Η Κύπρος όλη στην Βουλή

Η Κύπρος όλη στην Βουλή

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 17/12/2017

 

 

Η αλήθεια όλη, για τα πολιτικά τεκταινόμενα στην Κύπρο, για τους αντικρουόμενους μεγάλους στόχους, για τις συγκλίνουσες μικροκομματικές επιδιώξεις, αλλά και για τις «αμαρτίες» των εκάστοτε κυβερνώντων, παρουσιάζονται με μοναδικό τρόπο, κατά την τριήμερη συζήτηση του προϋπολογισμού στην Βουλή των Αντιπροσώπων. Το μόνο που δεν είναι σίγουρο, είναι αν οι αλήθειες αυτές, φτάνουν στα αυτιά των κυβερνώντων και κυρίως των πολιτών, οι οποίοι με την ψήφο τους, ανεβάζουν και κατεβάζουν κυβερνήσεις και βουλευτές. Η συζήτηση στη Βουλή, θα μπορούσε να καταστεί καταπληκτική «πρώτη ύλη» για πτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, όχι μόνο των πολιτικών επιστημών, αλλά και οικονομικών σπουδών, ακόμη και της ψυχολογίας. Οι μόνοι που σίγουρα γίνονται πιο σοφοί κάθε χρόνο, είναι οι λιγοστοί κοινοβουλευτικοί συντάκτες, οι οποίοι ακούνε πολλά και μεταδίδουν ελάχιστα.    

Η φράση «κυβερνώσα Βουλή» στο παρελθόν αποτέλεσε αιτία σφοδρότατων αντιπαραθέσεων. Σήμερα μπορεί να μην γίνεται αναφορά στην φράση, αλλά η ψήφιση του προϋπολογισμού, με τις ατέλειωτες δεσμεύσεις κονδυλιών (η περίφημη «ένθεση σημείωσης», ή τα περίφημα σταυρώματα) αποτελούν επιβεβαίωση αυτού που καλείται «κυβερνώσα Βουλή». Πιο απλά για να δαπανηθούν από την κυβέρνηση κονδύλια, τα οποία ήδη ψηφίστηκαν και εγκρίθηκαν, θα πρέπει να εξασφαλιστεί και νέα έγκριση από την Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. Δηλαδή διπλοί έλεγχοι και διπλές καθυστερήσεις. Η πλάκα είναι ότι τα περισσότερα σταυρώματα, αφορούν δρόμους και μικρά έργα, για τα οποία επηρεάζονται μικρές ομάδες πολιτών, οι οποίες αντιδρούν κατά κανόνα, σε έργα τα οποία εξυπηρετούν την συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Δεν είναι κακός ο πολλαπλός έλεγχος, σε ένα τόπο που όζει διαφθοράς και σκανδάλων, αλλά φθάνουμε στο άλλο άκρο. Εσωτερικοί ελεγκτές σε όλες τις υπηρεσίες, Γενικός Ελεγκτής του Κράτους, η Βουλή των Αντιπροσώπων και ένα σωρό άλλες δικαστικές διαδικασίες. Αποτέλεσμα είναι η γραφειοκρατία να βασιλεύει, να ταλανίζει το σύστημα και να ταλαιπωρεί τους πολίτες.

Σε εξέλιξη βρίσκεται διάλογος και έντονος προβληματισμός στην Βουλή, για την αλλαγή του κανονισμού λειτουργίας του σώματος. Καλό είναι να ληφθούν υπόψη πρακτικές του Ευρωκοινοβουλίου και άλλων κοινοβουλίων προηγμένων χωρών, όπου κύριο χαρακτηριστικό είναι ο ζωντανός διάλογος μεταξύ εκπρόσωπων της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας. Και βεβαίως είναι ο περιορισμός του χρόνου των ομιλιών. Στην Κύπρο οι Υπουργοί και οι άλλοι αξιωματούχοι, προσέρχονται μόνο στις συνεδριάσεις των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών, όπου παρευρίσκονται κατά κανόνα μόνοι οι βουλευτές των Επιτροπών. Θα ήταν ίσως καλύτερο, αυτός ο διάλογος να γινόταν ενώπιον της Ολομέλειας, με συγκεκριμένους κανόνες και με καθορισμένα χρονοδιαγράμματα. Τραγικό είναι και το γεγονός ότι ο διάλογος, μεταφέρεται συχνά πυκνά στα ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά στούντιο, με τις ατέλειωτες συζητήσεις, χωρίς αποτέλεσμα και με συχνές αντιπαραθέσεις. Δεν είναι τυχαία η συνταγματική πρόνοια για ασυλία των βουλευτών, μόνο όταν μιλούν εντός της Βουλής.

Η Βουλή μπορεί να αποτελεί τον «ναό της Δημοκρατίας», αλλά αυτό δεν σημαίνει, ότι δεν πρέπει να υπάρχουν κανόνες στον διάλογο. Πρέπει βεβαίως να καθοριστούν και κριτήρια στην προσέλευση φιλοξενουμένων στις Επιτροπές. Κατά κανόνα προσέρχονται αξιωματούχοι και ανώτατοι δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι πληρώνονται αδρά για κάθε ώρα δουλειάς. Είναι κρίμα να αναμένουν μερικές φορές και ώρες, για να παραστούν σε συνεδριάσεις. Είναι κρίμα και η πρακτική να προσέρχονται δεκάδες τεχνοκράτες, όταν παρίσταται ο αρμόδιος Υπουργός και το μόνο που κάνουν είναι να βρίσκονται σε αναμονή, σε περίπτωση που ζητηθεί η τεχνοκρατική τους θέση. Και γιατί όχι, κάποια στιγμή θα πρέπει να υπάρξει κοστολόγηση των συνεδριάσεων των κοινοβουλευτικών Επιτροπών.

Καλό είναι να ξεκινήσει ο διάλογος για την μισθοδοσία των βουλευτών και η διασύνδεση του μισθού, με άλλους αξιωματούχους του κράτους. Δεν είναι σωστό κάθε φορά που πρέπει να αυξηθούν οι μισθοί, να γίνεται τόσος μεγάλος ντόρος, «εσκεμμένος ή όχι». Και βεβαίως να τεθεί και το θέμα του ασυμβίβαστου, δηλαδή της απαγόρευσης άσκησης άλλου επαγγέλματος. Είναι τόσα πολλά που πρέπει να μελετήσουν και να προβληματιστούν οι βουλευτές, που είναι να διερωτάσαι πόσοι διαβάζουν τις εκατοντάδες, δυσνόητες πολλές φορές, σελίδες που φθάνουν καθημερινά κοντά τους. Η κυβέρνηση μπορεί να ασκεί εξουσία, αλλά η Βουλή έχει το προνόμιο να θεσπίζει θεσμούς, μέσω των νομοθεσιών. Και μια πολιτεία κρίνεται κυρίως με την ποιότητα των θεσμών και όχι με τις αποφάσεις της εκάστοτε εκτελεστικής εξουσίας, οι οποίες μερικές φορές είναι καταστροφικές. Και είναι οι θεσμοί που καθορίζουν την ποιότητα μιας πολιτείας και την ευημερία των πολιτών της.