Δεύτερη ευκαιρία στο όνειρο

Δεύτερη ευκαιρία στο όνειρο

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΑΡΗ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 17/5/2015

Δάσκαλος με περγαμηνές στην εκπαίδευση και με αλτρουιστική προσφορά στα παιδιά, έλεγε ότι η εκπαίδευση δεν έχει σχέση, πάντα, με την επαγγελματική επιτυχία. Μεταξύ καφέ και χαλαρής κουβέντας, έφερε το παράδειγμα ενός ατίθασου παιδιού, το οποίο δεν έμπαινε στην τάξη και οι δάσκαλοι το «κυνηγούσαν». Ο «καλός» δάσκαλος, δέχθηκε το «κακό» παιδί στην τάξη του, έστω και αν ανήκε σε άλλη τάξη. Στην αρχή τον έβαζε να κάνει πρακτικές δουλειές και ακολούθως άρχισε δειλά – δειλά, να τον διδάσκει ελληνικά και μαθηματικά, σε μια προσπάθεια να καλύψει τα κενά που είχε ο μαθητής. Τα χρόνια πέρασαν και ύστερα από δεκαετίες, έμαθε ότι ο «προβληματικός» μαθητής, διέθετε δύο διδακτορικά διπλώματα και είχε σπουδαία θέση στην ΝΑΣΑ. Ο έμπειρος δάσκαλος, έφερνε και ένα άλλο παράδειγμα, της καλύτερης μαθήτριας που είχε ποτέ στην επαγγελματική του καριέρα. Το κοριτσάκι ήταν πρώτη στα μαθήματα, αλλά και πρώτη σε όλες τις εκδηλώσεις. Ήταν το καμάρι του σχολείου. Ωστόσο αρκετά χρόνια αργότερα, έμαθε ότι το «αστέρι» εργαζόταν ως πωλήτρια σε ένα πολυκατάστημα. Φταίει η οικογένεια, φταίει το σύστημα, φταίει η τύχη, ήταν το αναπάντητο ερώτημα, του σοφού δασκάλου.

Πριν μερικές μέρες δημοσιοποιήθηκε σε εκδήλωση στο Εσπερινό Γυμνάσιο και Λύκειο της Λευκωσίας, επιστημονική έρευνα για το προφίλ των μαθητών της «δεύτερης ευκαιρίας», όπως συνηθίζεται να λέγεται. Πρωτεργάτης ο καθηγητής Χαράλαμπος Χαμπουρής, ο οποίος εκτός από τα τυπικά ερωτηματολόγια, έλαβε και προφορικές συνεντεύξεις από τους μαθητές, οι οποίοι είναι κάποιας ηλικίας. Τα ευρήματα ήταν συγκλονιστικά. Αποκαλύφθηκαν δράματα, όχι μόνο για τους ανθρώπους, αλλά και για το σύστημα, το οποίο είναι «στραβό». Ανάπηρο κορίτσι, «εκδιώχθηκε» από τα πρωινά σχολεία και υποχρεώθηκε σε φοίτηση στο Εσπερινό Σχολείο. Σήμερα το κορίτσι διαπρέπει ως φοιτήτρια σε κυπριακό πανεπιστήμιο. Εντυπωσιακά είναι και τα αποτελέσματα αλλοδαπών, στο Εσπερινό Σχολείο. Οι άνθρωποι έμαθαν ελληνικά, εντάχθηκαν στην κυπριακή κοινωνία, είχαν σπουδαίες επιδόσεις και στα πανεπιστήμια και διαπρέπουν στον επαγγελματικό στίβο. Συγκλονιστικές αλήθειες αποκαλύφθηκαν για τους λόγους που οι ενήλικες πλέον μαθητές, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα πρωινά σχολεία. Οικογενειακά δράματα, απερισκεψία των τότε παιδιών, αλλά και ένα σωρό άλλοι, οικονομικοί και ψυχολογικοί λόγοι.

Τα εσπερινά σχολεία, παραμένουν εν πολλοίς άγνωστα, ακόμη και σήμερα, αφού όπως κατέδειξε η έρευνα, η πλειοψηφία των μαθητών έμαθε για την ύπαρξη τους από φίλους και ελάχιστοι από την οργανωμένη πολιτεία. Στην πράξη, για το Υπουργείο Παιδείας, τα σχολεία αυτά, παραμένουν σχολεία δεύτερης ευκαιρίας, δεύτερης τάξης και σίγουρα όχι πρώτης προτεραιότητας και πρώτης έγνοιας. Κάθε χρόνο, όπως καταγράφουν οι στατιστικές, ένα ποσοστό των αποφοίτων είναι λειτουργικά αναλφάβητοι. Και διερωτάται κανείς, γιατί συνεχίζεται εδώ και δεκαετίες αυτό το άρρωστο σύστημα και γιατί δεν οδηγούνται τα παιδιά αυτά, σε κάποια άλλα σχολεία, όπως τα Εσπερινά, ώστε οι άνθρωποι να μάθουν πέντε γράμματα και πέντε δεξιότητες, ώστε να μπορούν να κερδίζουν με αξιοπρέπεια το ψωμί τους.

Στο συνέδριο, συγκινητική ήταν η παρουσία μαθητών, οι οποίοι ομολογούσαν ότι τώρα που «έβαλαν» μυαλό, ήρθαν στο σχολείο, για να πάρουν ένα δίπλωμα και να μπορέσουν να εκπληρώσουν το όνειρο τους. Ήταν εκπληκτική η χαρά στα πρόσωπα των ανθρώπων αυτών, αφού μπόρεσαν να ξανακαθίσουν στα θρανία και να γίνουν και πάλι μαθητές. Μερικοί είναι νεαροί οι οποίοι θέλουν το δίπλωμα για βρουν δουλειά ή να πάρουν μια προαγωγή, κάποιοι είναι οικογενειάρχες με παιδιά, άλλοι, μεγαλύτεροι στην ηλικία, περίμεναν να παντρέψουν τα παιδιά τους, για καθίσουν στα θρανία. Πίσω όμως από την χαρούμενα εικόνα, κρύβονται και πολλά και δύσκολα προβλήματα. Ένας μαθητής, δεν έχει πάντα τα χρήματα για βενζίνη, ώστε να μεταβαίνει καθημερινώς στο σχολείο. Ένας άλλος έχει οικογενειακά προβλήματα και κάνει πολλές απουσίες. Και οι προσωπικές δύσκολες ιστορίες δεν έχουν τέλους. Η πρωτοποριακή έρευνα, αν φθάσει στο Υπουργείο Παιδείας, σίγουρα θα προβληματίσει τους ανθρώπους που λαμβάνουν αποφάσεις και σίγουρα θα αλλάξουν πολλά.