«Παλαριστές» κλίμακες

«Παλαριστές» κλίμακες

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 29.3.2025

Εκπληκτική, πρωτοφανής, αλλά και αληθινή είναι η ιστορία με Διευθυντή σε σοβαρό ημικρατικό οργανισμό. Ο άνθρωπος με πολλούς κόπους, με πολλά πτυχία και με πολύχρονη αναμονή, εξασφάλισε την διευθυντή κλίμακα Α13. Αλλά έλα που το όνειρο έγινε απατηλό. Πολύ γρήγορα αντελήφθητε ότι δεν μπορούσε να ελέγξει τους υφισταμένους του, κατάλαβε ότι έχασε την ψυχική του υγεία, η οποία άρχισε να σωματοποιείται και να εμφανίζονται δύσκολες αυτοάνοσες ασθένειες. Ωστόσο δεν μπορούσε να εγκαταλείψει την θέση, αφού είχε και οικογένεια και παιδιά, αλλά και χρέη. Σε ένα κυριακάτικο τραπέζι, ανακοίνωσε στα παιδιά το πρόβλημα και όλη η οικογένεια συμφώνησε ότι έπρεπε το συντομότερο δυνατό να εγκαταλείψει την διευθυντική θέση και την «παλαριστή κλίμακα» όπως διαλαλεί και ο βουλευτής Ζαχαρίας Κουλίας. Είχε ακόμη μερικά χρόνια για να βγει στην σύνταξη. Για καλή του τύχη, άνοιξε στον ίδιο οργανισμό μια θέση χαμηλής κλίμακα Α2 σε χειρωνακτικά καθήκοντα, χωρίς δύσκολες ευθύνες. Αμέσως παραιτήθηκε και υπέβαλε αίτηση για την θέση. Όπως ήταν φυσιολογικό, εξασφάλισε την θέση, έστω και με υπερβολικά προσόντα και συνέχισε ευτυχισμένος την οικογενειακή ζωή του.  Το καλύτερο, ήταν ότι επέστρεψαν ξανά οι φίλοι του, αφού είχε χρόνο για καφενέδες και ταβέρνες, στην δουλειά όλοι τον σέβονταν και τον θαύμαζαν και ησύχασε το «φλατζί» του. Μπορεί η τσέπη να ήταν λιγότερο γεμάτη, αλλά η ψυχή του ήταν υπερπλήρης από χαρά. Οι αντίστοιχες ιστορίες με δυστυχισμένους διευθυντές του δημοσίου, οι οποίοι ωστόσο δεν παραιτούνται, είναι εκατοντάδες. Το κοινωνικό στάτους και η δήθεν «γκουρμέ» ζωή, είναι πάνω από την ψυχική και σωματική υγεία. Και τα αποτελέσματα είναι συνήθως τραγικά.

Πριν αρκετά χρόνια επί Υπουργίας αείμνηστου Αντρέα Μουσιούττα, έγινε μεγάλη συζήτηση στο Υπουργείο Εργασίας και στην Βουλή, για την ψυχο-σωματική προετοιμασία των εργαζομένων, οι οποίοι οδηγούνταν στην σύνταξη, τότε στα 60 έτη. Δηλαδή να μάθουν για χόμπι, για εκδρομές, για νέες παρέες και για ένα σωρό άλλες δραστηριότητες. Αλλά όλα τερματίστηκαν από την «ακατανόητη» αύξηση του ορίου ηλικίας για συνταξιοδότηση, η οποία οδηγοί πολλούς από το γραφείο στο κοιμητήριο. Προστέθηκε η οικονομική κρίση και η «τρέλα» της γραφειοκρατίας, ελέω Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποτέλεσμα οι νέοι να αναγκάζονται να «βασανίζονται» για πτυχία και δοκτοράτα, γιατί δεν υπάρχουν δουλειές για νέους. Οι γονιοί και οι παππούδες αναγκαστικά να δουλεύουν για να στηρίζουν τα παιδιά τους και ο «μύλος» δεν έχει τελειωμό. Το τραγικό είναι ότι στο τέλος της ημέρας, τα λίγα περισσότερα «φράγκα», καταλήγουν στις τσέπες γιατρών και ιατρικών εταιριών.

Η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, πρέπει επιτέλους να αντιγράψει πρακτικές του ιδιωτικού τομέα. Να τεθούν κριτήρια παραγωγικότητας, έτσι ώστε σιγά-σιγά να τερματιστούν τα «κομματικά τσαλαπατήματα» και οι «μπάρπες στην Κορώνη». Πιο απλά, να μπορούν οι δημόσιοι υπάλληλοι να «κατεβαίνουν» και κλίμακα, χωρίς να χάνουν την δουλειά τους. Ένας άριστος γιατρός, δεν σημαίνει ότι είναι και άριστος στην διοίκηση. Ένας άριστος τεχνικός, δεν σημαίνει ότι μπορεί να διοικεί άλλους εργαζόμενους. Ένας άριστος εκπαιδευτικός, δεν σημαίνει ότι μπορεί να είναι και καλός διευθυντής. Η διοίκηση είναι μεγάλη τέχνη και σήμερα απαιτούνται ειδικές σπουδές. Στον ιδιωτικό τομέα, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα, είναι η ανεργία των 50ρηδων, οι οποίοι κατά κανόνας εργάζονται σε διευθυντικές θέσεις. Τα έξυπνα αφεντικά, συνήθως προσφέρουν διευθυντικές θέσεις σε νεαρούς, οι οποίοι έχουν και γνώσεις και όρεξη για δουλειά. Και όταν αυξηθεί ο μισθός και τα κορμιά δεν μπορούν να αντέξουν την πίεση, έρχονται οι απολύσεις, έστω και με μεγάλα φιλοδωρήματα.

Αποτελεί κοινό μυστικό στην δημόσια υπηρεσία, ότι ελάχιστοι πάνω από 60 χρόνων εργάζονται, γιατί πολύ απλά δεν έχουν ούτε τις σωματικές ούτε και τις ψυχικές δυνάμεις. Αλλά κανείς δεν μπορεί να τους διώξει. Απλά αναβαθμίζουν, είτε επίσημα, είτε προσωρινά, νεότερους υπαλλήλους, για να αναλάβουν τις ευθύνες των διευθυντών. Η πλάκα είναι ότι λένε ότι αναθέτουν εποπτικά καθήκοντα στους παλαιότερους, ώστε να μην έχουν ουσιαστικά δουλειά και το σημαντικότερο να μην έχουν καμία ευθύνη. Επιτέλους ας γίνει και ένα σοβαρό πρόγραμμα πρόωρης αφυπηρέτησης, ώστε να μπορούν να φεύγουν από το δημόσιο όσοι δεν αντέχουν. Το συνταξιοδοτικό σύστημα το οποίο έχουμε ονομάζεται αναλογικό, δηλαδή όσα βάζεις, τόσα παίρνεις σε σύνταξη. Άρα ο καθένας θα έπρεπε να μπορούσε να έφευγε χωρίς το λεγόμενο πέναλτι. Εύκολα θα μπορούσε να μειωθεί το όριο συνταξιοδότησης στο 60ο έτος, θα υπήρχαν τεράστιες εξοικονομήσεις σε μισθούς. Θα μπορούσαν να προσληφθούν νέοι με χαμηλότερους μισθούς, με περισσότερα προσόντα και το κυριότερο με όρεξη για δουλειά. Τόπο στα νιάτα, όχι στα λόγια, αλλά στην πράξη.

Παναγιώτης Καπαρής