραγμάτων, δεδομένου ότι η θρησκεία ήταν πάντα η μεγαλύτερη δύναμη, είτε για περιορισμό των παθών των ανθρώπων, είτε για τιθάσευση της λαϊκής οργής. Ο γάλος φιλόσοφος Βολτέρος έλεγε ότι «κι αν ακόμα δεν υπήρχε Θεός, θα έπρεπε να εφεύρουμε έναν». Ο Καρλ Μαρξ, υποδείκνυε ότι «οι θρησκείες είναι το όπιο του λαού» και όταν το έλεγε, το όπιο ήταν ένα σπουδαίο φάρμακο, για εκείνη την εποχή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, με το αυστηρότατο φορολογικό σύστημα, παρέχουν σήμερα αφορολόγητο καθεστώς σε όλες τις θρησκείες. Αποτέλεσμα είναι οι περισσότερες θρησκείες να έχουν την έδρα τους ή να γεννιούνται στην Αμερική. Ακόμη είναι συχνή η ρήση πολιτικών ότι είναι έτοιμοι να συμμαχήσουν και με τον διάβολο για το καλό της πατρίδας και του τόπου τους.

Ο τσάρος της κυπριακής οικονομίας ο Χάρης Γεωργιάδης, ομολόγησε πρόσφατα στην Βουλή ότι είναι πολιτική η απόφαση για επιδότηση της Εκκλησίας της Κύπρου. Η παραδοχή προκάλεσε όπως ήταν φυσικό αντιδράσεις, αφού λέχθηκαν τα πράγματα με το όνομα τους και δεν κρύφτηκαν πίσω από μια συμφωνία του 1971, η οποία ποτέ δεν κατοχυρώθηκε νομοθετικά. Πριν 45 χρόνια Κυβέρνηση και Εκκλησία, με πρόεδρο τον Μακάριο και Αρχιεπίσκοπο τον Μακάριο, συμφώνησαν η μεν εκκλησία να παραχωρήσει μερικές χιλιάδες στρέμματα στο κράτος και η πολιτεία να καταβάλλει το μισό μισθό του πρωτοδιόριστου δασκάλου, στους ιερείς της υπαίθρου. Από τότε όλα τα κόμματα ψήφιζαν και όλες οι κυβερνήσεις πλήρωναν τους παπάδες, χωρίς όμως να γίνει η μεταβίβαση της περιουσίας. Ο Χάρης Γεωργιάδης, ρύθμισε και αυτή την χρονίζουσα εκκρεμότητα. Η εκκλησιαστική περιουσία μεταβιβάστηκε στο κράτος και με νομοθεσία το κράτος θα επιδοτεί την Εκκλησία. Τα χρήματα θα καταβάλλονται στο εκκλησιαστικό ταμείο και όχι απευθείας στους κληρικούς. Ο Υπουργός Οικονομικών προχώρησε ακόμη ένα βήμα και είπε ότι η Εκκλησία θα επιδοτείται όπως επιδοτούνται οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι σύλλογοι και οι φιλανθρωπικές οργανώσεις.

Το ερώτημα στο τέλος της ημέρας, είναι τελικά ποιος θα είναι κερδισμένος από την αυτή την ρύθμιση. Η Εκκλησία θα λαμβάνει μερικά εκατομμύρια ευρώ και η πολιτεία θα απολαμβάνει, θεωρητικά, την στήριξη των εκκλησιαστικών ταγών. Στατιστικές στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου μετρούν τα πάντα, λένε ότι οι πιο νομοταγείς πολίτες, είναι οι θρησκευόμενοι. Ούτε εγκλήματα, ούτε ναρκωτικά, ούτε βιασμοί, ούτε και άλλες μεγάλες παρανομίες. Ακόμη στα θρησκευτικά ιδρύματα, οι προσφερόμενες υπηρεσίες είναι κατά κανόνα υψηλότερες, αφού οι άνθρωποι εργάζονται πρώτα για την ψυχή τους και ύστερα για τα χρήματα. Ωστόσο υπάρχουν πάντα και οι αντίθετες πρακτικές, αφού όλοι πόλεμοι διεξάγονται κατά κανόνα στο όνομα μιας θρησκείας ή μιας μεταφυσική ελπίδας, ενώ και όπου ο πολιτικός ταγός φορεί ράσα, ακολουθούν επαναστάσεις και πόλεμοι. Το καλύτερο θα ήταν εφαρμόζονται τα λόγια του Χριστού για τον πλήρη διαχωρισμό Εκκλησίας και Πολιτείας.