Το «βαθύ λαρύγγι»

Το «βαθύ λαρύγγι»

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 8/7/2018

Το κρυφό όνειρο όλων των νεοφώτιστων δημοσιογράφων, είναι να έχουν την επιτυχία των δύο νεαρών τότε δημοσιογράφων της Washington Post, του Bob Woodward Carl Bernstein, οι οποίοι έμειναν στην ιστορία, γιατί αποκάλυψαν το σκάνδαλο Watergate και υποχρέωσαν σε παραίτηση το 1974, τον Richard Nixon, τον τότε Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, τον πρώτο πλανητάρχη που παραιτήθηκε. Πίσω όμως από τις αποκαλύψεις, ήταν οι πληροφορίες του deep throat, (βαθύ λαρύγγι) δηλαδή ενός άγνωστου ανθρώπου, μιας δημοσιογραφικής πηγής, ο οποίος γνώριζε για τον πόλεμο εξουσίας και τις παρακολουθήσεις οι οποίες διενεργούνταν στο «βαθύ κράτος» του Λευκού Οίκου. Το 2005, ο Mark Felt, σε βαθιά γεράματα, αποκάλυψε ότι αυτός ήταν ο πληροφοριοδότης των δημοσιογράφων. Αλήθεια ψέματα, κανείς δεν ξέρει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι γυρίστηκαν πολλές ταινίες για την μεγαλύτερη δημοσιογραφική επιτυχία ή απάτη, κατά άλλους, όλων των αιώνων.

Φυσικά κανένας σήμερα δεν μιλά και δεν αναφέρεται στις εκατοντάδες δημοσιογράφους, οι οποίοι κάθε χρόνο, δολοφονούνται, φυλακίζονται και χάνουν τις δουλειές τους, γιατί απλά θέλουν να αποκαλύψουν την αλήθεια. Η δημοσιογραφία αποτελεί, σύμφωνα με πολλούς, την τέταρτη εξουσία και συχνά πυκνά άνθρωποι των άλλων εξουσιών, καλούν και δημοσίως τους δημοσιογράφους να ερευνήσουν σκάνδαλα και να αποκαλύψουν παρανομίες. Λες και τους νόμους, δεν είναι οι άνθρωποι της εκτελεστικής εξουσίας, που τους συντάσσουν, λες και δεν είναι οι άνθρωποι της νομοθετικής εξουσίας που τους εγκρίνουν και λες, δεν είναι οι άνθρωποι της δικαστικής εξουσίας που τους κρίνουν. Ο πειρασμός των δημοσιογράφων, να βάλουν το δάκτυλο στο «μέλι» της εξουσίας, ήταν και είναι πολύ μεγάλος, ενώ συχνά πυκνά, μερικοί πέφτουν τόσο χαμηλά, για «πέντε λεπτά» δημοσιότητας. Μετατρέπονται σε μοντέλα, μεταμορφώνονται σε «καλούς Σαμαρείτες»  και τελικά καταντούν οι «χρήσιμοι ηλίθιοι», ώστε να απολαμβάνουν απερίσπαστοι την ηδονή της εξουσία, μερικά σαΐνια.

Κομμάτι αυτού του παραλογισμού, είναι ο ακήρυκτος πόλεμος για το λεγόμενο «γλωσσάρι», το οποίο τάχα, θα φέρει πιο κοντά τους ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους και θα συμβάλει στην επίλυση του κυπριακού. Αποτελεί ακόμη μια φάση της αποτυχημένης, λεγόμενης επαναπροσέγγισης, η οποία κατάντησε ένα κακόγουστο αστείο. Η επιστήμη της επίλυσης διαφορών, λέει ότι θα πρέπει να προετοιμάσεις τους λεγόμενους opinion leaders, τους ανθρώπους που επηρεάζουν τους άλλους, ώστε η λύση που θα συμφωνηθεί σε επίπεδο ηγετών, εύκολα να υλοποιηθεί.

Από το 1974 μέχρι σήμερα, εφαρμόστηκαν πολλά προγράμματα από τις Ηνωμένων Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους οργανισμούς, με πρωταγωνιστές κομματάρχες, δημοσιογράφους, συντεχνιακούς, φοιτητές, ακόμη και μαθητές. Ωστόσο τα αποτέλεσμα ήταν αποκαρδιωτικά, όπως κατέδειξαν ανεξάρτητες έρευνες, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αιτία ήταν το γεγονός ότι οι κύπριοι, άλλα λένε και άλλα εννοούν και το γεγονός ότι τα σχέδια απευθύνονταν σε άτομα, χαμηλού μορφωτικού επιπέδου και όχι σε ανθρώπους που ξέρουν το συμφέρον τους. Απλά οι συμμετέχοντες απολάμβαναν ταξιδάκια σε Αμερική και Ευρώπη, καθώς και πλούσια τραπέζια, «κοροϊδεύοντας» όπως και οι ηγέτες τους, τους διαπραγματευτές.

Ο αείμνηστος Αντρέας Χριστοδουλίδης, ο κορυφαίος ίσως δάσκαλος της δημοσιογραφίας, έλεγε ότι απαγορεύεται η χρήση επιθέτων στην είδηση, υποδείκνυε ότι ο δημοσιογράφος πρέπει να σκέφτεται ότι τον διαβάζουν και αμόρφωτοι και τόνιζε την ανάγκη εφαρμογής των απλών κανόνων της είδησης. Σήμερα φθάσαμε στο σημείο μια εκτίμηση ενός τριτοκλασάτου πολιτικού, να αποτελεί κρίσιμη εξέλιξη στο κυπριακό και αιτία ατέλειωτων και ακατανόητων ρεπορτάζ στην τηλεόραση. Φθάσαμε στο σημείο, οι λειτουργοί του τύπου, να δημοσιεύουν –απλά αντιγράφουν-κυβερνητικά νομικά έγγραφα, τα οποία ούτε οι ίδιοι καταλαβαίνουν. Η Κύπρος δεν χρειάζεται σήμερα γλωσσάρι, αλλά δημοσιογράφους με βασικές γνώσεις δημοσιογραφίας. Και σίγουρα είναι η ώρα να κατοχυρωθεί το επάγγελμα του δημοσιογράφου, ώστε να μην αποτελεί έρμαιο της κάθε εξουσίας, οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής. Η λειτουργοί του τύπου πρέπει να αποτελούν το αλάτι της πολιτικής, της κοινωνικής και οικονομικής ζωής και σίγουρα δεν πρέπει να έρπουν και λείχουν, για ένα κομμάτι ψωμί.