ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΓΕΡΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΛΥΣΗΣ - ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΓΑΒΡΙΗΛ - ΠΑΠΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΑΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΡΥΦΩΝΟΥ

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΓΕΡΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΛΥΣΗΣ

ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΓΑΒΡΙΗΛ - ΠΑΠΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΑΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΡΥΦΩΝΟΥ

 

Εξωκλήσι Αγίου Ευφημιανού στον Κόρνο

26/12/2013

 

 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΑΡΗΣ

 

 

 

Η Λύση είναι από φέτος φτωχότερη, αφού εκοιμήθη στις 5Δεκεμβρίου, ο χωριανός μας, ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αποστόλου Βαρνάβα, ο Αρχιμανδρίτης Γαβριήλ.

 

Ωστόσο εμείς οι λυσιώτες, αλλά και όλοι οι Ορθόδοξοι,είμαστε ουσιαστικά πλουσιότεροι, αφού έχουμε πολλούς αγίους, να πρεσβεύον γι’εμάς και για όλο τον κόσμο, από τις αιωνίους μονάς, δίπλα στον Χριστό, την Παναγία και όλους τους αγίους.

 

Οι μακαριστοί σήμερα, Γέροντας Γαβριήλ, ο παππούς Παναγής, το μνημόσυνο των οποιών τελέσαμε σήμερα, αλλά και ο παππούς Βασίλης και η γιαγιά Τρυφωνού, ήταν οι κύριοι εκφραστές, αυτού που καλείται θρησκευτικότητα, ευσέβεια, αλλά και αγιότητα της Λύσης. Αγιότητα που έχει να κάνει με την ηχηρή σιωπή της αγιότητας και όχι με τα κούφια λόγια.

 

Οι περισσότεροι από εμάς, γνωρίσαμε τους αγίους γέροντες του χωριού μας και έχουμε να διηγηθούμε πολλές ιστορίες.

 

Ωστόσο πιστεύω ότι η φήμη τους, δεν προήλθε μόνο από του λυσιώτες, οι οποίοι τους είχαν δεδομένους, ως κομμάτι της καθημερινότητας τους, αλλά κυρίως από τους ξένους, οι οποίοι ανακάλυψαν ζωντανούς θησαυρούς,από τους οποίους αντλούσαν βοήθεια, αλλά και δύναμη, για τα βάσανα της ζωής τους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κάτι αρνητικό. Κάθε άλλο.Αλλά αποτελεί απόδειξη ότι οι άγιοι άνθρωποι, είναι για όλους, είναι για όλον τον κόσμο.

 

Η πρόσκληση για να μιλήσω σήμερα για τον Γέροντα Γαβριήλ και τον παππού Παναγή, έχει να κάνει, με το γεγονός ότι είναι συγγενείς μου και βεβαίως γιατί μεγάλωσα με τα τρία αδέλφια, τον Παναγή, τον Βασίλη και την Τρυφωνού.

Είχα την ευλογία να μάθω πολλά από το παράδειγμα του Παναγή, του Βασίλη και της Τρυφωνούς, χωρίς ποτέ η σχέση μας, να είχε την διάσταση του δασκάλου και του μαθητή. Ήταν σχέση παππούδων με εγγονό.

 

 

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΠΟΡΕΙΑ

 

 

Σήμερα θα επικεντρωθώ στην παράλληλη πορεία του Γέροντος Γαβριήλ, αλλά και των τριών αδελφιών του Παναγή του Βασίλη και της Τρύφωνους, η οποία ξεκίνησε από την Λύση, αρχές του προηγούμενου αιώνα. Διέμεναν και σε παράλληλους δρόμους στο κέντρο του χωριού.

 

Θα προσπαθήσω να μιλήσω πολύ απλά, γιατί απλοί και ταπεινοί, ήταν οι άγιοι συγχωριανοί μας. Και με την απλότητα και την ταπείνωση τους, κατέστησαν ξακουστοί σε όλο τον ορθόδοξο ελληνισμό.

Θα αναφερθώ σε μερικά γεγονότα, από την ζωή των αγίων αυτών ανθρώπων, τα οποία νομίζω ότι αξίζουν να λεχθούν. Για την βιογραφία τους,νομίζω ότι λέχθηκαν πολλά στο παρελθόν αλλά και πρόσφατα με την ευκαιρία της εκδημίας του Γέροντα Γαβριήλ.

