Ο τρόμος της λογοδοσίας

Ο τρόμος της λογοδοσίας

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 3/5/2015

Με τον «βελζεβούλη» φαντάζει στα μάτια, κυρίως των κουρούδων, που διευθύνουν το δημόσιο, «ο νέος και ωραίος» Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας Οδυσσέας Μιχαηλίδης. Ανομολόγητα πάθη και φαντασιώσεις, σε ένα μείγμα κυπριακής τρέλας. «Μη το ένα, μη το άλλο, γιατί θα σε στείλει ο Οδυσσέας στη φυλακή», προειδοποιούν οι λογιστάδες και οι ελεγκτές του δημοσίου και παγώνουν τα πάντα. «Γιατί αγόρασες κόλλες, χωρίς να πάρεις έγκριση, γιατί αγόρασες αναλώσιμα, χωρίς να στείλεις επιστολή, γιατί, γιατί, γιατί…» Οι ευσυνείδητοι υπάλληλοι απαντούν με το απλό επιχείρημα. «Είναι άραγε σωστό, να μείνει η δουλειά πίσω για μερικά ευρώ. Είναι λογικό να περιμένει ο κοσμάκης  βδομάδες για ένα πιστοποιητικό. Δεν είναι τραγικό να κάθομαι και να σκοτώνω την ώρα μου, γιατί θα πρέπει να προμηθευτώ υλικά, τα οποία έτσι και αλλιώς, θα τα αγοράσει το κράτος.» Και όχι σπάνια, αγανακτισμένοι υπάλληλοι λένε: «ξέχνα το και θα πληρώσω εγώ, τα λίγα ευρώ που απαιτούνται…»

Από το κράτος ασυδοσίας, φθάσαμε στο αστυνομικό κράτος. Από το ένα άκρο, στο άλλο και το αποτέλεσμα το ίδιο. Σπατάλες από την μια, παράλογες τσιγκουνιές, από την άλλη, χωρίς κανένα αποτέλεσμα επί της ουσίας, δηλαδή χωρίς αύξηση της παραγωγικότητας. Οι υπάλληλοι του δημοσίου, στην πλειοψηφία τους, είναι μορφωμένοι και διαθέτουν και τον κοινό νου. Ωστόσο δεν μπορούν να καταλάβουν πόσο «λίγο μυαλό» έχουν οι κομματάρχες και οι συντεχνιακοί, οι οποίοι στον βωμό των ψήφων και της ηδονής της εξουσίας, διαλύουν μέρα με την μέρα το δημόσιο, για κερδίσουν λίγα ψηφαλάκια. Παρακολουθούν τα τεκταινόμενα, αγανακτούν, αλλά σιωπούν και σιγά-σιγά συνηθίζουν το χάος. Τρέμουν μήπως και χάσουν καμιά προαγωγή και θα πρέπει αντιμετωπίσουν την γκρίνια της γυναίκας τους. Φοβούνται μήπως και πάρουν καμιά δυσμενή μετάθεση. Και πανικοβάλλονται και μόνο στην σκέψη ότι θα πρέπει καθημερινώς να απαντούν χαζές επιστολές, κουτοπόνηρων προϊσταμένων, που δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την θέση τους.

Όλα στο κουτουρού, όλα χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και κυρίως χωρίς λογική. Γέμισε το δημόσιο με «αξιωματικούς» και δεν έμειναν «στρατιώτες» για να δουλέψουν. Και όπου υπάρχουν «πολλοί πετεινοί αρκεί να ξημερώσει». Οι εκάστοτε κυβερνώντες γνοιάζονται για τις προαγωγές των «πυρήνων» στα εκλογικά τους δεφτέρια και ξεχνούν τους καταφρονεμένους που τραβούν κουπί. Η μηχανογράφηση στο δημόσιο κινείται με ρυθμούς χελώνας, την ώρα που μεγαλώνουν τα γραφεία και κυρίως τα πανάκριβα πολυτελέστατα ενοικιαζόμενα γραφεία.

Διαβάζοντας την ογκωδέστατη έκθεση του Γενικού Ελεγκτή, διερωτάται κανείς, τι κάνουν τόσοι Διευθυντάδες, τόσοι εσωτερικοί ελεγκτές και τόσοι άλλοι υψηλόμισθοι του δημοσίου. Αλήθεια γιατί δεν ακολουθείται και στην Κύπρο, το παράδειγμα της Αμερικής και των άλλων προηγμένων χωρών, όπου για κάθε δαπάνη, από το δημόσιο, γίνεται έλεγχος και από ανεξάρτητους ελεγκτές. Ιδιωτικές εταιρίες, οι οποίες ετοιμάζουν ποιοτικές εκθέσεις για τα αποτελέσματα της δαπάνης. Ας μελετηθεί η σκέψη, για μεταφορά των ατόμων που απασχολούνται με τον εσωτερικό έλεγχο, σε μια ανεξάρτητη υπηρεσία, η οποία θα κάνει εφόδους σε δημόσιες υπηρεσίες και να διενεργεί ποιοτικοί έλεγχοι.

Το ουσιαστικότερο όμως, είναι να αρχίσει επιτέλους η λογοδοσία για την παραγωγικότητα. Στα νοσοκομεία πόσοι γιατροί εργάζονται, πόσους ασθενείς εξετάζουν, πόσες επιτυχίες και πόσες αποτυχίες έχουν στις εγχειρήσεις. Πόσα μηχανήματα υπάρχουν στα νοσοκομεία, πόσες ώρες δουλεύουν και πως μπορεί να βελτιωθεί η κατάσταση. Το ίδιο και στα σχολεία. Να κάθονται εξετάσεις οι μαθητές κατά την έναρξη του σχολικού χρόνου και εξετάσεις στο τέλος, για να φαίνεται πόσα έμαθαν, κατά την διάρκεια του έτους. Να κρίνονται και οι εκπαιδευτικοί, ανάλογα με το έργο που παράγουν. Το ίδιο και στην Αστυνομία και στην Εθνική Φρουρά, στα Υπουργεία, στους ημικρατικούς οργανισμούς ακόμη και στην τοπική αυτοδιοίκηση. Να καθιερωθούν μετρήσιμα κριτήρια αποδοτικότητας. Λύσεις υπάρχουν, το πρόβλημα είναι ότι μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει πολιτική βούληση για αλλαγές. Ευτυχώς ή δυστυχώς σήμερα, λόγω της οικονομική κρίσης, είναι κατάλληλη η εποχή για αλλαγές και μάλιστα με πλήρη διαφάνεια.