Κέδρος από το «μούχτιν»
ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 23.9.2026
«Οι κυπραίοι εν μουχτιτζήδες» λένε οι παλιοί και ίσως δεν έχουν άδικο. Τα γονίδια από την φτώχια αιώνων, ο κατατρεγμός από κατακτητές και από τοκογλύφους, είναι ακόμη ριζωμένα στην κυτταρική μνήμη. Από εκεί και πέρα το «μούχτιν» αποτελεί ολόκληρη φιλοσοφία στο μάρκετινγκ και την προώθηση υπηρεσιών και προϊόντων. Πρώτοι διδάξαντες οι Εβραίοι και η Παλαιά Διαθήκη, με το περίφημο 10%, δηλαδή το ποσοστό από τα εισοδήματα τους, το οποίο θα πρέπει να προσφέρεται σε φιλανθρωπίες. Το αντάλλαγμα είναι βεβαίως μεταφυσικό. Το ίδιο ποσοστό διατηρούν μέχρι σήμερα οι πολυεθνικές και οι πολύ μεγάλες σοβαρές επιχειρήσεις, για να προωθήσουν τις δραστηριότητες τους. Αυτό μεταφράζεται σε «μίζες» ή σε δωρεές σε ιδρύματα, πανεπιστήμια, ή και χορηγίες σε «opinion leaders», διαμορφωτές κοινής γνώμης, για να φτιάξουν καλό όνομα, ή για να προωθήσουν τις υπηρεσίες τους. Το 10% φορολογία το εφάρμοσαν οι Οθωμανοί, ενώ και σήμερα μερικές χώρες επιβάλλουν φορολογίες μόνο 10%.
Η εφαρμογή της πρακτικής του «μούχτιν» είναι απλή. Οι διευθυντές μεγάλων εταιριών, έχουν πιστωτικές κάρτες, χωρίς όριο, για να κερνάνε συνεργάτες. Από πλούσια φαγητά, διαμονές σε ακριβά ξενοδοχεία, μέχρι και πολλές άλλες ανομολόγητες υπηρεσίες. Όλα όμως φαίνονται στις καταστάσεις από τις πιστωτικές κάρτες. Ωστόσο ο «μυστικός» κανόνας λέει, ότι δεν πρέπει να ξεφύγουν από συγκεκριμένα ποσά και ποσοστά. Αυτά είναι συνήθως τα όρια τα οποία ορίζει ο φόρος, ως απαλλαγές, για σκοπούς προώθησης και διαφήμισης μιας υπηρεσίας ή ενός προϊόντος. Κατά κανόνα, οι διευθυντές δεν δίδουν εξηγήσεις σε κανένα, φτάνει στο τέλος του χρόνου, να επιτύχουν τον στόχο για αύξηση κερδών. Αν δεν πετύχουν χάνουν και το «κεφάλι» τους και τις πιστωτικές. Στις χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις, αποτελεί υποχρέωση, η διάθεση του 10% για τραπέζια, για ταξίδια και άλλα δωράκια στους πελάτες. Στην πράξη το 10% φέρνει πολλαπλάσια κέρδη.
