Το νερό της ελπίδας

Το νερό της ελπίδας

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 25/10/2015

«Να καούν όλα και όλοι οι Τούρκοι» ήταν η οργίλη αντίδραση πατριώτη ελληνοκύπριου, πριν αρκετά χρόνια, όταν παρακολουθούσε τους καπνούς  από τις μεγάλες πυρκαγιές στον Πενταδάκτυλο. «Να τρέξουμε να σβήσουμε την φωτιά, γιατί καίει τα δικά μας δάση, τις δικές μας ομορφιές» διαλαλούσε άλλος πατριώτης ελληνοκύπριος. Η διαφορά ήταν, ότι ο πρώτος γεννήθηκε και μεγάλωσε στις ελεύθερες περιοχές και τα κατεχόμενα ήταν γι’ αυτόν φωτογραφίες και διαπρύσιοι λόγοι. Ο δεύτερος γεννήθηκε στα κατεχόμενα, περπάτησε τα βουνά, μύρισε τα αγριολούλουδα και απόλαυσε από ψηλά την θέα της θάλασσας.

Τα γεγονότα παραπέμπουν στην βιβλική ιστορία του σοφού Σολομώντα, ο οποίος σήκωσε την μάχαιρα για να μοιράσει το βρέφος, το οποίο διεκδικούσαν δύο μανάδες. Το προηγούμενο βράδυ πέθανε το βρέφος της πρώτης μάνας και η πονηρή μάνα, πήρε το νεκρό της βρέφος και το έβαλε στο κρεβατάκι της δεύτερης μάνας, αρπάζοντας το ζωντανό βρέφος. Η πραγματική μάνα, μπροστά στην θέα της μάχαιρας του Σολομώντα, αντέδρασε και δέχθηκε να πάρει η άλλη μάνα το βρέφος. Φυσικά ο σοφός άνθρωπος, κατάλαβε αμέσως την πραγματική μητέρα.

Η μεταφορά νερού από την Τουρκία αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο από πολλούς ελληνοκύπριους. Αρκετοί είναι αυτοί που χαίρονται, γιατί επιτέλους θα φθάσει καθαρό νερό στην Κύπρο και θα πλημμυρίσει το νησί από εύγεστα φρούτα και λαχανικά. Από την άλλη είναι αρκετοί οι οποίοι φωνάζουν ότι εδραιώνεται η κατοχή και η Τουρκία προσαρτά τα κατεχόμενα. Και εδώ, οι πρώτοι είναι κατά κανόνα άνθρωποι, οι οποίοι γεννήθηκαν στα κατεχόμενα και γεύτηκαν τα μυρωδάτα φρούτα και λαχανικά, που παρήγαγε ο Πενταδάκτυλος και η Μεσαορία. Απορρίπτουν τα άγευστα εισαγόμενα φρούτα και λαχανικά, ενώ ούτε να ακούσουν θέλουν για την αφαλάτωση. Οι δεύτεροι είναι κατά κανόνα άνθρωποι χωρίς βιώματα από τα κατεχόμενα, οι οποίοι αντικρίζουν την κατεχόμενη γη μας, ως σπίτια, οικόπεδα, χωράφια και νούμερα. Απουσιάζουν από την μνήμη τους, οι γεύσεις και οι ομορφιές από μια άλλη εποχή και μια άλλη γη.

Τουρκοκύπριοι μίλησαν για το «νερό της ειρήνης» σχολιάζοντας την μεταφορά του νερού από την Τουρκία στα κατεχόμενα, με τον πρωτοποριακό παγκοσμίως αγωγό. Από την άλλη ελληνοκύπριοι, έκαναν λόγο για «νερό του πολέμου» μιλώντας για προσάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία και για αλλαγή των δεδομένων λύσης του κυπριακού, κυρίως στο περιουσιακό και το εδαφικό. Πάντως είτε έτσι, είτε αλλιώς ένα έργο 500 μόνο εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο πολυδιαφημίστηκε λίγες μέρες πριν τις τουρκικές εκλογές, κατάφερε να προκαλέσει τόσες πολλές ελπίδες, αλλά και τόσους πολλούς φόβους, σε τόσους πολλούς ανθρώπους.

Είναι ίσως και η πρώτη φορά που ένα τεχνικό έργο, έρχεται να αλλάξει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, παγιωμένες καταστάσεις και αντιλήψεις πολλών δεκαετιών. Για πρώτη φορά τέθηκε στο προσκήνιο του διαλόγου για λύση του κυπριακού -έστω και δεν βρέθηκε ακόμη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων-  ένα έργο το οποίο δεν μεταφράζεται σε έκταση γη, σε αριθμούς προσφύγων και σε δικαιώματα στην διακυβέρνηση του νησιού. Ένας αγωγός που ενδεχομένως τα επόμενα λίγα χρόνια, θα αλλάξει την αξία της κατεχόμενης γης και ίσως αποτελέσει και μια νέα πηγή πλούτου για το νησί.

Η αλλαγή γενεών στο νησί και ο θάνατος της πλειοψηφίας των ανθρώπων που γεννήθηκαν πριν το 1974 και βίωσαν βίαιες και τραγικές καταστάσεις, αλλάζει με φυσικό τρόπο, αντιλήψεις παγιωμένες για δεκαετίες στη συνείδηση όλων των κυπρίων. Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η επαφή με ανθρώπους οι οποίοι για πολλούς αιώνες σφάζοντας μεταξύ τους, όπως οι Γάλλοι και οι Γερμανοί και σήμερα είναι συνεργάτες, αλλάζει νοοτροπίες και αντιλήψεις. Προκαλεί και προβληματισμό, αν θα πρέπει να συνεχίσουμε να ζούμε ως εχθροί με τους Τούρκους. Αντιθέτως για ότι συνέβαινε για αιώνες στην Ευρώπη, η Κύπρος για πολλούς αιώνες ήταν φυσικό κομμάτι της Μικράς Ασίας, είτε με τους Βυζαντινούς, είτε αργότερα με τους Οθωμανούς. Οι εξουσίες μπορεί για αλλού να κινούνται, αλλά η ζωή αλλού τις πάει, όπως και οι άνθρωποι για αλλού κινούν και αλλού η ζωή τους πάει. Σίγουρα από το νερό της ειρήνης και το νερό του πολέμου, καλύτερο είναι το νερό της ελπίδας.