Η χαρά των αφυπηρετήσεων και η ελπίδα του εκσυγχρονισμού

➧

Το «ράδιο αρβύλα» έκανε το θαύμα του

και οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι βρίσκο-

νται μια ανάσα πριν από την έξοδο από τη

δημόσια υπηρεσία, τρέχουν για πρόωρες α-

φυπηρετήσεις. Η φήμη ότι θα φορολογηθεί

το εφάπαξ και οι πληροφορίες ότι θα αλλά-

ξει ο τρόπος υπολογισμού του –δηλαδή θα

υπολογίζεται με βάση τους τελευταίους 30

μισθούς και όχι με βάση τον τελευταίο μι-

σθό– πέτυχε ένα μικρό θαύμα. Ούτε οι δια-

βεβαιώσεις του Προέδρου Χριστόφια, ούτε

η σιγουριά της ΠΑΣΥΔΥ, στάθηκαν ικανές να

διασκεδάσουν τους φόβους των δημόσιων

υπαλλήλων. Το ξεχωριστό γεγονός είναι ότι

φεύγουν ομαδικώς υψηλόμισθοι διευθυ-

ντές, αρκετοί από τους οποίους, ούτε τα τυ-

πικά προσόντα δεν κατείχαν για την υπεύθυ-

νη θέση, στην οποία υπηρετούσαν.

➧

Η ομαδική φυγή των υψηλόμισθων δημό-

σιων υπαλλήλων, δημιουργεί ελπίδες στους

προσοντούχους νεώτερους –οι οποίοι δεν

διαφθάρηκαν– ότι επιτέλους θα εκσυγχρονι-

στεί η δημόσια υπηρεσία και θα μειωθούν τα

«χαζά» τα οποία ταλαιπωρούν όχι μόνο τους

πολίτες, αλλά και τους ίδιους τους υπαλλή-

λους. Ελπιδοφόρο είναι το γεγονός ότι η νέα

γενιά των υπαλλήλων του Δημοσίου, κατέχει

ξεχωριστά προσόντα και κυρίως έχει γνώ-

σεις υπολογιστών, όσο παράλογο και αν α-

κούγεται αυτό. Πριν από μερικές ημέρες α-

κούστηκαν πράγματα και θαύματα στην Επι-

τροπή Θεσμών. Υπάρχει τεχνοφοβία σε αρ-

κετούς διευθυντές της δημόσιας υπηρεσίας,

οι οποίοι όχι μόνο αρνούνται να χρησιμοποι-

ήσουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές, αλλά πα-

ρεμποδίζουν την εισαγωγή της ηλεκτρονι-

κής διακυβέρνησης στο Δημόσιο.

➧

Πολύ απλά, συστήματα ηλεκτρονικής δια-

κυβέρνησης τα οποία εφαρμόζονται εδώ και

25 χρόνια στις Τράπεζες και τις άλλες μεγά-

λες εταιρείες, ακόμη δεν εισάχθηκαν στο

Δημόσιο. Σε όλες τις σοβαρές ιδιωτικές επι-

χειρήσεις, όλα τα τηλεφωνήματα, όλα τα email,

όλες οι επιστολές, καταγράφονται και

υπάρχουν υπεύθυνα άτομα τα οποία απα-

ντούν και βεβαίως ελέγχουν αυτούς που εί-

ναι υπεύθυνοι για τα αιτήματα των πελατών.

Στο δημόσιο υπάρχει το κοινό μυστικό –για

τους ασυνείδητους– της τοποθέτησης των

τηλεφώνων στο αθόρυβο. Ας τηλεφωνούν

με τις ώρες οι πολίτες, κανένας δεν θα ζητή-

σει εξηγήσεις. Άσε που αν απαντήσει το τη-

λέφωνο ο υπάλληλος, θα πρέπει να δώσει

εξηγήσεις κάτι εξαιρετικά δύσκολα για πολ-

λούς αρμοδίους. Και επιπλέον υπάρχει και

φόβος ότι θα έχει επιπτώσεις για λανθασμέ-

νες ή ελλιπείς πληροφορίες.

