Ο "ππαράς" του Μόρφου Νεοφύτου

Ο "ππαράς" του Μόρφου Νεοφύτου

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 11/8/2019

Ο "ππαράς", το χρήμα, η φιλαργυρία, είναι πολύ μεγαλύτερο πάθος, από τα σαρκικά πάθη, έλεγε ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεοφύτου, στην επίμαχη ομιλία του στο Ακάκι, ομιλία για την οποία "πετροβολήθηκε και καννιβαλίστηκε". Αναφορά η οποία πέρασε στα "αζήτητα" των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των άλλων μέσων μαζικής επικοινωνίας. Ο Πανιερώτατος, επεσήμανε ότι: "ο άνθρωπος, μπορεί να ξεπεράσει τα σαρκικά, αλλά να πέσει στην φιλοχρηματία, γι' αυτό και δεν πρέπει να απολυτοποιούμε την αγωνία μας στα σαρκικά. Εμείς στην Κύπρο είμαστε πολύ επιρρεπής στην φιλαργυρία". 

Ο Μόρφου Νεόφυτος επικαλέστηκε και την μακαρίτισσα Μηλιά, την πονεμένη μητέρα του, η οποία υποδείκνυε στον γιό της, να προσέχει τα άσπρα (ασημένια νομίσματα) γιατί κατεβάζουν τα άστρα. Δηλαδή οδηγούν στην κατάρρευση ακόμη και αγίων ανθρώπων. Η σοφή μάνα, η λαϊκή γυναίκα, έλεγε με άλλα λόγια, τον στοίχο από τον ψαλμό του Δαυϊδ: «πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν, οι δε εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού». (Πλούσιοι οδηγήθηκαν στη φτώχεια και πείνασαν, όσοι όμως ζήτησαν με πόθο τον Κύριο και στήριξαν σ’ Αυτόν τις ελπίδες τους, δεν θα στερηθούν κανένα αγαθό).

Δεν είναι τυχαίο καθόλου το γεγονός ότι η παράδοση στην Κύπρο, θέλει την κοινωνία να ανέχεται τις σεξουαλικές παρεκτροπές, όχι όμως την τοκογλυφία. Η ανοχή ξεκινά από τους ταγούς της πολιτείας –ακόμη και σήμερα- και φθάνει μέχρι και τους εκκλησιαστικούς ταγούς. Στο παρελθόν είναι χαρακτηριστικές οι ιστορίες γυναικών, οι οποίες «ανάγιωσαν» μεγάλωσαν, τα εξώγαμα παιδιά των συζύγων τους, με την ίδια αγάπη με την οποία ανάγιωσαν τα δικά τους παιδιά. Ακόμη ήταν συχνές και οι ρήσεις γιαγιάδων προς τα εγγόνια τους, να προσέχουν να μην ερωτευτούν τον τάδε νέο ή την τάδε νέα, γιατί λέγεται ότι είναι παιδί του παππού σου. Ωστόσο η παράδοση στην Κύπρο δεν ανεχόταν ποτέ τους τοκογλύφους και τους κλέφτες. Συνήθως τα θύματα στόλιζαν τους «άρχοντες» με ανομολόγητες κατάρες και ανέμεναν την θεία δίκη, η οποία συνήθως δεν αργούσε.

Συγκλονιστική είναι και η ιστορία με την πεζούλα του Αρχιεπισκόπου Κύπρου, η οποία ήταν παράδοση αιώνων. Έξω από τον μαντρότοιχο της παλιάς Αρχιεπισκοπής, ακριβώς δίπλα από το ξωπόρτι (την εξώθυρα) του κτηρίου υπήρχε ένα πεζούλι πάνω στο οποίο ανέβαινε ο Αρχιεπίσκοπος, για να πεζέψει ή να ξεπεζέψει το άλογό του, όταν ακόμα δεν υπήρχαν οι άμαξες. Δίπλα ακριβώς από το πεζούλι (την πεζούλα του Αρχιεπισκόπου) υπήρχε μια βρεφοδόχη, η οποία ήταν μια εγκοπή στον τοίχο, με ξύλινο προστατευτικό κάλυμμα για το κρύο. Σε αυτή την εγκοπή, μητέρες τοποθετούσαν τα βράδια τα εξώγαμα βρέφη τους, με άκρα μυστικότητα, χωρίς να γίνεται γνωστή με οποιοδήποτε τρόπο η μητέρα του παιδιού. Το πρωί παραλάμβαναν τα εξώγαμα άνθρωποι της Αρχιεπισκοπής και τα έδιναν σε ειδικές τροφούς για να τα μεγαλώσουν, μέχρι να βρεθεί μια οικογένεια για να υιοθετήσει τα βρέφη. Μερικά μάλιστα από τα βρέφη τα μεγάλωνε η Αρχιεπισκοπή με δικά της έξοδα και ζούσαν μέχρι τα τελευταία τους μέσα στο κτήριο της Αρχιεπισκοπής, εκτελώντας διάφορες βοηθητικές ή άλλες εργασίες.

Στα μοναστήρια των Ιεροσολύμων αποτελεί παράδοση να μην καταθέτουν χρήματα στις Τράπεζες, ώστε να μην λαμβάνουν και να μην πληρώνουν τόκους. Τόσο στην Παλαιά, όσο και την Καινή Διαθήκη, αλλά και σε πολλά συγγράμματα των πατέρων της Εκκλησίας, καταδικάζεται η καταβολή τόκου. Ο Χριστός καταδίκασε τους υποκριτές Γραμματείς και τους Φαρισαίους, οι οποίοι με τοκογλυφικές μεθόδους, άρπαζαν τα σπίτια των χήρων γυναικών. Ο Χριστός βεβαίως προχώρησε και στο επίπεδο της απόλυτης αγάπης, καλώντας τον πλούσιο νέο, να διαθέσει όλη την περιουσία του για τους φτωχούς. Οι Ισραηλίτες σήμερα ακολουθώντας τον νόμο της Παλαιάς Διαθήκης λένε ότι διαθέτουν το 10% των εσόδων τους για φιλανθρωπίες. Το κοράνι προτρέπει τους πιστούς να διαθέτουν το ένα τρίτο της περιουσίας τους για τους φτωχούς. Ακόμη καλεί και τους αφεντάδες να πληρώνουν τους εργάτες πριν στεγνώσει ο ιδρώτας τους. Στο Οικουμενικό Πατριαρχείο οι οικονομικές συναλλαγές διέπονται από τους ηθικούς κανόνες  και όχι από τους νόμους της πολιτείας. Έτσι όσοι κλέβουν τα εκκλησιαστικά «παγκάρια», βρίσκονται αντιμέτωποι με αφορισμούς και όχι με καταγγελίες στην Αστυνομία. Με άλλα λόγια, όλα ακολουθούν την ρήση του Χριστού «Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ».