Οι αυριανοί συνταξιούχοι

Οι αυριανοί συνταξιούχοι

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 11/6/2017

Το ανέκδοτο λέει, ότι έπρεπε όλοι οι οδηγοί να έχουν μια πινακίδα στο αυτοκίνητο τους, η οποία θα έγραφε σημαδεύουμε τους συνταξιούχους, ώστε να μην καταρρεύσουν τα ταμεία συντάξεων. Τα ανέκδοτα, όπως και όλοι οι μύθοι, λένε πικρές αλήθειες. Σήμερα στην Κύπρο, το ποσοστό γεννητικότητας είναι μόλις 1.3%, όταν το ποσοστό αναπλήρωσης του πληθυσμού είναι 2.1%. Με άλλα λόγια, οι κύπριοι δεν γεννούν και συνεχώς αυξάνονται οι συνταξιούχοι. Υποχρεωτικά ποσοστιαία λιγότεροι εργαζόμενοι, πληρώνουν για περισσότερους συνταξιούχους. Έτσι αυξήθηκε το όριο συνταξιοδότησης και σίγουρα δεν μειώθηκαν οι συντάξεις, έστω και αν σε πολλές περιπτώσεις είναι πολλαπλάσιες, από πολλούς μισθούς.

 

 

Το πρόβλημα της υπογεννητικότητας, αγγίζει όλες τις προηγμένες οικονομικά κοινωνίες. Το παράδειγμα της Κύπρου, είναι κλασσικό για όλες τις κοινωνίες. Όταν υπήρχε φτώχια και πείνα στο νησί, πριν αρκετές δεκαετίες, οι οικογένειες γεννούσαν μέχρι και 10 παιδιά, για να έχουν και εργατικά χέρια. Σήμερα με τόσο πλούτο, οι οικογένειες γεννούν ένα ή δύο παιδιά, αφού τα έξοδα είναι πολλά και οι απαιτήσεις των παιδιών πολλαπλάσιες. Έχουμε και το παράδειγμα των Εβραίων, οι οποίοι στην διασπορά γεννούσαν 8 και 10 παιδιά και όταν κατοίκησαν στο Ισραήλ, περιορίστηκαν στο ένα με δύο παιδιά.

Στην Γερμανία πριν μερικά χρόνια, οι μελέτες για την βιωσιμότητα των ταμείων συντάξεων, κατέγραφαν διάφορα σενάρια, μεταξύ των οποίων η εισαγωγή κάθε χρόνο τεσσάρων εκατομμυρίων νέων ανθρώπων, οι οποίοι θα εργάζονταν και θα πλήρωναν εισφορές. Σήμερα οι περισσότερες πλούσιες ευρωπαϊκές χώρες, όσο και αν δεν ομολογείται, εισάγουν πρόσφυγες –λεγόμενους οικονομικούς μετανάστες- για να στηρίξουν τις βιομηχανίες τους, άρα και τα κοινωνικά συστήματα.

Ένα μεγάλο κεφάλαιο είναι η διαχείριση των ταμείων συντάξεων. Είναι πραγματικά σοφή η απόφαση, των εκάστοτε κυβερνήσεων, να παραμένουν τα κεφάλαια των κοινωνικών ασφαλίσεων στα δημόσια ταμεία, έστω και αν η επιλογή ήταν πονηρή, αφού είχαν στην διάθεση τους, φθηνό χρήμα, το οποίο δεν καταγράφεται στο δημόσιο χρέος. Επιπλέον πρέπει κανείς να αναλογιστεί κανείς και το πρόβλημα με τις μίζες και την διαφθορά η οποία δεν έχει όρια, στον τόπο. Και μόνο να σκεφτεί κανείς την πρόταση για επενδύσεις –τάχα- του αποθεματικού του ταμείου, στο αμαρτωλό χρηματιστήριο, τότε αντιλαμβάνεται την μεγάλη παγίδα. Στην Ελλάδα με το λεγόμενο κούρεμα των κρατικών ομολόγων, αυτοί που την πλήρωσαν, ήταν κυρίως οι συνταξιούχοι. Τα περισσότερα επαγγελματικά ταμεία συντάξεων, είχαν επενδυμένες τις περισσότερες εισφορές των εργαζομένων στα ομολόγα του δημοσίου. Και το κράτος όταν κούρεψε ουσιαστικά τον εαυτό του, υποχρεωτικά στην συνέχεια κούρεψε-μείωσε, μέχρι και 13 φόρες τις συντάξεις.

Έφτασε η ώρα να τερματιστούν οι διακρίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών, σε επίπεδο συντάξεων χηρείας, έστω και αν οι μελέτες, υπολογίζουν ότι θα απαιτηθούν δισεκατομμύρια τις επόμενες δεκαετίες. Εξάλλου και οι εργαζόμενες γυναίκες, όπως και οι άντρες, καταβάλλουν εισφορές για να καλύπτεται το έτερο τους ήμισυ, σε περίπτωση θανάτου. Άριστη είναι η πρόθεση της Ζέτας Αιμιλιανίδου, της Υπουργού Εργασίας, να παραχωρήσει τις συντάξεις χωρίς αύξηση στις εισφορές. Σε πρώτο βήμα θα μπορούσε να προχωρήσει σε κατάργηση των προνομίων πολιτικών και αξιωματούχων, οι οποίοι λαμβάνουν συντάξεις χωρίς να συνεισφέρουν τα ανάλογα ποσά. Επίσης και όλων όσοι λαμβάνουν αφορολόγητα επιδόματα, τα οποία κατά εξωφρενικό τρόπο, θεωρούνται τα ποσά αυτά συντάξιμα. 

Οι άνθρωποι πάντα ζούσαν και ζουν σε κοινωνίες ανισότητας. Όλα ξεκινούν από το χώρο και την οικογένεια που γεννιέται κάποιος και φθάνουν μέχρι το είδος της δουλειάς, της μισθοδοσίας και ένα σωρό άλλες κοινωνικές αδικίες. Ωστόσο θα πρέπει να υπάρχει κάποια σχετική ισότητα, στα χρόνια της αδύναμης, τρίτης ηλικίας. Όπως λέει και η συμβουλή των γερόντων. Εκεί που είσαι, ήμουν και εδώ που είμαι, θα έλθεις. Η φροντίδα των γερόντων, αποτελεί τον καλύτερο δείκτη, για τον πολιτισμό μιας χώρας. Εξάλλου όλοι, τρία μέτρα παίρνουν γη, όσα χρυσά και αν κουβαλούν στην πλάτη τους.