➧

Λέχθηκαν και άλλες πολλές πικρές αλή-

θειες. Για να εγκριθεί μια αίτηση απαιτού-

νται 20 σφραγίδες και εμπλοκή 20 υπαλλή-

λων. Αντιθέτως, αν μηχανογραφηθεί η δη-

μόσια υπηρεσία ένα άτομο θα μπορεί να κά-

νει όλες τις δουλειές. Οι παλαιότεροι θυ-

μούνται τι γινόταν στις Τράπεζες, όπου έ-

πρεπε να περάσεις από πολλούς υπαλλή-

λους απλώς για να πάρεις χρήματα από τον

λογαριασμό σου. Σήμερα ένας υπάλληλος

μπορεί να ανταποκριθεί σε όλα τα αιτήματα,

όλων των πελατών, μέσω ενός υπολογιστή.

Το χειρότερο από όλα, είναι ότι οι διαδικα-

σίες αντί να συμπτύσσονται, αντιθέτως δι-

ευρύνονται. Το πιο εκπληκτικό, είναι ότι α-

κόμη διατηρείται ο θεσμός του πιστοποιού-

ντος υπαλλήλου. Διορίζονται άνθρωποι για

να υπογράφουν φωτογραφίες και άλλα έγ-

γραφα. Και για μερικά ευρώ, κυρίως στις

πόλεις, υπογράφουν χαρτιά χωρίς να γνωρί-

ζουν τους ανθρώπους και χωρίς να έχουν

και καμία νομική ευθύνη.

➧

Όλοι οι νέοι δημόσιοι υπάλληλοι «τρα-

βούν τα μαλλιά τους» με τις διαδικασίες που

υπάρχουν. Σε τεχνικά επαγγέλματα γελούν,

αφού αναγκάζονται να μάθουν γνώσεις, οι

οποίες στην ουσία είναι άχρηστες, αφού η

τεχνολογία προχώρησε τόσο πολύ, που ούτε

στα πανεπιστήμια δεν διδάσκεται. Όμως στο

κυπριακό δημόσιο, μερικοί που πριν από με-

ρικές δεκαετίες έμαθαν σε κάποια συστήμα-

τα, επιμένουν να αρνούνται να εκσυγχρονι-

στούν, αναγκάζοντας και τους νέους να μά-

θουν πεπαλαιωμένα συστήματα. Τραγική εί-

ναι και η εικόνα διευθυντών, οι οποίοι αρ-

νούνται να μάθουν να διαβάζουν και να

στέλλουν e-mail αλλά και απαγορεύουν και

στους υφισταμένους τους να χρησιμοποιούν

το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.

➧

Το παρήγορο είναι ότι όλοι οι νέοι δημόσι-

οι υπάλληλοι –παρά το μέσο που χρειάστη-

καν αρκετοί για να μπουν στο Δημόσιο– έ-

χουν αρκετά προσόντα για να ανταποκρι-

θούν στα καθήκοντα της θέσης που προσλή-

φθηκαν. Και όλα αυτά σε αντίθεση με την

πρακτική δεκαετιών, όπου έπρεπε, είτε να

είσαι αγωνιστής της ΕΟΚΑ, είτε να κατάγεσαι

από συγκεκριμένα χωριά, είτε να έχεις κομ-

ματική ταυτότητα για να προσληφθείς. Τα

προσόντα για τη θέση που εξασφάλιζες, τα

αποκτούσες αργότερα και με δαπάνες του

Δημοσίου. Το μέλλον σίγουρα είναι ελπιδο-

φόρο. Ωστόσο, υπάρχει πάντα και ο φόβος

για αναβάθμιση της διαφθοράς και της μίζας

και ήδη τα τελευταία χρόνια λαμβάνει ε-

φιαλτικές διαστάσεις το φαινόμενο με φα-

κελάκια και όχι μόνο στο χώρο της υγείας.