Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Φόρτωση...

Σάββατο, 30 Απριλίου 2011

Η αγαπημένη Παναγιά


Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ, Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ

.

Όταν προσεγγίζει κανείς την Παναγία, είναι σαν να προσεγγίζει σε ένα μύθο, αφού η Παναγία, η μητέρα του Θεού μας, αλλά και μητέρα όλων των ανθρώπων δεν περιγράφεται, αλλά βιώνεται.
Κανένας δεν μπορεί να περιγράψει την αγάπη που αισθάνεται προς τη μητέρα του, αλλά και κανένας δεν μπορεί να καταλάβει το μέγεθος της αγάπης της μάνας προς το παιδί της.
Παναγία μου… λέμε με την καρδιά μας και όχι με τα χείλη μας, όταν τα προβλήματα του βίου μας πλακώνουν, ή όταν νιώθουμε έτσι, και το βάρος γίνεται πολύ πιο ελαφρό και ένα φως γεννιέται σκορπώντας το σκοτάδι της σκοτοδίνης του μυαλού μας.
 Η ζωή της Παναγίας

Οι πληροφορίες που έχουμε για τη Μαρία, Παναγία, προέρχονται από: την παράδοση και αναφέρονται στη γέννηση και την παιδική ηλικία της Παναγίας έως της μνηστείας της με τον Ιωσήφ καθώς και στη ζωή της μετά την Πεντηκοστή έως την Κοίμησή Της, και από τις μαρτυρίες της Καινής Διαθήκης και αναφέρονται στο διάστημα της επί γης ζωής του Ιησού Χριστού.
Το όνομα Μαρία είναι εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Μιργιάμ, και ερμηνεύεται ως ελπίδα, πικρία, κυρία, ύψος, δώρο, μύρα, πικρά θάλασσα, κυρία της θάλασσας, άστρο της θάλασσας, ωραία κ.α.)
Σύμφωνα, με την εκκλησιαστική παράδοση που διασώθηκε στο λεγόμενο Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου (βιβλίο απόκρυφο) η Μαρία γεννήθηκε στα Ιεροσόλυμα (κατ’ άλλους στη Ναζαρέτ.)
Γονείς της ήταν ο Ιωακείμ και η Άννα, άνθρωποι ευσεβείς, οι οποίοι, επειδή ήταν στείροι, παρακαλούσαν νυχθημερόν το Θεό να τους χαρίσει ένα παιδί. Τελικά ο Θεός εισάκουσε τις προσευχές τους και η Άννα σε προχωρημένη ηλικία συνέλαβε “σωφρόνως” με φυσικό τρόπο τη Μαρία. Υποσχέθηκε μάλιστα ότι το παιδί που θα γεννήσει θα το προσφέρει “δώρον Κυρίω τω Θεώ.” Εκπληρώνοντας αυτή τους την υπόσχεση παρέδωσαν τη Μαρία, όταν έγινε τριών ετών, στους ιερείς του Ναού των Ιεροσολύμων, όπου σύμφωνα με την παράδοση, έμεινε ως τα δώδεκά της χρόνια “ως περιστερά νεμομένη και ελάμβανε τροφήν εκ χειρός αγγέλου”. Η παραμονή της Μαρίας στο Ναό και μάλιστα η είσοδός της στα Αγια των Αγίων είναι πρωτόγνωρο γεγονός για τη θρησκεία των Εβραίων, καθόσον ήταν αυστηρά απαγορευμένη, η είσοδος γυναικών στο Ναό. Στα Άγια των Αγίων ιδιαίτερα έμπαινε μια φορά το χρόνο μόνο ο Αρχιερέας, αφού προηγουμένως εξαγνιζόταν από τις αμαρτίες του. Το γεγονός αυτό, κατά τους Πατέρες, είναι αρκετό για να δειχθεί η παναγιότητα της Μαρίας. Όταν η Παρθένος έγινε δώδεκα ετών, με φροντίδα του Αρχιερέα Ζαχαρία, παραδόθηκε στον Ιωσήφ, άνδρα ευσεβή, ο οποίος την παρέλαβε υπό την προστασία του και τη μνηστεύτηκε (γι’ αυτό και επωνομάζεται Μνήστωρ).
Οι πληροφορίες που αφορούν τη Μαρία ως Μητέρα του Κυρίου προέρχονται, από την Κ. Διαθήκη και είναι σχετικά λίγες. Οι περισσότερες από αυτές περιέχονται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου και του Λουκά, οι οποίοι αναφέρονται στη σύλληψη, τη γέννηση, τη βρεφική και παιδική ηλικία του Ιησού. Λιγότερες είναι οι πληροφορίες που διασώζουν οι Μάρκος και Ιωάννης, οι οποίοι σποραδικά αναφέρουν κάποιες περιπτώσεις εμφανίσεως της Παναγίας κατά τη δημόσια δράση του Κυρίου μέχρι το σταυρικό Του θάνατο.
Σύμφωνα με την υμνολογία της Εκκλησίας, η Παναγία παρευρισκόταν στην Ανάληψη του Κυρίου ενώ, όπως μας πληροφορούν οι Πράξεις των Αποστόλων, ήταν μαζί με τους υπόλοιπους Αποστόλους στο υπερώο της Ιερουσαλήμ μετά την Ανάληψη αναμένοντας και Αυτή την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος. Έλαβε, λοιπόν, και η Παναγία με θαυμαστό Τρόπο κατά την ημέρα της Πεντηκοστής το Αγιο Πνεύμα. Τούτο μαρτυρείται και από την εικονογραφία, όπου στην εικόνα της Πεντηκοστής εικονίζεται και η Θεοτόκος ανάμεσα στους Αποστόλους με “γλώσσαν πυρός” πάνω στο κεφάλι Της.
Σύμφωνα με την ιεροσολυμίτικη παράδοση του 5ου αιώνα (που είναι και η επικρατέστερη) η Παναγία “εκοιμήθη”, παραδίδοντας το πνεύμα Της στον Υιό Της, στα Ιεροσόλυμα και τάφηκε στην Γεθσημανή, όπου από τον 6ο αιώνα έδειχναν και τον τάφο Της. Τούτο αποτυπώνεται και στο γνωστό εξαποστειλάριο της Κοιμήσεως: “Απόστολοι εκ περάτων συναθροισθέντες ενθάδε, Γεθσημανή τω χωρίω, κηδεύσατέ μου το σώμα...”.
H Θεολογία για την Παναγία

