Από τον Κλίφορντ στον Τσαβούσογλου
ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 16/7/2017
Μας την έφεραν και πάλι οι μπαγάσες οι
τουρκαλλάδες, ήταν η πρώτη αντίδραση, το πρώτο συναίσθημα, παρακολουθώντας τους
κύπριους δημοσιογράφους, να μεταδίδουν το παρασκήνιο, από το περίφημο δείπνο
στο Κραν Μοντάνα, όπου ο Πρόεδρος Αναστασιάδης κατέθεσε γραπτώς τις θέσεις της
ελληνοκυπριακής πλευράς και ο Τσαβούσογλου και ο Ακκιντζί, λάκισαν και δεν
κατέθεσαν γραπτώς τις δικές τους θέσεις. Αν ισχύει και η πληροφορία ότι οι
τουρκαλλάδες ξεγέλασαν και τον Αντόνιο Γκουντέρες, τότε φαίνεται ότι το
πραγματικό γεωπολιτικό παιγνίδι παίχτηκε και παίζεται σε άλλα δώματα και όχι
στο τραπέζι του ελβετικού θέρετρου.
Η ιστορία πάει πίσω στο 1977, όταν ο
Μακάριος κατέθεσε επισήμως για πρώτη φορά χάρτη, με τις εδαφικές αναπροσαρμογές,
κατά τις συνομιλίες της Βιέννης μεταξύ 31ης Μαρτίου και 7ης Απριλίου, χωρίς να
λάβει πίσω τις θέσεις της Τουρκίας. Ο μακαρίτης Αντρέας Χριστοφίδης, δεξί χέρι
του Μακαρίου τότε, έλεγε αργότερα στους φοιτητές του, ότι ο λόγος που πέθανε ο
Μακάριος, λίγους μήνες αργότερα, ήταν το γεγονός ότι τον ξεγέλασαν οι
Αμερικάνοι και οι Τούρκοι. Πρωταγωνιστής ήταν τότε, ο πρώην υπουργός Άμυνας των
Ηνωμένων Πολιτειών Κλαρκ Κλίφορντ, ο οποίος τον Φεβρουάριο του 1977,
επισκέφθηκε κατ’ εντολή του τότε προέδρου Τζίμι Κάρτερ, την Αθήνα, την Άγκυρα
και τη Λευκωσία και δεσμεύτηκε στις πλευρές, ότι θα εγγυηθεί την εφαρμογή της
λύσης του κυπριακού.
Ο Αντρέας Χριστοφίδης, κατ’ εντολή του
Μακαρίου, ετοίμασε ένα φάκελο για τον Κλίφορντ και κατέληγε στο συμπέρασμα ότι είναι
ένας πολύ αξιόπιστος ανώτατος αξιωματούχος, δίπλα στον αμερικανό πρόεδρο και εκτιμούσε
ότι αυτά που λέει θα τα εφαρμόσει. Τότε ετοιμάστηκε ο περίφημος χάρτης, ο
οποίος παραχωρούσε για πρώτη φορά το 20% του κυπριακού εδάφους στο
τουρκοκυπριακό κρατίδιο. Το αντάλλαγμα ήταν οι Τούρκοι να καταθέσουν σοβαρές
συνταγματικές προτάσεις, κάτι που δεν έπραξαν ποτέ. Φυσικά και τότε ο Μακάριος
γνώριζε τις θέσεις του Ντενκτάς και αντιστρόφως, αφού διεξάγονταν και τότε ανάλογες
συνομιλίες. Η διαφορά, ήταν ότι οι ανεπίσημες συμφωνίες, θα γίνονταν επίσημες
και θα υπήρχε και η βούλα των ισχυρών της γης, οι οποίοι θα ήταν η εγγύηση για
εφαρμογή τους.
Οι μικρές και φαινομενικά ασήμαντες
λεπτομέρειες της ιστορίας, φωτίζουν πολλές φορές καλύτερα, τα σκοτεινά
παρασκήνια, των μεγάλων παζαριών των λαών. Ο Γιαννάκης Ομήρου, τέως Πρόεδρος
της Βουλής, αποκάλυψε την συνάντηση που είχε αντιπροσωπεία της ΕΔΕΚ Πάφου,
εκείνες τις μέρες με τον Μακάριο στην Αρχιεπισκοπή. Μας κάλεσε, είπε, για να
μας ενημερώσει για τις αποφάσεις, ώστε να στηρίξουμε την αναμενόμενη λύση του
κυπριακού. Εκεί που μιλούσαμε και έκανε αστεία ο Μακάριος, ξαφνικά άνοιξε την
πόρτα ο οδηγός και αδελφός του και του είπε, ότι τον ήθελε επειγόντως στο
τηλέφωνο ο Τάσος Παπαδόπουλος από την Βιέννη. Το μήνυμα ήταν τραγικό, αφού του
ανήγγειλε ότι οι Τούρκοι δεν ανταποκρίθηκαν και δεν κατέθεσαν προτάσεις. Τότε
σύμφωνα με την μαρτυρία του Γιαννάκη Ομήρου, ο Μακάριος επέστρεψε συνοφρυωμένος,
ιδρωμένος και χωρίς να μιλά. Σηκωθήκαμε και φύγαμε διακριτικά, αφού ξέραμε ότι
όλα άλλαξαν σε μία στιγμή.
Η ιστορία του κυπριακού, συνεχίζεται από
τότε μέχρι σήμερα, με βήμα σημειωτόν. Στο ίδιο έργο θεατές, οι πάντα
ευκολόπιστοι και πάντα απατημένοι πρόσφυγες, οι οποίοι φεύγουν από τον κόσμο
τούτο, με τον καημό της επιστροφής, στα σπίτια που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν.
Τώρα πάμε για νέα «μικρασιατική καταστροφή» ή τώρα πάμε για την μεγάλη
ανατροπή, ελέω φυσικού αερίου. Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει και όλοι
πολιτικοί κολοκυνθίζουν τα περί νέων ευκαιριών, περί νέας στρατηγικής, περί
συγκυριών, περί κόστους στην Τουρκία και περί άλλων πολλών, ων ουκ έστι
αριθμός. Το μόνο που μπορεί να ελπίζει κάποιος πλέον, είναι στις προφητείες και
στην θεία δίκη. Οι άνθρωποι πλέον δεν πείθουν.
Σχόλια