Η δίκη των δικαστών

Η δίκη των δικαστών

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 3-2-2019

Ανεπιστρεπτί πέρασε ο καιρός, που οι δικαστές ακολουθούσαν καλογερική ζωή. Ούτε κέντρα αναψυχής, ούτε διασκεδάσεις, ούτε συγκεντρώσεις σε χώρους με άγνωστους ανθρώπους, ούτε και συναγελασμός με ανθρώπους του λαού. Οι «θεοί» έπρεπε να είναι και να φαίνονται τίμιοι, ώστε να μπορούν να είναι αδέκαστοι και να δικάζουν με βάση την συνείδηση τους και τους νόμους του κράτους. Ο χρόνος κυλά και ο κόσμος γυρνά και η καλογερική ζωή των δικαστών ξεθώριασε, όπως ξεθώριασε και η αξιοπιστία των πολιτικών και εκκλησιαστικών ταγών του τόπου. Η διαφθορά κατάντησε κανόνας και τα μεγάλα σκάνδαλα ρουτίνα. Ξέπλυμα αιματοβαμμένων δολαρίων και ρουβλιών, χρηματιστηριακή απάτη, κλοπή –κούρεμα- καταθέσεων, θάνατοι σε θλιβερά νοσοκομεία, αποκοπή μισθών και διάλυση της πίστης των νομιμοφρόνων πολιτών. Αδύναμοι οι «θεοί» να αναμετρηθούν με τα μεγάλα σκάνδαλα ή καλύτερα με δεμένα τα χέρια από τους νομοθέτες και τους κυβερνώντες, παρέμειναν και αυτοί θεατές της απατηλής καθημερινότητας: «Ει νεκροί ουκ εγείρονται, φάγωμεν και πίωμεν, αύριον γαρ αποθνήσκομεν». Για να επιβεβαιωθεί το ρηθέν από την Γαλάτεια Καζαντζάκη: «Εικόνα σου είμαι, κοινωνία, και σού μοιάζω. Μ’ από την κόλασή μου, σου φωνάζω: Εικόνα σου είμαι, κοινωνία, και σου μοιάζω».

Η αποκάλυψη των «θεών» πριν μερικές μέρες στην Επιτροπή Θεσμών της Βουλής, κατά την συζήτηση των «καταγγελιών για διαπλοκή και οικογενειοκρατία στην κυπριακή δικαιοσύνη" απομυθοποίησε τον μόνο ίσως θεσμό, ο οποίος βρισκόταν ψηλά στην συνείδηση των πολιτών. Ο δημόσιος καυγάς, μεταξύ του Γενικού Εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη και του Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου Μύρωνα Νικολάτου και οι άκρως συναισθηματικές αναφορές, περί διάλυσης μιας 45ετή φιλία, για την δίκη Ηλιάδη - Τράπεζας Κύπρου, αποκάλυψε ότι και οι «θεοί» έχουν πάθη, έχουν αισθήματα και ότι η δικαιοσύνη δεν είναι πάντα τυφλή. Κορυφαία στιγμή η συναισθηματική παραδοχή του Μύρωνα Νικολάτου, ότι «δεν θα ζήσει για να δει την αποκατάσταση του πλήγματος που δέχθηκε η δικαιοσύνη». Μίλησε ακόμη για διαπόμπευση του, από τα Μέσα Ενημέρωσης, τα οποία τον «κατακρεούργησαν» γιατί έδωσε αθωωτική ψήφο στην υπόθεση Ηλιάδη – Τράπεζας Κύπρου. Δικαίως και καλώς ίσως, ο άνθρωπος, δεν γνωρίζει το βαθύ κράτος των Μέσων Ενημέρωσης και της διαπλοκής των άλλων εξουσιών του τόπου.

Η κρίση στην δικαιοσύνη, αποκάλυψε και μια σειρά από θεσμικές ίσως «εκτροπές» οι οποίες δύσκολα μπορούν να κατανοηθούν με πολιτειακούς όρους. Η Δημοκρατίας της Κύπρου και ο ύψιστος νόμος, το Σύνταγμα, στηρίζονται στην διάκριση εξουσιών. Εκτελεστική, Νομοθετική και Δικαστική. Αλήθεια τι γύρευαν οι Δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, σε μια δημόσια συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, η οποία δουλειά της είναι να ελέγχει θεσμούς και σίγουρα όχι ανεξάρτητες εξουσίες. Αλήθεια τι γύρευαν οι Δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο Προεδρικό Μέγαρο και γιατί συζητούσαν με Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τα εσωτερικά τους προβλήματα. Γιατί άραγε καθυστέρησαν τόσο πολύ, να λάβουν μέτρα αυτοκάθαρσης και διόρθωσης των κακώς εχόντων. Ακόμη, έπρεπε να πέσει ο «ουρανός να τους πλακώσει» για θεσπίσουν κώδικα δεοντολογίας των δικαστών, κάτι το οποίο έπρεπε να αποτελεί άγραφη πρακτική κάθε δικαστή. Και για να μην ισοπεδώνουμε τους πάντες, η πλειοψηφία των δικαστών, όπως μαθαίνουμε, ακολουθεί τον άγραφο κανόνα και δεν δικάζει άτομα και υποθέσεις, στις οποίες εμπλέκονται συγγενικά ή άλλα φιλικά τους πρόσωπα. Με απλά λόγια οι δικαστές δικάστηκαν και καταδικάστηκαν από μόνοι τους, υποτάσσοντας την δικαστική εξουσία, στις άλλες δύο εξουσίες.

Το 1975 ο αείμνηστος καθηγητής του αστικού δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Κουμάντος, έγραψε στο σπουδαίο του βιβλίο, Στόχος η Δημοκρατία. «Όπως όλοι οι μύθοι, έτσι και ο μύθος για την δικαιοσύνη, ομορφαίνει την ζωή μας και καθησυχάζει τους φόβους μας. (…)  ο κριτής παίρνει θεϊκές διαστάσεις, εξοπλίζεται με την ζυγαριά για να κρίνει και το σπαθί για να πραγματώνει την κρίση του. Ο μύθος ολοκληρώνεται και παίρνει μορφή κατάλληλη για να τρέφει τις φαντασίες.» Και όλα αυτά καταλήγουν στην απλή εμπειρική αλήθεια, ότι «όλα εδώ πληρώνονται» και ότι η θεία δίκη, είναι ισχυρότερη από την ανθρώπινη δίκη.