 

Στα χαρτιά δεν ήταν μορφωμένοι, αφού τέλειωσαν μόνο το Δημοτικό Σχολείο. Ωστόσο στην πράξη ήταν πάρα πολύ μορφωμένοι, γιατί μελέτησαν πάμπολλα βιβλία, αλλά κυρίως γιατί είχαν την θεία φώτιση. Ηταν θεολόγοι στην πράξη και όχι στον ακαδημαϊκό τίτλο.

 

Να σας αναφέρω μόνο ότι όταν ήμουν μαθητής του Γυμνασίου,συχνά ρωτούσα τον παππού Παναγή, για κείμενα στα αρχαία και είχε απαντήσεις όχι μόνο σε επίπεδο κατανόησης, αλλά και σε επίπεδο γραμματικής.

 

Αλλά και ο Βασίλης, ο οποίος είχε το χάρισμα της διήγησης ιστοριών, με περισσή γλαφυρότητα, όταν είμαστε παιδιά, μας έλεγε από την Παλαιά Διαθήκη, τις οποίες ξαναδιάβασα, όταν σπούδαζα θεολογία στην Θεσσαλονίκη.

 

Αλλά και πολλοί μορφωμένοι, με πολλά πτυχία και διπλώματα, καθηγητές πανεπιστημίων και άλλοι, δήλωναν εντυπωσιασμένοι, τόσο με τις γνώσεις, αλλά κυρίως με την καθαρότητα του λόγου τους.

 

 

ΑΓΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒΙΟΥ

Οι άγιοι άνθρωποι φανερώνονται στον κόσμο, και έλκουν ανθρώπους από τα πέρατα της γης, όχι με την ευφράδεια του λόγου τους, αλλά ανακλώντας την θεία δύναμη, με την αγιότητα του βίου τους.

 

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι γίνονταν αναφορές στον παππού Παναγή από τον άγιο γέροντα, μακαριστό Παίσιο του Αγίου Όρους, ενώ ανάλογες αναφορές γίνονταν και για τον γέροντα Γαβριήλ.

 

Για τον λόγο αυτό, αρκετοί άνθρωποι από την Ελλάδα,έρχονταν στο νησί για να γνωρίσουν τους ξακουστούς ανθρώπους για την αγιότητα του βίου τους.

 

Ο ξακουστός και πολυγραφότατος θεολόγος, Παναγιώτης Τρεμπέλας, έλεγε όταν επισκέφθηκε πριν την εισβολή την Λύση, ότι πρώτη φορά είδε καντηλανάφτη – τον Παναγή – να υπηρετεί με τόσο ζήλο και ευλάβεια την Εκκλησία, ενώ όταν έλεγε ο παπάς «τα σα εκ των σων» αυτός δάκρυζε.

 

Κοντά στους αγίους γέροντες προσέτρεχαν και πάρα πολλοί μορφωμένοι και με ξεχωριστές θέσεις στην κοινωνία. Έτρεχαν κοντά τους, όχι από περιέργεια, αλλά για να βρουν παρηγοριά, για να βρουν λύτρωση.

 

Μπορεί οι άγιοι χωριανοί μας, να έλεγαν τα αυτονόητα,αλλά ο χρόνος και κυρίως τρόπος, που τα έλεγαν, συγκλόνιζε και λύτρωνε τους ανθρώπους. Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα, κυρίως σε ανθρώπους που βασανίζονταν από ασθένειες, ή είχαν άλλα προβλήματα.

 

Θέλω να κάνω αναφορά και στον τρόπο με τον οποίο διάβαζε τις προφητείες –κυρίως του Μεγάλου Σαββάτου- αλλά και τους ψαλμούς–όπως ο προοιμιακός- ο παππούς ο Παναής. Ήταν συγκλονιστικός και όσοι τον άκουσαν, σίγουρα τον θυμούνται μέχρι σήμερα.

 

Ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου Εφραίμ, πριν μονάσει, έλεγε ότι παρακαλούσε να έλθει στις αγρυπνίες ο Παναγής για να ακούσε τον Εξάψαλμο, τον οποίο διάβαζε με μοναδικό τρόπο, βγαλμένο από την ψυχή του.

 

ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΙΛΟΙ

 

Ο γέροντας Γαβριήλ κατά κόσμο Γεώργιος Σιόκουρος ήταν παιδικός φίλος, αν και λίγο μικρότερος από τον Παναγή και τον Βασίλη. Ο ίδιος ο γέροντας Γαβριήλ, έλεγε ότι είχε για δάσκαλο τον Παναγή. Ωστόσο κοινός πνευματικός δάσκαλος, ήταν ο άγιος γέροντας Κυπριανός του Σταυροβουνιού.

