Μία αιωνιότητα και μία μέρα για το Κυπριακό
Με ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου μοιάζει το
Κυπριακό, με τους πρωταγωνιστές να συζητούν μία
αιωνιότητα, για ένα πρόβλημα, που μπορεί να λυθεί
σε μία μέρα. Κανείς δεν ξέρει ακριβώς τι θέλουμε,
κανείς δεν γνωρίζει τι επιδιώκουμε και κανείς δεν
καταλαβαίνει πού πάμε. Ακόμη και οι επαγγελματίες
πολιτικοί του Κυπριακού, που λένε ότι αφιέρωσαν τη
ζωή τους για να λύσουν το εθνικό πρόβλημα, ερίζουν
και διαφωνούν για τον τίτλο της επιδιωκόμενης λύ-
σης, δηλαδή της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπον-
δίας. Βεβαίως, δεν είναι τόσο χαζοί οι πολιτικοί μας,
αλλά φαίνεται ότι θέτουν το προσωπικό και κομματι-
κό συμφέρον πάνω από το εθνικό, έστω αν διακη-
ρύσσουν μέρα και νύκτα ότι πάνω από όλα είναι η
πατρίδα.
➧ Η απλή απορία, όλων των απλών πολιτών, είναι τι λέ-
νε και πώς εξηγούν το Κυπριακό στους ξένους, όλοι
αυτοί οι οποίοι θεωρούν τη διαφώτιση και τη διεθνο-
ποίηση του προβλήματος, ως την καλύτερη συνταγή
για λύση του προβλήματος εισβολής και κατοχής. Οι
αναφορές στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών,
στις αρχές του διεθνούς δικαίου και της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, μάλλον γέλωτα προκαλούν, στους ξένους
διπλωμάτες, οι οποίοι ξέρουν ότι την ιστορία την
γράφουν τα συμφέροντα και όχι οι αρχές. Γνωρίζουν
πολύ καλά ότι τον «πολιτισμένο» κόσμο κινούν οι α-
νάγκες και τα αχόρταγα πάθη και όχι οι μεγαλοστο-
μίες και τα ευχολόγια.
➧ Πώς θα εξηγήσεις άραγε σε ένα ξένο διπλωμάτη, ότι
από το 1977 μέχρι σήμερα, δηλαδή για 35 χρόνια, συ-
ζητούμε για τις πρακτικές λεπτομέρειες μιας συμ-
φωνία –και με χάρτη για τον μοίρασμα του εδάφους–
που επιτεύχθηκε μεταξύ Μακαρίου και Ντενκτάς, ύ-
στερα από μία εισβολή και ένα χαμένο πόλεμο. Όλα
αυτά τα χρόνια οι ηγέτες μας συζητούν:
• Για τις εξουσίες μιας ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η
οποία στην ουσία δεν θα έχει σχέση με την καθημε-
ρινή ζωή του πολίτη. Θα βρίσκεται στο αεροδρόμιο
Λευκωσίας και θα συντονίζει τα δύο κρατίδια και θα
καθορίζει τις εξωτερικές σχέσεις, οι οποίες στην ου-
σία είναι ανύπαρκτες λόγω Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Για την επιστροφή των προσφύγων, από τους οποί-
ους το 75% περίπου –από αυτούς που γεννήθηκαν
στα Κατεχόμενα– ήδη έχουν πεθάνει.
• Για την επιστροφή των περιουσιών των προσφύ-
γων, όταν ένα μεγάλο ποσοστό ήδη αγοράστηκε από
την Τουρκία, μέσω της Επιτροπής Αποζημιώσεων ή
αγοράστηκε από ξένες εταιρείες μέσω ιδιωτικών
συμφωνιών.
• Για μία Ενωμένη Κύπρο, ενταγμένη στην Ευρωπαϊ-
κή Ένωση, όπου οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες, υπερι-
σχύουν των τοπικών. Και φυσικά ένα σωρό άλλα θέ-
ματα από την οικονομία μέχρι και τα επαγγελματικά
προσόντα των πολιτών στα δύο κρατίδια.