Η Θεολογία για την Παναγία, όπως την καταγράφει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Στο βιβλίο «Έκδοσις ακριβής της Ορθοδόξου Πίστεως» ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός θεολογώντας για την Παναγία γράφει ότι «Δικαίως και αληθώς Θεοτόκον την Αγίαν Μαρίαν ονομάζομεν· τούτο γαρ το όνομα άπαν το μυστήριον της οικονομίας συνίστησιν». ? Κέντρο της θεολογικής του προσέγγισης δεν είναι το πρόσωπο της Παναγίας, αλλά ο ίδιος ο Χριστός και μέσω του Χριστού, αναδεικνύεται και η Θεοτόκος όχι γιατί ήταν Αγία, αλλά γιατί ο Θεός έγινε άνθρωπος, μέσα από την ίδια της, τη σάρκα.
? Ένα δεύτερο σημείο που πρέπει να επισημάνουμε είναι τα «ανεξιχνίαστα πελάγη της φιλανθρωπίας» του Θεού, ο οποίος γίνεται άνθρωπος, διά της Θεοτόκου, για να σώσει τον άνθρωπο. Η κίνηση αυτή του Θεού, σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό δεν ήταν αποτέλεσμα καταπιέσεως αλλά αποτέλεσμα ελευθερίας, η οποία αρχίζει από τη δημιουργία του ανθρώπου και φθάνει μέχρι την ενανθρώπιση του Θεού.
? Ένα τρίτο σημείο από τους λόγους του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, είναι η θεώρηση της Παναγίας, ως το τέλος της Παλαιάς Διαθήκης, της προετοιμασίας του ανθρώπου, και την αρχή της Καινής Διαθήκη, με τη σάρκωση του Θεού. Έτσι ο Άγιος Ιωάννης ονομάζει την Παναγία «θυγατέρα του Αδάμ», ενώ τον Δαβίδ, από τη γενιά του οποίου προήλθε η Παναγία, «προπάτορα και θεοπάτορα».
? Ένα τέταρτο σημείο, που σημειώνει ο Άγιος Ιωάννης είναι ότι ο αναμάρτητος Λόγος του Θεού, ο Χριστός, προσέλαβε την ανθρώπινη φύση, για να τον σώσει και θεώσει τον άνθρωπο. Γράφει ότι ο Κύριος προσέλαβε «όλον τον Αδάμ, τον προ της παραβάσεως, τον αμαρτίας ελεύθερον» δηλαδή προσέλαβε την χωρίς αμαρτία φύσιν του ανθρώπου. Πήρε δηλαδή και τα ανθρώπινα πάθη αλλά όχι τα αμαρτωλά, αλλά τα «αδιάβλητα". Αυτά είναι η πείνα, η δίψα, ο κόπος, ο πόνος, τα δάκρυα, και η φθορά... τα οποία κληρονόμησε ο άνθρωπος, όχι από το Θεό αλλά από τον Αδάμ και την παρακοή στον παράδεισο.
? Ένα άλλο πέμπτο θεολογικό, στη σειρά σημείο για την Παναγία όπως το καθορίζει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, έχει να κάνει με την αγιότητα της Παναγίας. Παρ ΄όλον ότι η Παναγία Θεοτόκος ευρίσκετο, από την σύλληψη της, υπό το προπατορικόν αμάρτημα, ως κληρονόμος της αδαμιαίας φύσης, η ιδία προσωπικώς, κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνόν, δεν είχε καμία προσωπική αμαρτία. Η Παρθένος Μαρία είναι όντως αγία και Παναγία, και όπως ο ίδιος γράφει «αγγελικών υπερτέρα δυνάμεων» και «η όντως αγνή μετά Θεόν υπέρ άπαντας». ? Και φθάνουμε στο έκτο σημείο που έχει να κάνει με τον Ευαγγελισμό- όπου είχαμε την άσπορο σύλληψη» (δια Πνεύματος Αγίου) και τη Γέννηση του Χριστού, όπου ο τόκος ήταν άφθορος. Αποτέλεσμα είναι η Παναγία να είναι και προ τόκου παρθένος και εν τω τίκτειν παρθένος και μετά τόκον παρθένος αειπάρθενος». Όλα αυτά, βεβαίως δεν μπορούν να εξηγηθούν με την ανθρώπινη λογική αφού όλα είναι ένα μυστήριο.