 

Εψαλλαν μαζί τις καθημερινές στην Εκκλησία της Παναγίας της Λύσης, δίδασκαν στα κατηχητικά στους νέους του χωριού, ενώ και οι τρεις είχαν τον πόθο για μοναχική ζωή.

 

Πολλές είναι οι μαρτυρίες τότε παιδιών, τα οποία μόλις έβλεπαν, τους τότε λαϊκούς διδασκάλους, στέκονταν με σεβασμό.

Μάλιστα ο Παναγής συνήθιζε να τους χαιρετά, ρωτάς τους, τι κάνουν τα καλά παιδιά.

 

Αυτά τα απλά λόγια, όμως έμειναν στην μνήμη και καρδιά σεβάσμιων σήμερα γερόντων, οι οποίοι τα μαρτυρούν με πολύ αγάπη.

 

ΜΟΝΑΧΙΚΟΣ ΒΙΟΣ

 

 

Κοινή ήταν η επιθυμία του Γέροντος Γαβριήλ και των παπούδων Παναγή και Βασίλη, για να ακολουθήσουν μοναχική ζωή.

 

Ο γέροντας Γαβριήλ εκπλήρωσε τον πόθο του, για τον μοναχικό βίο. Τα αδέλφια Παναγής και Βασίλης, δεν τα κατάφεραν τυπικά. Ωστόσο ουσιαστικά ζούσαν ως μοναχοί.

 

Μάλιστα τα δύο αδέλφια, έλεγαν ότι επειδή δεν γίναμε μοναχοί, δεν θα βγούμε από την Κύπρο. Γι αυτό και δεν πήγαν στα Ιεροσόλυμα, ένα προορισμό, που μετέβαιναν και μεταβαίνουν τουλάχιστον μια φορά στην ζωή τους,όλοι οι μοναχοί του Σταυροβουνιού.

 

Ο γέροντας Γαβριήλ, μετέβη στην Ελλάδα και το Αγιο Ορος, έμαθε αγιογραφία και γνώρισε αγίους ανθρώπους.

 

Τα τρία αδέλφια έζησαν μοναχική ζωή, εντός του κόσμου,χωρίς καν ο Παναγής και ο Βασίλης να χειροτονηθούν ούτε και χειροθετηθούν,δηλαδή να γίνουν αναγνώστες.

 

Ωστόσο, η επιλογή αυτή δεν ήταν αυθαίρετη, αλλά ούτε και επιλογή χωρίς ευλογία.

 

Η αιτία που απέτρεψε τα δύο αδέλφια τον Παναγή και τον Βασίλη, να ενταχθούν στην αδελφότητα του Σταυροβουνιού, ήταν οι διαμάχες για το παλαιό και νέο ημερολόγιο, οι οποίες ταλαιπώρησαν και το μοναστήρι και τον χριστιανισμό της Κύπρου. Με παρότρυνση του πνευματικού τους, παρέμειναν στο χωριό.

 

Ωστόσο, διατήρησαν μέχρι την τελευταία τους πνοή, την επαφή και την επικοινωνία με το Σταυροβούνι, πρώτα με τον διορατικό άγιο γέροντα Κυπριανό και ακολούθως με το σημερινό ηγούμενο πατέρα Αθανάσιο.

 

Θέλω να επισημάνω, μια δική μου εκτίμηση, ότι δεν πρέπει τα τρία αδέλφια Παναγής, Βασίλης και Τρυφωνού, να αντικρίζονται ξεχωριστά. Βεβαίως η φήμη συνοδεύει τον Παναγή, αλλά χωρίς τα αδέλφια του,σίγουρα δεν θα μπορούσε να αφιερωθεί στην υπηρεσία της Εκκλησίας της Παναγίας της Λύσης, ως καντηλαναύτης χωρίς μισθό, αλλά και στην βοήθεια και στήριξη των συγχωριανών του.

 

ΣΤΙΓΜΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

 

ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ: Ο γέροντας Γαβριήλ ήταν πάντα περιποιημένος, ακόμη και στα τελευταία χρόνια της ζωής του. Και τα τρία αδέλφια ήταν λεβέντες και στο κορμί. Δεν το παραμελούσαν. Το σώμα αποτελεί ναό του Αγίου Πνεύματος, γι αυτό και δεν το παραμελούσαν.

 

ΝΗΣΤΕΙΑ: Ο γέροντας Γαβριήλ, υπόφερε με την καρδία του,για δεκαετίες. Ωστόσο φρόντιζε τον εαυτό του, νήστευε με μέτρο και γι αυτό και κοιμήθηκε υπερ-πλήρης ημερών.