Εξαίρεση αποτελούν πολλοί διευθυντές του δημοσίου και αρκετοί αξιωματούχοι του κράτους, οι οποίοι λαμβάνουν μεγάλα ποσά προώθησης των υπηρεσιών του δημοσίου, χωρίς πιστωτική κάρτα, αλλά με καταβολή των ποσών στους μισθούς, τα οποία μάλιστα είναι και αφορολόγητα. Αποτέλεσμα τα χρήματα αυτά, σπάνια να χρησιμοποιούνται για τον σκοπό για τον οποίο δίδονται. Σε πολλές υπηρεσίες, διευθυντές φθάνουν στο σημείο, να κερνάνε καφέ και να τον γράφουν στα έξοδα του δημοσίου, να παρακάθονται σε γεύματα και να θεωρούν δεδομένο, ότι θα πληρώσει ο άλλος τον λογαριασμό και άλλα πολλά «ταπεινά». Αιτία, το γεγονός ότι δεν τίθενται στόχοι και κανένας δεν απολύεται, αν δεν κάνει σωστά την δουλειά του. Είναι γνωστό το ανέκδοτο στο δημόσιο. Δουλεύεις, κάνεις λάθη και δεν προάγεσαι. Δεν δουλεύεις, δεν κάνεις λάθη και προάγεσαι. Μορφή «μούχτιν» είναι και το θλιβερό ψηφοθηρικό «μέσο», το οποίο παραλύει κυριολεκτικά το δημόσιο. Ένας ικανοποιημένος και 100 δυσαρεστημένοι, οι οποίοι βρίσκουν αφορμή για να μην δουλεύουν.
«Μάνες» στο μούχτιν είναι τα μεγάλα πολυκαταστήματα. Προσφέρουν δωρεάν χώρους στάθμευσης, δωρεάν παιδότοπους και διοργανώνουν δωρεάν εκδηλώσεις. Στην Ελλάδα, κυρίως στην Κρήτη και σε πολλά νησιά -όχι τόσο ξακουστά- το μούχτιν είναι παντού. Στα εστιατόρια, θα σε κεράσουν ρακί, γλυκά και φρούτα. Στις παραλίες οι ξαπλώστρες και τα ντους είναι δωρεάν και ούτε λόγος για πληρωμή χώρου στάθμευσης. Ωστόσο το τελικό αποτέλεσμα, όπως λεν οι μαγαζάτορες, είναι καταπληκτικό, αφού όσο κερνούν τον κόσμο, τόσο περισσότερος κόσμος, προσέρχεται στα μαγαζιά τους. Στην Κύπρο, το «μυστικό» αυτό, το εφαρμόζει παραλιακό εστιατόριο στην Λάρνακα και τα αποτελέσματα είναι φανταστικά. Ο κοσμάκης ξοδεύει, χωρίς να σκέφτεται την «λυπητερή».
Υπάρχουν και οι «μέγιστοι», οι οποίοι με το μούχτιν κυριάρχησαν στον κόσμο. Ο μεγιστάνας της Microsoft o Μπιλ Γκέιτς, στην αρχή της πορείας του, άφησε ουσιαστικά χωρίς «κωδικούς» το λειτουργικό πρόγραμμα “WINDOWS». Με τον πονηρό αυτό τρόπο, υπερφαλάγγισε την αντίπαλη του «APPLE», η οποία πρώτη εφηύρε τα «παράθυρα» και πρόσφερε και πολύ πιο αξιόπιστες υπηρεσίες. Με το πέρασμα του χρόνου, όταν ο Μπίλ Γκέιτς εδραιώθηκε παγκοσμίως, άλλαξε ρότα και χρεώνει κανονικά για τις υπηρεσίες του. Ανάλογη πονηριά και στα κινητά τηλέφωνα. Τα «android» λειτουργικά συστήματα, προσφέρουν δωρεάν χιλιάδες app (προγράμματα). Για τα «apple» θα πρέπει να πληρώσεις, έστω και λίγα ευρώ, για να κατεβάσεις προγράμματα. Αποτέλεσμα τα «android» να έχουν κυριαρχήσει στην αγορά. Κατά τα άλλα, δεν πρέπει κανείς να ξεχνά, ότι άλλο το «μούχτιν» και άλλο η φιλανθρωπία, όπου το αριστερό χέρι, δεν πρέπει να ξέρει τι προσφέρει το δεξί. Όπως λέει και ο λαός: «κάνε το καλό και ρίξτω στον γιαλό…» Πιο απλά το «μούχτιν» είναι εμπόριο και η φιλανθρωπία είναι δώρο χαράς και σε αυτή και την άλλη ζωή…
Παναγιώτης Καπαρής
Σχόλια