? Το έβδομο σημείο αναφέρεται στη γέννηση, όχι ενός θεοφόρου ή θεωθέντα ανθρώπου αλλά στη γέννηση του ίδιου του Θεού Λόγου, του Μονογενή Υιού του Θεού. Ειδικότερα η Θεία Υπόστασις του Λόγου, ομοούσιος τω Πατρί κατά τη Θεότητα, προσλαμβάνει στη μήτρα της Παναγίας την ανθρωπότητα, την πλήρη ανθρωπίνην φύσιν, και γίνεται ο Χριστός ομοούσιος με τη Μητέρα του και έτσι έχουμε την ένωση των δύο φύσεων της θείας και της ανθρωπίνης, σε μια Υπόσταση, χωρίς να μεταβληθούν ή συγχυσθούν οι φύσεις ή να χαθούν τα ουσιαστικά τους ιδιώματα. Η Παναγία είναι επίσης και Χριστοτόκος, διότι εγέννησε τον Χριστόν και θα μπορούσε να ονομάζεται και «Χριστοτόκος και Κυριοτόκος και Σωτηριοτόκος και Θεοτόκος» αλλά επειδή υπήρχαν και υπάρχουν οι αιρέσεις που θέλουν να μειώσουν είτε τον Χριστό είτε την Παναγία ονομάζουμε την Παναγία «Θεοτόκο».
? Και φθάνουμε στο όγδοο θεολογικό σημείο για την Παναγία, και μαθαίνουμε από τον άγιο Ιωάννη ότι η Παναγία Θεοτόκος, όπως προ του τόκου, έτσι και εν τω τόκω και μετά τον τόκον ήτο και παρέμεινε για πάντα παρθένος «νω και ψυχή και σώματι αειπαρθενεύουσα». Διότι η γέννηση από αυτήν του Θεανθρώπου Χριστού ήταν ταυτοχρόνα «δι΄ ημάς, - για τη σωτηρία μας - καθ΄ ημάς - δηλαδή γέννησε όπως γεννούν όλες οι γυναίκες - και υπέρ ημάς - ήταν δηλαδή υπέρ την φύση αφού ήταν απειρόγαμος και γέννησε χωρίς ωδίνες. Η Παναγία Θεοτόκος, συνεχίζει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, «μένει και μετά τόκον παρθένος», είναι Αειπάρθενος, «ουδαμώς ανδρί μέχρι θανάτου προσομιλήσασα». ? Το ένατο σημείο αναφέρεται στην Κοίμηση και τη Μετάσταση της Θεοτόκου, όπου ο άγιος Ιωάννης αναφέρεται στην «αρχαίαν παράδοσιν» της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων. Σύμφωνα λοιπόν με την παράδοση, η Παναγία πέθανε από φυσικό θάνατο, δηλαδή η ψυχή της χωρίστηκε από το σώμα της. Η ταφή του σώματος της έγινε για να αποβάλει εκεί «το θνητόν» και να ενδυθή «το άφθαρτον», το πνευματικόν και φωτεινόν σώμα «της αφθαρσίας» όπως σημειώνει ο άγιος Ιωάννης. Συμπληρώνει επίσης ότι ακόμη και ο φυσικός της θάνατος ήταν για μας αφού επιβεβαιώνεται ότι ο θάνατος πλέον δεν έχει επάνω εις την Παναγίαν καμμίαν εξουσίαν.
? Το τελευταίο και δέκατο σημαντικό σημείο, όπως το αναφέρει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός αναφέρεται στη θέση της Παναγίας στην ουράνιον Εκκλησία και τη μεσιτεία της για την επίγειο Εκκλησία. Σημειώνει ο άγιος Ιώαννης ότι η Παναγία έγινε, ευλογία γιά όλο τόν κόσμο, αγιασμός γιά τό σύμπαν, άνεση γιά τούς κουρασμένους, παρηγοριά γιά τούς πενθούντες, θεραπεία γιά τούς αρρώστους, λιμάνι γιά τούς θαλασσοδαρμένους, συγχώρηση γιά τούς αμαρτωλούς, παρηγοριά γιά τούς λυπημένους, πρόθυμη βοήθεια γιά όλους πού την επικαλούνται, αρχή καί μέση καί τέλος όλων τών αγαθών πού ξεπερνούν τόν νού μας. Είναι τελικά το μυστήριο των μυστηρίων όπως ο ίδιος ο Χριστός.