Τα τρία αδέλφια, νήστευαν με τον μοναστηριακό τρόπο,χωρίς ποτέ όμως να καταπονούν τον εαυτό τους. Στο μέτρο των φυσικών τους δυνάμεων.

Ο Παναγής δεν έτρωγε κρέας, ενώ ο Βασίλης, ο οποίος ήταν φιλάσθενος, έτρωγε αλλά με μέτρο, όπως βεβαίως και η Τρυφωνού.

Να πω ότι ο Βασίλης, οποίος έζησε τα περισσότερα χρόνια από όλους, ήταν φιλάσθενος από βρέφος, γι αυτό και οι γονείς του, είχαν αμφιβολίες αν θα ζούσε. Στη διάρκεια της ζωής του, έκανε και εγχειρήσεις.

 

ΔΟΥΛΕΙΑ Η ΤΟ ΕΡΓΟΧΕΙΡΟ: Εργάζονταν από τα παιδικά τους χρόνια, σε όλες τις δουλειές. Ήταν πολυτεχνίτες. Από την κατασκευή παπουτσιών,βιβλιοδεσία, φροντίδα των ζώων, γεωργία και ένα σωρό άλλες δουλειές.

Ο Γέροντας Γαβριήλ, αργότερα έγινε και αγιογράφος. Το κύριο όμως έργο του, ήταν η πνευματική καθοδήγηση εκατοντάδων ανθρώπων.

Ο Παναγής ήταν και σπουδαίος καλλιγράφος. Στα παλαιότερα χρόνια, όπου δεν υπήρχαν τυπογραφεία, αντέγραφε τις ακολουθίες, τις οποίες έψαλλαν στον ναό. Μέχρι τα γεράματα αντέγραφε ψαλμούς σε τετράδια.

Και τα τρία αδέλφια, δεν κρατούσαν κομποσκοίνια – προς το τέλος της ζωής τους, διάφοροι φίλοι τους χάρισαν μερικά - αλλά προσεύχονταν συνεχώς, κάνοντας και το εργόχειρο τους. Ο Παναγής στα τελευταία χρόνια της ζωής του, έπλεκε κουβέρτες.

 

ΓΟΝΥΚΛΙΣΙΕΣ: Για τους μοναχούς οι γονυκλισίες,αποτελούν καθημερινό άθλημα. Αλλά και για τα τρία αδέλφια ήταν πάντα στην ημερήσια διάταξη, κυρίως μετά τα απόδειπνα. Μάλιστα διάφοροι γυμναστές λένε,ότι αποτελούν και το καλύτερο είδος γυμναστικής.

 

ΛΕΦΤΑ: Ο Γέροντας Γαβριήλ έλεγε ότι τα χρήματα είναι αέρας έρχονται και φεύγουν.

Για τα τρία αδέλφια τα λιγοστά χρήματα της οικογένειας,τα διαχειριζόταν συνήθως ο Βασίλης και η Τρυφωνού. Ο Παναγής σχεδόν ποτέ του,δεν κρατούσε λεφτά. Ακόμη και την σύνταξη του, την έδιδε στην Τρυφωνού.

 

ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ

 

Θα αναφερθώ τώρα σε ορισμένες τολμηρές, θέσεις των αγίων γερόντων για τα κατεχόμενα.

Ο Γέροντας Γαβριήλ παρότρυνε τους ελληνοκύπριους προσκυνητές στο μοναστήρι του Αποστόλου Βαρνάβα, να αγοράζουν από τους τούρκους πραματευτάδες, που βρίσκονταν έξω από το μοναστήρι.

Ελεγε ότι με τον τρόπο αυτό, οι τουρκοκύπριοι θα βίωναν την δική μας αγάπη και θα ήταν πιο εύκολη η συμβίωση και άρα η λύση του κυπριακού.

Και παππούς ο Παναγής, όταν μια αγανακτισμένη λυσιώτισσα, πήγε και του είπε, ότι οι Τούρκοι μετέτρεψαν την Εκκλησία της Παναγίας της Λύσης σε τέμενος, απάντησε σχεδόν ατάραχος, ότι και οι αυτοί δοξάζουν τον θεό τους.

Με άλλα λόγια, εφάρμοζαν στην πράξη την αγάπη προς τους εχθρούς, την ύψιστη έκφραση αγάπης.

 

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ

 

Τα δύο αδέλφια ο Παναγής και ο Βασίλης συνήθιζαν να κάνουν τον περίπατο τους, τα απογεύματα, προς το εξωκλήσι του Αγίου Ευφημιανού,Φηνιανού.

