Το τάμα στο Μπέλλαπαϊς

Το τάμα στο Μπέλλαπαϊς

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 10/11/2019

Το τάμα ζωής, του διεθνούς φήμης κύπριου ζωγράφου Αντρέα Χαραλάμπους, εκπληρώθηκε 45 χρόνια μετά την εισβολή. Κατόρθωσε με πολύ κόπο, με πολλούς συνεργάτες και διοργάνωσε αναδρομική έκθεση ζωγραφικής, από το 1999-2019 στο Αββαείο του Μπελλαμπάις, στο χώρο τον οποίο λειτουργούσε ο αείμνηστος παππούς του, ο Παπα-Κωνσταντίνος. Η Παναγία η Ασπροφορούσα της Εκκλησίας του Αββαείου έκανε το θαύμα της, ή αλλιώς το σύμπαν συνωμότησε, ώστε να γίνει η έκθεση.

Οι στιγμές στα εγκαίνια της έκθεσης ήταν συγκλονιστικές. Ο χώρος καθήλωνε από μόνος του, αλλά και τα λόγια ψυχής του ζωγράφου, συγκίνησαν ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους, οι οποίοι προσέτρεξαν για το ιστορικό πολιτιστικό γεγονός. Ξεχωριστή η παρουσία του Τάκη Χατζηδημητρίου, συμπροέδρου της δικοινοτικής επιτροπή για την πολιτιστική κληρονομιά, ο οποίος πρώτος πριν σχεδόν 50 χρόνια διοργάνωσε την πρώτη έκθεση του Αντρέα Χαραλάμπους. Ξεχωριστή και η παρουσία ρωσίδας καλλιτέχνιδας, η οποία έφθασε ειδικά από την Μόσχα για το μεγάλο γεγονός. Βεβαίως κανείς δεν πρέπει να παραγνωρίσει το γεγονός σε αυτή την σύναξη ανταμώθηκαν ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι, οι οποίοι πιστεύουν σε ένα άλλο δρόμο, ο οποίος οδηγεί στην ειρήνη.

Ο Αντρέας Χαραλάμπους εξομολογούμενος δημοσίως ανέφερε ότι "η έκθεση στο Αββαείο του Μπελλαπάις ήταν πόθος και στόχος μιας ζωής, λόγω της ιδιαίτερα συναισθηματικής σχέσης με αυτό το χωριό. Η μητέρα μου είναι από το Μπελλαπάις. Ο παππούς μου, ο πατέρας της μητέρας μου, ο Παπα-Κωνσταντίνος ήταν ο ιερέας του χωριού, στην εκκλησία που είναι μέσα στο Αββαείο, για περισσότερο από σαράντα χρόνια. Πρέπει να είναι αυτός ο οποίος που φύτεψε τα τέσσερα κυπαρίσσια στο πάτιο του Αββαείου. Έχω φωτογραφίες από το περιοδικό National Geographic του 1928 χωρίς να υπάρχουν κυπαρίσσια στην αυλή και ο παππούς μου να στέκεται εκεί..."

Η τουρκοκύπρια Oya Silbery, η οποία προλογίζει το λεύκωμα, το οποίο συνοδεύει την έκθεση, επικαλείται τα λόγια του Αντρέα Χαραλάμπους ότι «η τέχνη είναι ειρήνη» και προσθέτει ότι «η τέχνη, είναι πιο ακανθώδης ανάμεσα στους δρόμους που οδηγούν στην ειλικρίνεια, στη φιλία και στην ειρήνη. Για την ανθρωπότητα, η καλλιτεχνική δημιουργία είναι μια διαδικασία, που εσωτερικοποιεί όλα τα στοιχεία της ζωής και της επιτρέπει να υπάρχει σε αρμονία με αυτά. Τις περισσότερες φορές ο άνθρωπος για να φθάσει στην ειρήνη, πρέπει να περάσει από μια μάχη με τον εαυτό του, τον περίγυρο του, την φύση και τα άλλα ζωντανά στοιχεία γύρω του…»

Η έκθεση «μοιράστηκε» σε δύο χώρους. Τα μεγάλα έργα, σε μέγεθος, εκτέθηκαν στο Μπελλαπάις και τα μικρά στην γκαλερί Art Rooms στην Κερύνεια. «Αυθαιρετώντας» ξεχωρίσαμε τον πίνακα με το Αββαείο του Μπελλαμπάις στον οποίο σχοινοβατεί ανάμεσα σε δύο κυπαρίσσια του Αββαείου του Μπέλλαπαϊς, ο ζωγράφος Αντρέας Χαραλάμπους και μαζί του σχοινοβατούν όλοι οι κύπριοι, ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι, καθώς και νοερά όλη η ιστορία του νησιού. Εξαιρετική και η τρίπτυχη σύνθεση με τα τρία φλιτζάνια του καφέ. Του ίδιου ακριβώς καφέ, τον οποίο οι Έλληνες αποκαλούν ελληνικό καφέ, οι Τούρκοι τουρκικό και οι Κύπριοι κυπριακό καφέ. Στον πρώτο πίνακα, είναι ζωγραφισμένος ο Παρθενώνας και στο καϊμάκι ένας σταυρός. Στον δεύτερο, η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη και στο καϊμάκι ένα μισοφέγγαρο. Και στον τρίτο, στον μεσαίο πίνακα, είναι σπασμένα τα φλιτζάνια. 

Ξεχωρίζουν τα σχόλια του Αντρέα Χαραλάμπους: «Αν ψήσεις τον καφέ στο σπίτι σου, θα πληρώσεις μερικά σεντς, αν τον πιεις στο καφενείο της γειτονιάς, θα πληρώσεις ένα ευρώ. Και όμως σε αυτό τον ίδιο καφέ χώρεσε όλος ο εθνικισμός και όλη η εθνική περηφάνια». Πέραν από τα λόγια, υπάρχουν και τα έργα του σπουδαίου καλλιτέχνη, τα οποία λένε πολύ περισσότερα και δημιουργούν πολλές ελπίδες ότι επιτέλους αυτός ο τόπος θα ειρηνεύσει. Και η τέχνη είναι ισχυρή δύναμη.