Αυτονόμηση Βουλής

Αυτονόμηση Βουλής

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 14/7/2019

Αυτός ο οποίος κρατεί τα κλειδιά του "κορβανά" (ταμείου), αυτός ο οποίος ελέγχει το πουγκί, αυτός έχει και την πραγματική εξουσία, συνηθίζουν να λένε οι παλιές καραβάνες της πολιτικής και της ζωής. Η Βουλή των Αντιπροσώπων κατάφερε ύστερα από 59 χρόνια λειτουργίας, με το καλό πείσμα του Δημήτρη Συλλούρη, να τροποποιήσει το Σύνταγμα και να αποκτήσει τον δικό της "κορβανά". Επί της ουσίας η αλλαγή, φαίνεται τυπική, αφού τα χρήματα και πάλι θα προέλθουν από τους φορολογούμενους πολίτες και πάλι λογιστικά θα εγγραφούν στους ψηφιακούς κώδικες του Υπουργείου Οικονομικών. Ωστόσο η αλλαγή, έχει θεσμική αξία, αφού για πρώτη φορά και τυπικά, η δεύτερη συνταγματικά εξουσία στον τόπο, αποκτά καθεστώς αυτονομίας και στέλλει το μήνυμα ότι είναι ανεξάρτητη και δεν αποτελεί παράρτημα της κυβέρνησης. Με αυτή την λογική, σχεδόν όλα τα κοινοβούλια των προηγμένων χωρών, έχουν οικονομική και διοικητική αυτονομία.

Ιστορικά η Βουλή των Αντιπροσώπων, από την εποχή του Μακαρίου, μέχρι και σήμερα, δίνει πολλές φορές την εντύπωση, ότι αποτελεί την σφραγίδα των αποφάσεων της εκάστοτε εκτελεστικής εξουσίας. Μάλιστα οι κουβέντες του καφενέ, φέρουν τον Μακάριο να έλεγε ότι οι βουλευτές δεν χρειάζονται μισθό, αλλά μόνο μια μικρή αντιμισθία, αφού διατηρούν τις δουλειές τους και συνεδριάζουν μόνο Πέμπτη απόγευμα και κάποιες άλλες μέρες. Μια επιστημονική ανάλυση των πρακτικών της Βουλής, στα πρώτα χρόνια λειτουργίας του κοινοβουλίου, σίγουρα θα επιβεβαιώσει την εντύπωση, ότι η Βουλή ήταν σε μεγάλο βαθμό, το σώμα το οποίο σφράγιζε τις αποφάσεις της παντοδύναμης τότε κυβέρνησης. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι περισσότερες εκθέσεις των νομοσχεδίων και των προτάσεων νόμου, συντάσσονταν από τους Προέδρους των Επιτροπών, χωρίς την εμπλοκή Γραμματέων. Αλλά και πιο πρόσφατα, σε πολλές περιπτώσεις, όπως στην περίπτωση των νόμων για το χρηματιστήριο, του κουρέματος των καταθέσεων, της χρηματοδότησης της Λαϊκής και του ΕΛΑ, αποδείχθηκε ότι η Βουλή σφράγιζε, χωρίς ουσιαστικά να γνωρίζει, τις κυβερνητικές αποφάσεις. Εξαίρεση το εκάστοτε βαθύ μικρό κράτος των βουλευτών, οι οποίοι φαίνεται ότι ξέρουν πολλά περισσότερα.

Η αυτονόμηση της Βουλής μπορεί να αποτελεί επίτευγμα για να κοινοβουλευτικά θέσμια, αλλά δεν παύει να ενέχει και πολλούς κινδύνους για την ίδια την αξιοπιστία της Βουλής των Αντιπροσώπων. Οι φόβοι για ενδεχόμενες υπερβολές, δεν είναι καθόλου φανταστικοί, αν αναλογιστεί κανείς την πορεία γιγάντωσης του κοινοβουλίου, τις τελευταίες δεκαετίες. Η κοινοβουλευτική διπλωματία, μετατράπηκε σε εκατοντάδες ταξίδια στο εξωτερικό. Η ανάγκη στήριξης του κοινοβουλευτικού έργου, μεταφράζεται σε δεκάδες νέες προσλήψεις υπαλλήλων. Η υποχρέωση για νομική στήριξη των αποφάσεων των κομμάτων, έφερε την ίδρυση νομικού τμήματος. Η ανάγκη της εποχής έφερε την δημιουργία τμήματος επικοινωνία και την ίδρυση της παράλληλης Βουλής. Και τώρα η οικονομική αυτονόμηση, οδηγεί υποχρεωτικά στην ενίσχυση της οικονομικής υπηρεσίας. Το μόνο το οποίο λείπει και θα πρέπει να θεσμοθετηθεί, είναι ένα ανεξάρτητο σώμα αξιολόγησης των εργαζομένων και του παραγόμενου έργου. Η αριστεία, η οποία θα έπρεπε να αποτελεί τον κανόνα, στο σώμα το οποίο δημιουργεί θεσμούς και ελέγχει την εκτελεστική εξουσία, σίγουρα σήμερα δεν αποτελεί τον κανόνα. Εκτός τίθενται οι βουλευτές οι οποίοι έτσι και αλλιώς κρίνονται από τον λαό.

Η αυτονόμηση της Βουλής, αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία, για μεγάλες αλλαγές στο κοινοβούλιο και κυρίως στον τρόπο μελέτης των νομοθεσιών και προβολής του κοινοβουλευτικού έργου. Το παράδειγμα του Ευρωκοινοβουλίου πρέπει να αποτελέσει πρότυπο. Καθορισμός ώρας, ομιλιών βουλευτών στην Ολομέλεια, καθορισμός διάρκειας των κοινοβουλευτικών επιτροπών και γιατί όχι καταβολή επιδόματος στους βουλευτές, ανάλογα με τις παρουσιάσεις τους. Περιορισμός των προσκλήσεων στις Επιτροπές, μόνο σε θεσμικούς αξιωματούχους. Δεν είναι κατάλληλος ο χώρος της Βουλής για επίλυση διαφορών κοινωνικών ομάδων. Πρέπει να τερματιστεί και το φαινόμενο, όπου οι επιτροπές μετατρέπονται σε χώρους ομαδικής ψυχοθεραπείας ή προεκλογικών συγκεντρώσεων. Τομές χρειάζονται και στο θεσμό των κοινοβουλευτικών συνεργατών, αλλά και του τρόπου κάλυψης του κοινοβουλευτικού έργου. Το μεγάλο βήμα της αυτονόμησης έγινε. Απαιτούνται και τα μικρότερα, ώστε να αναβαθμιστεί εκεί από πρέπει ο Ναός της Δημοκρατίας.