Κουβέντιαζαν και ανέλυαν την πνευματική τους πορεία.

Μια μέρα είχαν μια πνευματική εμπειρία η οποία σημάδεψε την πορεία τους.

Ενώ περπατούσαν παρουσιάστηκε ένας ωραίος νέος και μπήκε στην παρέα και στην συζήτηση τους.

Ο νέος έλυσε διάφορες απορίες τους για την πνευματική ζωή και την κατάσταση του κόσμου.

Τους ανέφερε πώς ήλθε από τα Ιεροσόλυμα, συνοδευόμενος από τη μητέρα του.

Επιστρέφοντας στο χωριό τον προσκάλεσαν σπίτι για δείπνο.

Ενώ ετοιμαζόταν το φαγητό ο νέος εξαφανίστηκε και όσο και αν προσπάθησαν δεν κατάφεραν να τον βρουν.

Ήταν ένα γεγονός για το οποίο σπάνια μιλούσαν.Θεωρήθηκε ως συνάντηση με τον Χριστό.

 

ΕΟΚΑ

 

Την εποχή του Αγώνα της ΕΟΚΑ, του 1955-59, μια ομάδα πέντε νεαρών, ανάμεσα τους και ο γιος του αδελφού του, συνελήφθησαν από τους Αγγλους στρατιώτες ενώ οπλοφορούσαν, λίγο έξω από το χωριό μας.

Οι πονεμένες μάνες προσέτρεξαν τότε στην Παναγία και τον Παναγή για βοήθεια.

Ο Παναγής τότε γονατιστός, παρέμενε στην Εκκλησία και παρακαλούσε για τη σωτηρία τους.

Και κατά παράδοξο τρόπο, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ήταν φυλακή επί ζωής και όχι κρεμάλα, όπως ήταν ο κανόνας.

 

ΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΗ

 

·         Σε ερώτηση πώς να μαζεύουμε το νου μας στην προσευχή,έλεγε: «Ο νους μας μοιάζει σαν ένα πουλάρι, που πρέπει να το δένουμε σε ένα παλούκι για να μπορούμε εύκολα να το τραβούμε και να το συνάζουμε, γιατί αν το έχουμε απολυμένο στον κάμπο, πώς μπορούμε να το συνάξουμε».

·         Και εννοούσε με τούτο τη νοερά προσήλωση στην ευχή.«Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

·        
Τρία πράγματα να ζητάμε από τον Θεό να μας χαρίσει: ζωντανή πίστη, ελπίδα και ενεργό την αγάπη.

·         Τέταρτο, ως δώρο της αγάπης του Θεού να ζητάμε διάκριση, να ξέρουμε τι να κάνουμε για τη σωτηρία μας, πώς θα ενεργούμε και τι να λέμε.

 

·         Ο Θεός θέλει την καρδιά μας όλη. Όλα όσα έχουμε ανάγκη,ο Θεός μας τα δίνει πλουσιοπάροχα, αρκεί να παραδώσουμε τον εαυτό μας στον Θεό.

 

·         Όλα εξαρτώνται από την αγάπη. Η αγάπη είναι που γεννά,την πίστη, την ελπίδα, αλλά και την υπομονή. Όπου υπάρχει αγάπη, εκεί είναι και ο Θεός.

 

·         Στη διχόνοια να λαμβάνουμε πάντα την θέση του αδελφού μας. Να λέμε: αν ήμουν εγώ, τι θα μου άρεσε να μου κάνουν; Αν θέλουμε να φυλάξουμε τον εαυτό μας, θα πρέπει πρώτα να διασφαλίσουμε τον αδελφό μας.

 

·         Πρέπει η καρδιά του Χριστιανού να είναι πλατιά, να χωρεί πολλά, να λυπάται να σπλαχνίζεται. Όσο δίνεις, παίρνεις. Το καλό είναι καλό όταν γίνεται καλά.

 

·         Ότι και να προσφέρεις στον πονεμένο, ότι και να του δώσεις, αν δεν τον συμπονέσεις δεν έχει αξία.

 

·         Το ανδρόγυνο που είναι αγαπημένο, σύμφωνο, ειρηνικό,κάμνει τη ζωή του ευτυχισμένη. Αλλά πρέπει να γίνονται όλα εν Κυρίω, για να υπάρχει η ευτυχία και η χαρά. Και τα παιδιά να γίνονται εν Κυρίω. Και μάλιστα εκ συμφώνου.

 

·         Τα παιδιά μας είναι πρώτα παιδιά του Θεού και ύστερα δικά μας. Γι αυτό και πρέπει να τα ανατρέφουμε εν Κυρίω και να προσευχόμαστε γι αυτά.

