Δόξα έναντι πλούτου

Δόξα έναντι πλούτου

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 25/5/2014

«Τον πλούτο πολλοί εμίσησαν, την δόξα ουδείς».  Η ρήση αυτή μπορεί να αποτελέσει, ίσως το «κλειδί», για να ανοίξουν τα βαλάντια των πλουσίων και να προσφέρουν ψίχουλα για την επιβίωση των φτωχών και των καταφρονεμένων. Το σύστημα εξουσίας και το σύστημα δικαιοσύνης, αποδεικνύονται μέρα με την μέρα αδύναμα, παρά τις διαβεβαιώσεις και τις υποσχέσεις, να προσφέρουν αυτό που καλείται κοινωνική δικαιοσύνη και η αναδιανομή του πλούτου. Όνειρο απατηλό κατάντησε η πάταξη της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και κυρίως των εγκλημάτων του «λευκού κολάρου».

Πριν αρκετές δεκαετίες ήταν συνηθισμένος ο τίτλος των ευεργετών και των δωρητών. Δηλαδή πλούσιοι άνθρωποι πρόσφεραν συνήθως οικόπεδα και χρήματα, για να ανεγερθεί ένα σχολείο, ένα νοσοκομείο, ένα γήπεδο, μια βιβλιοθήκη, μια εκκλησία, ένα γεροκομείο, ένας σύλλογος, ή ένα άλλο υποστατικό για κοινωνικές εκδηλώσεις. Το αντάλλαγμα ήταν η αναγραφή του ονόματος του, στην είσοδο του κτιρίου και βεβαίως ο θαυμασμός των φτωχών. Ο θεσμός υποβαθμίστηκε σε μεγάλο βαθμό μετά την ίδρυση της κυπριακής Δημοκρατίας, αφού το κράτος ανέλαβε την ανέγερση έργων κοινής ωφέλειας. Σήμερα υπάρχουν ακόμη ευεργέτες, όπως το ίδρυμα «Λεβέντη», αλλά αποτελεί την εξαίρεση του κανόνα.

Η Κύπρος ζει σήμερα ξανά εποχές τοκογλυφίας. Οι Τράπεζες με τα εξωφρενικά επιτόκια, ασκούν αφόρητες πιέσεις στους πάλαι ποτέ «ευυπόληπτους» δανειολήπτες, για να αποπληρώσουν τα δάνεια τους, ενώ όπως όλα δείχνουν, σύντομα θα αρχίσουν και οι εκποιήσεις σε τιμή ευκαιρίας, περιουσιών οι οποίες μαζεύτηκαν πολλές φορές, από πολλές γενιές ανθρώπων. Οι σύγχρονοι τοκογλύφοι, μπορεί να είναι τα λεγόμενα «φαντς», ή ακόμη και πλούσιοι κύπριοι, οι οποίοι μετέφεραν τον πλούτο τους, στην Ελβετία και σε άλλους φορολογικούς παραδείσους και αναμένουν την κατάλληλη στιγμή, για να αγοράζουν, δηλαδή να αρπάξουν ότι μπορούν, σε τιμή ευκαιρίας.

Η Κύπρος γέμισε κοινωνικά παντοπωλεία, με χιλιάδες ευυπόληπτους ζητιάνους, να επιζητούν καθημερινώς το φαγητό τους. Οι πρωτοβουλίες ανήκουν σε Εκκλησίες, σε Δήμους και άλλες φιλανθρωπικές οργανώσεις, σώματα τα οποία μαζεύουν χρήματα από το υστέρημα χιλιάδων μεροκαματιάρηδων. Θα μπορούσαν νομίζω πολλοί πλούσιοι, να αναλάβουν την χρηματοδότηση των κοινωνικών παντοπωλείων, με μόνο αντάλλαγμα, να φέρουν το όνομα τους. Εξάλλου η καλύτερη και η πιο αποτελεσματική διαφήμιση, είναι η διαφήμιση, μέσω φιλανθρωπικών έργων. Αυτό που λείπει, είναι η πρωτοβουλία ενός θεσμού –ενός Υπουργού, ενός Επισκόπου, ενός Δημάρχου, ενός βουλευτή- ο οποίος θα προσεγγίσει τους πλούσιους και θα τους ζητήσει, την χρηματοδότηση των κοινωνικών παντοπωλείων.  

Σε αυτό το επίπεδο θα μπορούσε να κινηθεί και το κράτος. Πριν μερικά χρόνια, πλούσιοι κύπριοι, προσφέρθηκαν να δημιουργήσουν δρόμους, με μόνο αντάλλαγμα να φέρει ο δρόμος το όνομα τους. Τότε η προσφορά κατακρίθηκε με ανυπόφορο τρόπο. Σήμερα όμως, που η φτώχεια διαλύει συνταξιούχους και άνεργους και το κράτος αδυνατεί να ανταποκριθεί, καλό θα ήταν να τοποθετηθεί η περηφάνια στην άκρη και να αναζητηθούν πλούσιοι, οι οποίοι θα μπορούσαν να φτιάξουν δρόμους, να προσφέρουν κτίρια για το δημόσιο και κυρίως  να αναλάβουν ένα κομμάτι της κοινωνικής προσφοράς.

Μια καλή ιδέα θα ήταν η δημιουργία ενός πάρκου με τις προτομές ανθρώπων, που προσφέρουν προς το κοινωνικό σύνολο. Γεμίσαμε το νησί με αγάλματα ανθρώπων που σκοτώθηκαν σε πολέμους και αυτό δεν είναι κακό. Ωστόσο καλύτερο είναι να τιμούνται άνθρωποι, οι οποίοι πρόσφεραν και προσφέρουν σε καιρό ειρήνης, για το κοινωνικό σύνολο. Καλό θα ήταν και η πολιτεία να καθιερώσει τιμητικές διακρίσεις προς ανθρώπους, που προσφέρουν τον πλούτο τους, για την ανακούφιση συνανθρώπων τους, οι οποίοι υποφέρουν. Εξάλλου η χαρά βρίσκεται στην προσφορά και όχι στην αρπαγή.