Οι μυρωδιές του Πενταδακτύλου

Οι μυρωδιές του Πενταδακτύλου

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 16-12-2018

Ο Πενταδάκτυλος «ανασήκωσε την πλάτη του» και έπνιξε τους τουρκοκύπριους. Οι φονικές πλημμύρες, ήταν αποτέλεσμα για ακόμη μια φορά, απότοκο του βιασμού της φύσης και των αυθαίρετων παρεμβάσεων στην ροή των ποταμών. Κάποιοι χάρηκαν, κάποιοι λυπήθηκαν, αλλά το αποτέλεσμα, ήταν το ίδιο, για τους συγγενείς των θυμάτων. Τα ίδια συνέβησαν και το 1995, όταν ξέσπασε μια τεραστίων διαστάσεων πυρκαγιά στον Πενταδάκτυλο, η οποία κατέκαυσε το μισό δάσος. Στα Μέσα Ενημέρωσης αναπτύχθηκε, τότε, ένα καυγάς, αν έπρεπε ή όχι, η Κυπριακή Δημοκρατία να βοηθήσει στην πυρόσβεση. Η διαμάχη ήταν σε διάφορα επίπεδα. Από την μια ήταν οι «πατριώτες» της σκληρής γραμμής στο κυπριακό, οι οποίοι ούτε να ακούσουν ήθελαν για βοήθεια και από την άλλη οι «ενδοτικοί» η οποία τάσσονταν υπέρ, υποδεικνύοντας ότι είναι μια καλή ευκαιρία για επαναπροσέγγιση με τους τουρκοκύπριους. Από την ήταν οι μεγαλύτεροι στην ηλικία, οι οποίοι περπάτησαν στον Πενταδάκτυλο και απαιτούσαν να σταλούν πυροσβεστικά οχήματα και από την άλλη οι νεότεροι, οι οποίοι δεν είχαν εμπειρίες και οργίζονταν και με τη σκέψη να βοηθηθούν οι κατακτητές. Τελικά, η Τουρκία και ο Ντενκτάς απάλλαξαν τους ελληνοκύπριους από το δίλημμα, αφού απέρριψαν πρόταση της κυβέρνησης για βοήθεια. Ο μισός Πενταδάκτυλος κάηκε και το θέμα έληξε, επί των ερειπίων.

«Τύχη αγαθή» μαζί με δύο πολεμιστές του 1974, μια ομάδα φίλων ταξιδεύσαμε στον Πενταδάκτυλο, στην Κυθρέα, το Βουφαβέντο και είδαμε από κοντά τις θέσεις στις οποίες πολέμησαν και προδόθηκαν, τους τόπους όπου θυσιάστηκαν συστρατιώτες και φίλοι τους. Οι περιγραφές ήταν συγκλονιστικές και η οργή ανυπόφορη. Και όμως μέσα από τον πόνο, μέσα από την βροχή η οποία έπεφτε κατά διαστήματα, αναδύθηκαν οι μυρωδιές του Πενταδακτύλου, η μυρωδιά του δάσους, του χώματος, των ξισταρκών, των ανδρουκλιών, των σχοινιών και των άλλων αρωματικών θάμνων του δάσους. Από τα παρατηρητήρια του Πενταδακτύλου, απολαύσαμε την θέα της Κερύνειας και των χωριών της περιοχής και θαυμάσαμε το μεγαλείο του τοπίου. Άλλο οι εικόνες των τηλεοράσεων, άλλο οι φωτογραφίες και άλλο η ευωδιαστή μαγεία της ζωντανής θέασης του τοπίου. Η δύναμη της παραδείσιας φύσης, απάλυνε τον πόνο στις ψυχές των τραυματισμένων ψυχικά και σωματικά ηρώων του 1974 και κατέδειξε στους φίλους, ότι το κυπριακό δεν είναι μόνο υπόθεση των πολιτικών, οι οποίοι έρχονται και παρέρχονται, αλλά είναι και υπόθεση των ταπεινών ανθρώπων, οι οποίοι ξέρουν να απολαμβάνουν τις μυρωδιές και την ομορφιά του τοπίου και να αγαπούν χωρίς προϋποθέσεις και σκοπιμότητες.

  

«Τύχη αγαθή» αυτές τις μέρες έπεσε στα χέρια μου, το ντοκιμαντέρ του Πασχάλη Παπαπέτρου, σε φωτογραφία του Νίκου Αβρααμίδη, «Πενταδάκτυλος, τόσο κοντά… μα τόσο μακριά». Οι δύο «μάγοι» του ντοκιμαντέρ, μετέφεραν στην οθόνη, μοναδικές και άγνωστες εικόνες, όχι μόνο από τα γνωστά πολύ-φωτογραφημένα τοπία, αλλά και από τα μυστικά μονοπάτια, τα οποία γνώριζαν και αποκάλυψαν στην κάμερα, δύο λεβέντες, με άσπρα πλέον μαλλιά. Μαζί με φανέρωση των μαγευτικών εικόνων, άφησαν να ρέουν στο φακό και οι «πλούσιες» χαρούμενες παιδικές τους εμπειρίες, οι οποίες αναδύουν «πρωτινές» μυρωδιές. Παρουσιάζονται τα τρία εντυπωσιακά φρούρια, του Αγίου Ιλαρίωνα, του Βουφαβέντο και της Καντάρας τα οποία κτίστηκαν στις άκρες γκρεμών για να προστατεύουν το νησί από επιδρομές. Οι θρύλοι με τις Ρήγαιρες ξαναζωντανεύουν, στις δυσπρόσιτες διαδρομές και τα στενά σοκάκια των κάστρων. 

Το ντοκιμαντέρ διανθίζεται και από τις επιστημονικές καταθέσεις ανθρώπων, οι οποίοι ίδρωσαν πριν το 1974 για την αποκάλυψη των μυστικών του Πενταδακτύλου και για την διατήρηση του οικοσυστήματος. Περιγράφεται και με εντυπωσιακά γραφικά, η ανάδυση της Κύπρου και των οροσειρών του νησιού, αναλύεται με επιστημονικό τρόπο η ροή των υδάτων και αποτυπώνεται ο πλούτος του υπεδάφους του Πενταδακτύλου.  Το μόνο μένει, είναι να ανασηκώσει και πάλι την πλάτη του ο Πενταδάκτυλος και να φέρει την λύτρωση του τόπου.