 

·         Πολλές φορές αποφασίζεις να κάνεις κάτι. Σκέφτεσαι ποιο είναι το θέλημα του Θεού και ενεργείς κατά τη γνώμη σου το σωστό. Και όμως μέσα σου έχεις αμφιβολίες. Άραγε έκανα το σωστό. Εσύ να λες, το σκέφτηκα καλά και το έκανα. Να μην το ξανασκέφτεσαι.

 

·         Καλό είναι κάθε πλάσμα που πλησιάζουμε να βλέπουμε τα καλά του.

 

·         Η χαρά του σαρκικού είναι γελόκλαμα. Η χαρά του πνευματικού είναι πραγματικά.

 

·         Οι θλίψεις είναι προάγγελοι των χαρών.

 

·         Πολλές φορές μπορεί να σε συκοφαντήσουν. Εσύ να λες.Δόξα νάχεις Θεέ μου. Δώσε μου υπομονή να δεχθώ την συκοφαντία και φώτισε τους.Ξέρεις τότε τι στεφάνι έχεις.

 

·         Να λες. Να τα ηνία Θεέ μου. Οδήγα εσύ και εγώ δεν έχω δύναμη. Όπου θέλεις πάρε με. Και αν έλθουν έτσι τα γεγονότα που δεν τα λογάριασες, μην πεις πως εγώ αλλιώς τα λογάριασα και αλλιώς ήρθαν. Εκείνος ο Θεός τα έκανε έτσι για το συμφέρον σου και να τα δέχεσαι.

 

·         Η δοκιμασία είναι επίσκεψη του Θεού. Πόσες δοκιμασίες μας στέλλει ο Θεός για το συμφέρον μας.

 

·         Δεν πιστεύω να βρεθεί πλάσμα μέσα στον κόσμο, που να τα έχει όλα, να μην δοκιμάζεται, να μην έχει ένα σταυρό να σηκώνει.

 

·         Να λέμε τη γνώμη μας, αλλά να μην έχουμε απαίτηση να ακουστεί, έστω και αν ξέρουμε ότι έχουμε δίκιο. Τότε έχουμε μισθό στον ουρανό.

 

·         Η φαιδρότητα είναι μεγάλη αρετή. Αυτός που είναι μουτρωμένος, είναι θυμώδης, δεν είναι καλόκαρδος και ούτε ηρεμεί.

 

·         Ευτυχής είναι όποιος είναι ευχαριστημένος με ότι έχει και ότι είναι.

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ

 

ΠΑΝΑΓΗΣ

 

Ο Παναγής γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου του 1905, γι αυτό και πήρε το όνομα του από την Παναγία. Πέθανε στις 30 Δεκεμβρίου του 1989 σε ηλικία 84 ετών.

 

Ο Παναγής στα παιδικά του χρόνια ήταν άριστος μαθητής αλλά και σπουδαίος ηθοποιός. Επειδή απαγορευόταν να παίζουν θέατρο οι γυναίκες,ντύθηκε ακόμη και γυναίκα για κάποιο ρόλο, λόγο και του λεπτού σώματος του, το οποίο διατηρούσε σε όλη του τη ζωή. Έπαιξε και ρόλο γέροντα και πάλι με επιτυχία. Να πούμε ότι οι θεατρικές παραστάσεις ήταν πατριωτικού και διδακτικού περιεχομένου.

 

Όταν τέλειωσε το Δημοτικό Σχολείο, έμαθε την τέχνη του τσαγγάρη, του υποδηματοποιού, το οποίο να σημειωθεί ασκούσε μέχρι τα βαθιά του γεράματα, επιδιορθώνοντας παπούτσια.

 

Τον Παναγή θέλησαν να τον παντρέψουν όταν ήταν νέος.Του προξένεψαν μια κοπέλα, η οποία όταν τον συνάντησε τον

απέρριψε γιατί ήταν πολύ αδύνατος.

 

Ο ίδιος αργότερα έλεγε ότι δεν την αγαπούσε για να την παντρευτεί, αλλά μόλις τον απέρριψε την αγάπησε. Μετά το περιστατικό, ο πατέρας του, σεβάστηκε την επιθυμία του, για μοναχική ζωή.

 

Να σας αναφέρω ότι η συγκεκριμένη κοπέλα, παντρεύτηκε και αργότερα όπως τα έφερε η ζωή έτρεχε στον Παναγή για βοήθεια στον οικογενειακό της βίο.

 

Ο Παναγής στη Λύση, ανέλαβε καθήκοντα καντηλαναύτη στην Εκκλησία της Παναγίας.