➧ Ο ξένος διπλωμάτης, ο οποίος ξέρει από διεθνείς
σχέσεις και έχει διαβάσει στο διαδίκτυο για την ιστο-
ρία του νησιού, θα ρωτήσει βεβαίως, τι γίνεται με τις
εγγυήτριες δυνάμεις, τη Βρετανία, την Τουρκία και
την Ελλάδα. Και οι τρεις χώρες, θέλουν να διασφαλί-
σουν τα δικαιώματά τους στο μικρό νησί, το οποίο
πάντα ήταν πόλος έλξης, για τις ισχυρές δυνάμεις
του κόσμου. Όταν ο ξένος πληροφορηθεί ότι τόσα
χρόνια ουσιαστικά γίνονται συζητήσεις, για τις εσω-
τερικές –εύκολες– πτυχές, ενώ δεν διεξάγεται σχε-
δόν καμιά ουσιαστική συζήτηση για τις δύσκολες
σχέσεις της Ενωμένης Κύπρου, με τις εγγυήτριες δυ-
νάμεις, τότε αντιλαμβάνεται ότι «αλλού είναι ο για-
λός και για αλλού αρμενίζουν οι ηγέτες μας.»
➧ Οι ισχυροί της γης, τόσα χρόνια μάλλον γελούσαν με
τα καμώματά μας και άφηναν το χρόνο να ρέει, ικα-
νοποιημένοι αφού στο νησί υπήρχε ειρήνη, κανένας
δεν ενοχλούσε τις αμερικανο-βρετανικές βάσεις, ε-
νώ μπορούσαν να ξεπλένουν και το βρώμικο χρήμα
τους. Σήμερα φαίνεται ότι τα πράγματα, έχουν αλλά-
ξει, με την παράμετρο του φυσικού αερίου. Οι Ευρω-
παίοι που καίγονται για να απαλλαγούν από το μονο-
πώλιο της Ρωσίας, φαίνεται να βιάζονται για να λύ-
σουν το Κυπριακό, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει
η μεταφορά του αερίου στην Ευρώπη. Ο Αλεξάντερ
Ντάουνερ κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στο
Greentree ήταν σε ανοικτή γραμμή με τις Βρυξέλλες
και παρά τα «τρία όχι» του Εθνικού Συμβουλίου, τέ-
θηκαν και χρονοδιαγράμματα και δόθηκαν δεσμεύ-
σεις, έστω και αν νομίζουμε ότι ακόμη είναι κυπρια-
κής ιδιοκτησίας οι συνομιλίες. Το Κυπριακό δεν μπο-
ρεί να αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα που θέλει τα
πάντα στη διεθνή σκηνή να κινούνται με τα συμφέ-
ροντα. Σημασία έχει να καταλάβουμε, έστω και την
υστάτη, πού οδηγούνται τα πράγματα και να κερδί-
σουμε κάτι παραπάνω για τους φτωχούς και κατα-
φρονεμένους.
Κυπριακό, με τους πρωταγωνιστές να συζητούν μία
αιωνιότητα, για ένα πρόβλημα, που μπορεί να λυθεί
σε μία μέρα. Κανείς δεν ξέρει ακριβώς τι θέλουμε,
κανείς δεν γνωρίζει τι επιδιώκουμε και κανείς δεν
καταλαβαίνει πού πάμε. Ακόμη και οι επαγγελματίες
πολιτικοί του Κυπριακού, που λένε ότι αφιέρωσαν τη
ζωή τους για να λύσουν το εθνικό πρόβλημα, ερίζουν
και διαφωνούν για τον τίτλο της επιδιωκόμενης λύ-
σης, δηλαδή της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπον-
δίας. Βεβαίως, δεν είναι τόσο χαζοί οι πολιτικοί μας,
αλλά φαίνεται ότι θέτουν το προσωπικό και κομματι-
κό συμφέρον πάνω από το εθνικό, έστω αν διακη-
ρύσσουν μέρα και νύκτα ότι πάνω από όλα είναι η
πατρίδα.
➧ Η απλή απορία, όλων των απλών πολιτών, είναι τι λέ-
νε και πώς εξηγούν το Κυπριακό στους ξένους, όλοι
αυτοί οι οποίοι θεωρούν τη διαφώτιση και τη διεθνο-
ποίηση του προβλήματος, ως την καλύτερη συνταγή
για λύση του προβλήματος εισβολής και κατοχής. Οι
αναφορές στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών,
στις αρχές του διεθνούς δικαίου και της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, μάλλον γέλωτα προκαλούν, στους ξένους
διπλωμάτες, οι οποίοι ξέρουν ότι την ιστορία την
γράφουν τα συμφέροντα και όχι οι αρχές. Γνωρίζουν
πολύ καλά ότι τον «πολιτισμένο» κόσμο κινούν οι α-
νάγκες και τα αχόρταγα πάθη και όχι οι μεγαλοστο-
μίες και τα ευχολόγια.