Το δόγμα της Θεοτόκου.

Το θεμέλιο της επίσημης διδασκαλίας της Εκκλησίας για την Παναγία τέθηκε το 431 μ.Χ. με την Γ’ Οικουμενική Σύνοδο, η οποία ονόμασε επίσημα την Παναγία “Θεοτόκο”, αντικρούοντας έτσι την αίρεση του Νεστοριανισμού.
Ο αιρετικός Νεστόριος αρνιόταν την ένωση στο πρόσωπο του Χριστού των δύο φύσεων (θείας και ανθρώπινης) και δεν δεχόταν ότι ο Χριστός είναι τέλειος Θεάνθρωπος. Γι’ αυτό και απέρριπτε την ονομασία Θεοτόκος για την Παναγία, την οποία ονόμαζε Θεοδόχο ή Χριστοτόκο. Πίστευε δηλαδή ότι επειδή οι δύο φύσεις δεν ενώθηκαν, όπως έλεγε, στο πρόσωπο του Χριστού αδιαιρέτως, παρά μόνο φαινομενικά και σχετικά, γι’ αυτό η Μαρία δεν μπορούσε να ονομαστεί Θεοτόκος, διότι, αν τα πράγματα είναι έτσι, η Παναγία δεν γέννησε το Θεό. Η Γ’ Οικουμενική Σύνοδος, αποφάνθηκε ότι η Μαρία γέννησε τον ίδιο το Θεό, αφού στο πρόσωπο του Χριστού ενώθηκαν πραγματικά “ασυγχύτως και αδιαιρέτως” η θεία με την ανθρώπινη φύση.
Γι’ αυτό και πρέπει να ονομάζεται Θεοτόκος. Ως Θεοτόκος η Παναγία υπερέχει όχι μόνον των ανθρώπων αλλά και των αγγέλων, είναι η “τιμιωτέρα των Χερουβείμ και ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ.”




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Συνολικές προβολές σελίδας

Loading...