 

Η μέρα ξεκινούσε τα χαράματα με τον Όρθρο, ο οποίος ακολουθούσε το μοναστηριακό τυπικό, με αναγνώσματα και την καθιερωμένη ακολουθία της ημέρας.

 

 

 

 

Τις περισσότερες μέρες του χρόνου, τελούνταν Θείες Λειτουργίες, αφού ο Παναγής παρακινούσε τους χωριανούς του, να τελούν γιορτές σε αγίους, που έφεραν το όνομα τους, ή ακόμη και σε αγίους που δεν ήταν ιδιαιτέρως γνωστοί.

 

Μετά την πρωινή ακολουθία, ο Παναγής θα φρόντιζε για την καθαριότητα της Εκκλησίας, ο Βασίλης για τις δουλειές του σπιτιού και φυσικά η Τρυφωνού για το φαγητό.

 

Το βράδυ και πάλι στην Εκκλησία για απόδειπνο και παρακλήσεις στην Παναγία.

 

Όταν ήταν νεαροί ελάχιστα ήταν τα βιβλία και τα άλλα θρησκευτικά έντυπα.

 

Δημιουργήθηκε και με δική τους πρωτοβουλία, ένας θρησκευτικός σύλλογος στον περίβολο της Εκκλησίας.

 

Εκεί διάβαζαν την Αγία Γραφή και άλλα θρησκευτικά βιβλία.

 

Συχνά πυκνά καλούσαν και θεολόγους για ομιλίες.

 

Επίκεντρο όλων των δραστηριοτήτων τους, ήταν η προσφορά προς τον άνθρωπο, με ένα τρόπο απλό και ταπεινό και κυρίως σιωπηλό.

 

Όλοι γνώριζαν τον Παναγή της Εκκλησιάς, τον πνευματικό άνθρωπο, ο οποίος: έτρεχε κοντά τους αρρώστους για να τους παρηγορήσει, φρόντιζε για να κοινωνήσουν τις μεγάλες γιορτές, με κατ’ οίκον επισκέψεις των παπάδων

στήριζε τους ανθρώπους που έχασαν γονείς, αδέλφια ακόμη και παιδιά.

 

Βοηθούσε ακόμη και ζευγάρια, στα προβλήματα που είχαν στον γάμο τους και απέτρεψε πολλά διαζύγια.

 

ΒΑΣΙΛΗΣ

 

Ο Βασίλης γεννήθηκε δύο χρόνια αργότερα το 1907, την 1η του χρόνου. Του Αγίου Βασιλείου. Πέθανε σε ηλικία 97 ετών στις 27 Αυγούστου του2003.

 

Ο Βασίλης ήταν πιο κοινωνικός και κουβέντιαζε με τον κόσμο. Ψώνιζε για το σπίτι και στήριζε με ένα άλλο τρόπο, τους συγχωριανούς του.

 

Ο Βασίλης ήταν γεωργός και βοσκός. Αφοσιώθηκε στην φροντίδα των προβάτων της οικογένειας, αλλά και στην καλλιέργεια των χωραφιών,εργασίες καθόλου εύκολες.

 

Το καλοκαίρι κοιμόταν μαζί με τα ζώα, στα χωράφια,εκτός του χωριού.

 

 

ΤΡΥΦΩΝΟΥ

 

 

Η Τρυφωνού γεννήθηκε την 1η Φεβρουαρίου το 1913. Ημέρα που γιόρταζε ο Αγιος Τρύφωνας. Και πέθανε στις 29 Μαΐου του 2004 σε ηλικία 91ετών.

 

Η Τρυφωνού ήταν πάντα στο σπίτι και υπηρετούσε τους γονείς της, αλλά και τα αδέλφια της.

 

Έχασε την μητέρα της, στα 15 της χρόνια, γεγονός που την σημάδεψε μέχρι το τέλος της ζωής της.

 

Ήταν η μικρότερη κόρη της οικογένειας και παρόλο που ήταν πολύ όμορφη, ο πατέρας της, δεν την πάντρεψε για να φροντίζει το σπίτι.

 

Ήταν μια συνήθεια της εποχής, όπου οι γυναίκες δεν θεωρούνταν ίσες με τους άντρες, για να πούμε το λιγότερο.

 

Η Τρυφωνού ήταν η αφανής ηρωίδα, η οποία φρόντιζε και τα αδέλφια της και τους συγγενείς της, αλλά και πολλούς άγνωστους που φιλοξενούνταν στο σπίτι τους.