➧ Πώς θα εξηγήσεις άραγε σε ένα ξένο διπλωμάτη, ότι
από το 1977 μέχρι σήμερα, δηλαδή για 35 χρόνια, συ-
ζητούμε για τις πρακτικές λεπτομέρειες μιας συμ-
φωνία –και με χάρτη για τον μοίρασμα του εδάφους–
που επιτεύχθηκε μεταξύ Μακαρίου και Ντενκτάς, ύ-
στερα από μία εισβολή και ένα χαμένο πόλεμο. Όλα
αυτά τα χρόνια οι ηγέτες μας συζητούν:
• Για τις εξουσίες μιας ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η
οποία στην ουσία δεν θα έχει σχέση με την καθημε-
ρινή ζωή του πολίτη. Θα βρίσκεται στο αεροδρόμιο
Λευκωσίας και θα συντονίζει τα δύο κρατίδια και θα
καθορίζει τις εξωτερικές σχέσεις, οι οποίες στην ου-
σία είναι ανύπαρκτες λόγω Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Για την επιστροφή των προσφύγων, από τους οποί-
ους το 75% περίπου –από αυτούς που γεννήθηκαν
στα Κατεχόμενα– ήδη έχουν πεθάνει.
• Για την επιστροφή των περιουσιών των προσφύ-
γων, όταν ένα μεγάλο ποσοστό ήδη αγοράστηκε από
την Τουρκία, μέσω της Επιτροπής Αποζημιώσεων ή
αγοράστηκε από ξένες εταιρείες μέσω ιδιωτικών
συμφωνιών.
• Για μία Ενωμένη Κύπρο, ενταγμένη στην Ευρωπαϊ-
κή Ένωση, όπου οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες, υπερι-
σχύουν των τοπικών. Και φυσικά ένα σωρό άλλα θέ-
ματα από την οικονομία μέχρι και τα επαγγελματικά
προσόντα των πολιτών στα δύο κρατίδια.
➧ Ο ξένος διπλωμάτης, ο οποίος ξέρει από διεθνείς
σχέσεις και έχει διαβάσει στο διαδίκτυο για την ιστο-
ρία του νησιού, θα ρωτήσει βεβαίως, τι γίνεται με τις
εγγυήτριες δυνάμεις, τη Βρετανία, την Τουρκία και
την Ελλάδα. Και οι τρεις χώρες, θέλουν να διασφαλί-
σουν τα δικαιώματά τους στο μικρό νησί, το οποίο
πάντα ήταν πόλος έλξης, για τις ισχυρές δυνάμεις
του κόσμου. Όταν ο ξένος πληροφορηθεί ότι τόσα
χρόνια ουσιαστικά γίνονται συζητήσεις, για τις εσω-
τερικές –εύκολες– πτυχές, ενώ δεν διεξάγεται σχε-
δόν καμιά ουσιαστική συζήτηση για τις δύσκολες
σχέσεις της Ενωμένης Κύπρου, με τις εγγυήτριες δυ-
νάμεις, τότε αντιλαμβάνεται ότι «αλλού είναι ο για-
λός και για αλλού αρμενίζουν οι ηγέτες μας.»
➧ Οι ισχυροί της γης, τόσα χρόνια μάλλον γελούσαν με
τα καμώματά μας και άφηναν το χρόνο να ρέει, ικα-
νοποιημένοι αφού στο νησί υπήρχε ειρήνη, κανένας
δεν ενοχλούσε τις αμερικανο-βρετανικές βάσεις, ε-
νώ μπορούσαν να ξεπλένουν και το βρώμικο χρήμα
τους. Σήμερα φαίνεται ότι τα πράγματα, έχουν αλλά-
ξει, με την παράμετρο του φυσικού αερίου. Οι Ευρω-
παίοι που καίγονται για να απαλλαγούν από το μονο-
πώλιο της Ρωσίας, φαίνεται να βιάζονται για να λύ-
σουν το Κυπριακό, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει
η μεταφορά του αερίου στην Ευρώπη. Ο Αλεξάντερ
Ντάουνερ κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στο
Greentree ήταν σε ανοικτή γραμμή με τις Βρυξέλλες
και παρά τα «τρία όχι» του Εθνικού Συμβουλίου, τέ-
θηκαν και χρονοδιαγράμματα και δόθηκαν δεσμεύ-
σεις, έστω και αν νομίζουμε ότι ακόμη είναι κυπρια-
κής ιδιοκτησίας οι συνομιλίες. Το Κυπριακό δεν μπο-
ρεί να αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα που θέλει τα
πάντα στη διεθνή σκηνή να κινούνται με τα συμφέ-
ροντα. Σημασία έχει να καταλάβουμε, έστω και την
υστάτη, πού οδηγούνται τα πράγματα και να κερδί-
σουμε κάτι παραπάνω για τους φτωχούς και κατα-
φρονεμένους.
Σχόλια