Των κυπρίων οι κοινότητες ζουν σε άλλο γαλαξία

 Των κυπρίων οι κοινότητες ζουν σε άλλο γαλαξία

 

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

 

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 14/3/2021

Των κυπρίων οι κοινότητες, είτε με τις αρχαιότητες, είτε με ορθοδοξία, φτιάχνουν άλλο γαλαξία… θα μπορούσε κάποιος να παραφράσει τον μοναδικό στοίχο του Διονύση Σαββόπουλο, αναλογιζόμενος την τραγική ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης. Και βεβαίως: «τι να φταίει η Βουλή τι να φταιν οι εκπρόσωποι, έρημοι και απρόσωποι βρε, αν πονάει η κεφαλή…» Η θρυαλλίδα η οποία πυροδότησε το κυπριακό, όπως το ξέρουμε σήμερα, ήταν οι καυγάδες για τα ξεχωριστά δημαρχεία, τα οποία σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1960, είχαν δικαίωμα να συστήσουν οι Τουρκοκύπριοι. Νομικά τερτίπια και κουτοπονηριές, έφεραν τον διχασμό και την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων από την κυβέρνηση. Το κακό δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία, αλλά ήταν το αποκορύφωμα, παθών και μικροτήτων, κυρίως στην τότε δικοινοτική Βουλή των Αντιπροσώπων. Όπως ομολογούσαν παλαιότερα σιωπηλά, βουλευτές και πολιτευτές, «παίρναμε νερό και ηλεκτρικό ρεύμα στα ελληνικά χωριά και αφήναμε τα τούρκικα χωριά, χωρίς ρεύμα και νερό. Νομίζαμε ότι θα αναγκάζαμε τους Τούρκους να εγκαταλείψουν το νησί, όπως εγκατέλειψαν ή καλύτερα εκδιώχθηκαν, οι Έλληνες από την Κωνσταντινούπολη. Τελικά πληρώσαμε μαζεμένες τις αμαρτίες μας».

 

Οι τοπικές κοινότητες είναι και σήμερα κράτος εν κράτη, αφού στο όνομα της αυτονομίας, των μικρών τάχα κυβερνήσεων, «τρων και πίνουν» και φορτώνουν τα χρέη στους φορολογούμενους πολίτες. Έφθασαν μέχρι το σημείο να αναγκάσουν το κράτος, δηλαδή τους φορολογούμενους πολίτες, να πληρώσουν εκατομμύρια σε χρέη των κοινοτήτων στα Συμβούλια Υδατοπρομήθειας. Με άλλα λόγια πάτησαν την κυβέρνηση «κάλλο», αφού δεν επρόκειτο να αφήσει εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά χωρίς νερό. Με την ίδια «πονηριά» Δήμοι και Κοινότητες έχουν «πατημένη» την κυβέρνηση, ως εγγυητή, για χρέη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Φυσικά ξεχνούν ότι όλα τα χρήματα βγαίνουν από την ίδια τσέπη, δηλαδή τις τσέπες των φορολογούμενων πολιτών. Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθούν οι εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, οι οποίες καταχωνιάζονται εδώ και χρόνια, σε σκονισμένα συρτάρια. Υπάρχουν και οι εξαιρέσεις του κανόνα με Δήμους και Κοινότητες, να αποτελούν πρότυπο και πληρώνουν κανονικά τα χρέη και τις υποχρεώσεις τους.

 

Σε αυτή την πολύπαθη ιστορία, εντάσσεται και η πολύχρονη αντιπαράθεση για την μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Τα «μικρά βασίλεια» κατά τον Σωκράτη Χάσικο, πολεμούν εδώ και χρόνια, ναρκοθετώντας κάθε προσπάθεια μεταρρύθμισης. Ειδικοί από όλο τον κόσμο, εδώ και δεκαετίες ετοίμασαν πανάκριβες μελέτες, οι οποίες καταλήγουν στο κοινό συμπέρασμα ότι πρέπει να μειωθούν δραστικά οι Δήμοι και οι Κοινότητες. Επίσης να μεταφερθούν πολεοδομικές και άλλες σημαντικές αρμοδιότητες, είτε στο κεντρικό κράτος, είτε σε επαρχιακό επίπεδο. Η μικρή Κύπρος, με σχεδόν ένα εκατομμύριο πολίτες, δεν είναι δυνατό, να έχει δεκάδες Δημάρχους, εκατοντάδες Δημοτικούς Συμβούλους και χιλιάδες υπαλλήλους στις τοπικές αρχές. Το κόστος είναι τεράστιο και η γραφειοκρατία είναι εξωφρενική. Η λεγόμενη οικονομία κλίμακας, το πρώτο πράγμα το οποίο μαθαίνουν όλοι όσοι ασχολούνται με τις επιχειρήσεις, δεν φαίνεται να απασχολεί ούτε τους άρχοντες, ούτε τους πολίτες. Και το πιο απλό, η κοινή λογική δεν είναι καθόλου κοινή σε επίπεδο τοπικών αρχόντων.

 

Πίσω από όλα αυτά υπάρχει και το σύστημα εξουσίας, το οποίο θέλει θέσεις, θέλει διορισμούς, θέλει αξιώματα για τους επίδοξους πολιτικούς. Οι Δήμοι και οι Κοινότητες προσφέρονται ιστορικά για ικανοποίηση των αγνών ή πονηρών φιλοδοξιών ανθρώπων, οι οποίοι θέλουν να προσφέρουν στα κοινά. Τα παραδείγματα αρχόντων, οι οποίοι πρόσφεραν και την «ψυχή» τους για τους συνανθρώπους τους, είναι πάρα πολλά. Δυστυχώς υπάρχουν και παραδείγματα αρχόντων, οι οποίοι πάτησαν επί πτωμάτων και έκλεψαν τα δημόσια ταμεία, για να πλουτίσουν.

 

Η αδιαφορία μπορεί να είναι ανεχτή, όχι όμως θεμιτή, στην εποχή των «παχιών αγελάδων», όπου το χρήμα ρέει άκοπο. Στην εποχή όμως των «ισχών αγελάδων» στην εποχή της ανεργίας και της ανέχειας, τότε τα πράγματα αλλάζουν και δημιουργούν συνθήκες για κοινωνικές αντιδράσεις. Οι εκλογές ιστορικά κερδίζονται με το «καλάθι της οικοκυράς», δηλαδή με την οικονομική ικανοποίηση των ψηφοφόρων. Τα περί μεγάλων στόχων και ουτοπικών ιδεών, είναι «κούφια λόγια» τα οποία επηρεάζουν κατά κανόνα, ελάχιστους πολίτες. Κατά τα άλλα, όλα εδώ πληρώνονται, είτε γρήγορα είναι αργά, για όσους δεν σέβονται τον εαυτό τους και τους συνανθρώπους τους.