 

Τα τρία αδέλφια, ήταν μια ομάδα, μια ιδιόμορφη κατ’οίκον Εκκλησία.

 

Η πλειοψηφία των ανθρώπων που γνώρισαν τον Παναγή, τον Βασίλη και την Τρυφωνού στέκονται στον Παναγή, ο οποίος ήταν και ο πιο πνευματικός και ήταν ο άνθρωπος που δίδασκε αυτούς που ζητούσαν τις συμβουλές του.

 

Σίγουρα αξία στη ζωή έχουν τα σημαντικά. Ωστόσο αν λείπουν τα μικρά και καθημερινά, δεν μπορούν σταθούν τα σπουδαία.

Να σας θυμίσω τη ρήση του Χριστού για την Μάρθα και την Μαρία τις αδελφές του Λαζάρου……: «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζης περί πολλά. ενός δε έστι χρεία.. Μαρία δε την αγαθήν μερίδα εξελέξατο, ήτις ουκ αφαιρεθήσεται απ' αυτής».

Δηλαδή ενώ η Μάρθα έτρεχε για να φροντίσει το Χριστό, η Μαρία κάθισε και τον άκουγε. Ο Χριστός επαίνεσε την Μαρία η οποία στάθηκε στα σημαντικά.

 

Ωστόσο, οι Πατέρες συμπληρώνουν ότι αν δεν ήταν η Μάρθα, δεν θα μπορούσε η Μαρία να αφοσιωθεί στα λόγια του Χριστού.

Η συμπεριφορά της Μάρθας αρμόζει απόλυτα στην περίπτωση της Τρυφωνούς, η οποία έζησε πλάι και υπηρετώντας τον Παναγή και το Βασίλη.

 

Θυσιάστηκε για την αγάπη του Χριστού αλλά και των αδελφών της, οι οποίοι διάλεξαν την «αγαθή μερίδα» του Χριστού.

Το σπίτι των τριών αδελφών, τόσο στη Λύση, όσο και στην προσφυγιά στη Λάρνακα και αργότερα στους Αγίους Αναργύρους, ήταν πάντα ανοικτό για όλους τους συγγενείς αλλά και τους ξένους.

Είτε για να διανυκτερεύσουν, είτε για φαγητό, είτε απλά για επωφελή - θεοφιλή κουβέντα.

Δεν υπήρχε ώρα και χρόνος που να έκλεινε η πόρτα για κανένα και για κανένα λόγο.

 

 

ΣΥΓΓΕΝΙΚΗ ΣΧΕΣΗ

Να σας αναφέρω την σχέση μου κατ΄ αρχήν την συγγένεια μου με τα τρία αδέλφια.

 

Ο Παναγής, ο Βασίλης και η Τρυφωνού, ήταν αδέλφια της γιαγιάς μου της Θεορούς, της μητέρας της μάνας μου.

 

Οι γονείς μου, εγώ και τα αδέλφια μου στην Λύση,διαμέναμε σε σπίτι, που μας χάρισε ο Παναγής, ο οποίος ήταν ανύπαντρος. Γι αυτό και εγώ πήρα το όνομα μου από τον Παναγή.

Ήταν τότε συνήθεια ο άντρας να κτίζει το σπίτι και όχι οι γυναίκες, όπως συμβαίνει σήμερα σε πολλές περιπτώσεις.

 

Ο Παναγής, ο Βασίλης και η Τρυφωνού διέμεναν στο πατρικό τους σπίτι και εμείς στο διπλανό.

Μεγαλώσαμε στην ίδια αυλή με τα τρία αδέλφια και όπως ήταν φυσικό, οι σχέσεις μου ήταν όπως οι σχέσεις όλων των παιδιών με τους παππούδες του.

 

Θα προσπαθήσω να σας μιλήσω λοιπόν, με βάσης τις προσωπικές μου εμπειρίες και δευτερευόντως με βάση τις θεολογικές μου γνώσεις.

 

Οι γονείς τους, Γιωρκής και Μηλιά είχαν την καλή συνήθεια να δίνουν ονόματα στα παιδιά τους, από τον άγιο που γιόρταζε την ημέρα της γέννησης τους.

 

Η οικογένεια τους είχε οκτώ παιδιά. Το μεγαλύτερο ο Παπακυριάκος ήταν παπάς πρώτα στη Λύση και αργότερα στο Βαρώσι, στην Αγία Ζώνη.Δεύτερος ήταν ο Ιωνάς, τρίτος ο Ξενής, τέταρτος ο Παναγής, πέμπτος ο Βασίλης,έκτη Αννού, έβδομη η Θεορού και όγδοη η Τρυφωνού.